Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
10005
rok szkolny
2012/2013

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Refleksje na temat wychowawczej roli szkoły

To, że szkoła powinna nie tylko uczyć, ale i wychowywać nie podlega dyskusji i nikt chyba temu nie zaprzeczy. Trzeba jednak tu zaznaczyć, że te dwie podstawowe funkcje szkoły mogą być zachwiane na niekorzyść tej drugiej, czyli wychowania. Jednakże z całym naciskiem należy podkreślić, że szkoła nie może ograniczać się tylko do przekazu wiedzy, bo wówczas sprzeniewierzy się swojej misji wszechstronnego rozwoju ucznia. Zatem proces wychowawczy każdej placówki oświatowej, a taką przecież jest szkoła, jest niejako organicznie wpisany w jej funkcjonowanie.

Przyjrzyjmy się zatem nieco bliżej zagadnieniom wychowawczym szkoły. Trzeba tu na początku stwierdzić, że ich zakres jest bardzo szeroki, bo obejmuje całe spektrum zadań do realizacji celem ukształtowania osobowości ucznia, który będzie z chwilą osiągnięcia pełnej dojrzałości w sposób właściwy funkcjonował w społeczeństwie. Można więc powiedzieć, iż szkoła staje się w ten sposób miejscem kształtowania postaw społecznych, obywatelskich. Zatrzymajmy się teraz nad tą kwestią kształtowania postawy obywatelskiej wychowanka. To zadanie wychowawcze szkoły niewątpliwie winno się stawać priorytetem w całokształcie pracy szkoły, bo przecież w sposób decydujący wpływać będzie w przyszłości na oblicze naszej Ojczyzny z racji pełnienia różnych ról społecznych wychowanków. Od tego, jaką osobowość obywatelską będą oni w przyszłości prezentować, zależy pomyślność naszego kraju w bliższej czy dalszej perspektywie.


REKLAMA

Jasnym jest, że w tym miejscu naszych refleksji poruszamy się po obszarze zagadnień wychowawczych związanych z patriotyzmem. Problem patriotyzmu w obecnej polskiej rzeczywistości zdaje się nabierać szczególnego wyrazu i wywołuje różne reakcje, nawet pośród przedstawicieli władz. Weźmy choćby pod uwagę decyzje dotyczące redukcji godzin nauczania historii, co przecież w oczywisty sposób wiąże się z patriotyzmem. Taka sytuacja nawet dla kogoś, kto z boku patrzy, niekorzystnie wpłynąć może na świadomość narodową młodego pokolenia Polaków. Tym bardziej nauczyciele nie mogą obojętnie patrzeć na ten stan rzeczy, nawet za cenę sprzeciwu czy protestu, chodzi tu bowiem o sprawy najwyższej wagi, sprawy bytu narodowego, a tej sprawy należy bronić z całą determinacją. Tu warto sobie uświadomić i przypomnieć, jak wspaniale wypełniła swoją role polska szkoła w czasach zaborów czy w okresie II wojny światowej w zakresie kształtowania postaw patriotycznych.

Ktoś może powiedzieć, że dzisiaj mamy zupełnie inną sytuację, Polska jest krajem niepodległym, państwa ościenne nam nie zagrażają, więc i sprawa patriotyzmu wśród młodszego pokolenia nie jest aż tak ważna. Z taką tezą absolutnie zgodzić się nie można. Właśnie dziś istnieją także wielkie zagrożenia, które uderzają nieraz z całą mocą w podwaliny naszej państwowości i w związku z tym szkoła musi, tak jak i w czasach minionych, kształtować postawy patriotyczne dzieci i młodzieży. Weźmy pod uwagę choćby sytuację ekonomiczną naszego kraju. Ogromne bezrobocie niejako wymusza wielu obywateli do poszukiwania pracy poza granicami ojczyzny. Jak podają oficjalne statystyki, po 1989 r. nasz kraj opuściło 2 miliony obywateli, a większość to przecież ludzie młodzi. Istnieje więc niebezpieczeństwo, że jeżeli ich świadomość narodowa nie będzie w pełni ukształtowana, Ojczyzna może ich stracić bezpowrotnie. Zatem misja szkoły w zakresie kształtowania postaw patriotycznych wciąż jest aktualna i nie może jej przerwać czy też się jej sprzeniewierzyć.

Podkreślić tu należy, że nauczyciele mogą to czynić znakomicie w oparciu o polską literaturę, którą stanowią tak liczne dzieła polskich pisarzy i poetów tak bardzo przesiąknięte miłością do ojczyzny. I choć utwory te powstały w bliższej czy dalszej przeszłości, ich przywoływanie dzisiaj wcale nie musimy nazywać anachronizmem. Niektóre z nich tak bardzo się aktualizują, że ten dystans czasowy zupełnie nieraz znika. W kształtowaniu postaw patriotycznych, może nauczyciel czerpać więc pełnymi garściami z dorobku twórczego naszych znakomitych pisarzy i poetów: Kochanowskiego, Krasickiego, Słowackiego, Mickiewicza, Norwida, Sienkiewicza i wielu, wielu innych.

I niech nikt nie przeczy, że miłość ojczyzny to sprawa nie na nasze czasy. Nie tak winien myśleć współczesny Polak, obojętnie w jakiej roli społecznej występuje, czy jest on nauczycielem, księdzem, człowiekiem młodym czy dojrzałym. Patriota jest potrzebny, bo przecież tylko taki człowiek może na lepsze zmienić oblicze naszej Ojczyzny.

Na koniec przywołajmy postać Jana Pawła II, który z taką żarliwą miłością mówił o Ojczyźnie, a kiedy do niej przyjeżdżał z szacunkiem całował ziemię ojczystą.

Przypomnijmy sobie też prymasa Stefana Wyszyńskiego, który mawiał, że Ojczyznę kocha bardziej niż własne serce.

Obydwaj ci wielcy Polacy nie tak dawno przecież żyli. Sami od nich uczmy się patriotyzmu wskazujmy ich naszym i młodzieży jako wzory umiłowania ojczystego kraju.

Barbara Depa


Zaświadczenie online



numer online: 160 gości

reklama