Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
10023
rok szkolny
2012/2013

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Psychologiczne mechanizmy oddziaływania reklamy a manipulacja w reklamie

Rozważania w niniejszym artykule dotyczą psychologicznych mechanizmów oddziaływania reklamy i manipulacji w reklamie. Omówione zostały cechy charakteryzujące manipulację oraz jej osobowościowe i sytuacyjne determinanty. Zaprezentowano również najczęściej wykorzystywane formy manipulacji w reklamie. Ponadto, wskazano najważniejsze problemy etyczne związane z wykorzystaniem wiedzy z zakresu psychologii w reklamie.

Pojęcie manipulacji

W potocznym rozumieniu słowo manipulacja ma zdecydowanie negatywne zabarwienie. Słownik synonimów języka polskiego przywołuje wiele jego zamiennych znaczeń, a wśród nich między innymi takie jak: machinacje, gierki, knowania, machlojki, knucie, matactwo, intryganctwo, oszukaństwo, kanciarstwo, krętactwo, oszukaństwo. Zatem jest to pojęcie, które samo w sobie niesie ogromny ładunek emocjonalny. I tak, o ile -znaczeniowo zbliżone - socjotechnika, inżynieria społeczna, perswazja, propaganda, agitacja mogą - zależnie od kontekstu - przyjmować wydźwięk dodatni lub ujemny, o tyle manipulacja, manipulować, manipulator, manipulant, manipulatorski, manipulacyjny to słowa oceniające, o jednoznacznie negatywnym zabarwieniu. Co więcej, sformułowanie typu "uczciwa manipulacja ludźmi" jest wewnętrznie sprzeczne i niedopuszczalne we współczesnej polszczyźnie, kłóci się ono z powszechnym przeświadczeniem, że wywieranie wpływu na inną osobę zawsze polega na sięganiu do nieuczciwych środków.

Zatem manipulator nie tylko kłamie, oszukuje i zwodzi, ale też traktuje drugiego człowieka jako środek do osiągnięcia celu, jako przedmiot, a nie podmiot. W egoistycznych celach (własnych lub grupowych) zataja przed nieświadomą ofiarą prawdziwe pobudki swoich czynów. A sama manipulacja traktowana jest jako działanie moralnie naganne i godne potępienia, przynoszące korzyść jedynie osobie, która się jej dopuszcza. Szczególna nieetyczność ma miejsce zwłaszcza w sytuacji, gdy w procesie komunikacji cele i korzyści, które zamierza osiągnąć nadawca, są obce lub wręcz szkodliwe odbiorcy oraz niezgodne z jego potrzebami. Słownik wyrazów obcych wskazuje, że jej wyróżnikiem jest podstępne wykorzystywanie okoliczności, naginanie bądź przeinaczanie faktów lub danych w celu zdobycia wpływu na czyjeś poglądy, zachowana i nastroje dla osiągnięcia własnych korzyści. Jednak potoczne rozumienie słowa manipulacja nie zawsze pokrywa się z jego rzeczywistym zakresem znaczeniowym. Tak więc, chcąc w pełni zrozumieć, czym jest manipulacja i jaką rolę odgrywa w życiu społecznym, konieczne staje się zdefiniowanie jej na gruncie psychologii społecznej i teorii komunikacji oraz wskazanie mechanizmów warunkujących jej skuteczność.

(...)


REKLAMA

Pełna publikacja dostępna bezpośrednio ze stron serwisu:

otwórz (PDF)
lub prawym przyciskiem myszy: Zapisz element docelowy jako...
Do odczytu dokumentu konieczny jest np. program Adobe Reader

Elżbieta Sanecka


Zaświadczenie online



numer online: 101 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: