Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
10081
rok szkolny
2012/2013

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Biblioterapia - program do realizacji na zajęciach pozalekcyjnych

"Dobra książka jest choremu bardziej potrzebna niż większość leków"
B.Bruce-Poter

Pojęcie biblioterapii wywodzi się od dwóch wyrazów greckich: biblion - co oznacza książkę i therapeo - leczę. Po raz pierwszy termin ten użyto w 1916r. Jest to dziedzina wciąż mało znana w Polsce i mało doceniana, chociaż coraz częściej zaczyna się pojawiać w pedagogice specjalnej. Jest rodzajem psychicznego wsparcia, pomocy w rozwiązywaniu osobistych problemów.
Biblioterapia jest zamierzonym działaniem przy wykorzystaniu książki i materiałów niedrukowanych (obrazów, filmów itp.), prowadzącym do realizacji celów rewalidacyjnych, resocjalizacyjnych, profilaktycznych i ogólnorozwojowych. Koniecznym elementem biblioterapii jest międzyosobowy kontakt indywidualny bądź grupowy."

Kółko biblioterapeutyczne jest propozycją zajęć pozalekcyjnych dla wychowanków Zespołu Szkół przy Wojewódzki Szpitalu Rehabilitacyjnym dla Dzieci w Jastrzębiu Zdroju.

Z moich obserwacji wynika, że dzieci i młodzież, coraz rzadziej sięgają po książkę, jako formę spędzania wolnego czasu, a przez to często tracą okazję do nauczenia się czegoś nowego. Poza tym choroba i przebywanie z dala od rodziny często wywołuje u wychowanków, onieśmielenie i poczucie lęku.
Pobyt w szpitalu jest zdobywaniem siły do radzenia sobie w sytuacji trudnej, cokolwiek ona dla dziecka oznacza. Czy jest to lęk przed rozłąką z rodzicami, nieśmiałość czy agresywni koledzy.

Ta obserwacja stała się dla mnie inspiracją do opracowania odrębnego programu BIBLIOTERAPII, który przyczyniłby się do przygotowania uczniów do tego, by lepiej radzili sobie z rozwiązywaniem problemów, by lepiej rozumieli swoje uczucia, a poprzez zabawę nauczyli się współpracy oraz dostrzegania i szanowania odmienności innych osób.


REKLAMA

1. CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

Biblioterapia jest szczególnie polecana osobom chorym, przebywającym w szpitalu, a w szczególności dziecku, narażonemu na szereg lęków i frustracji. Ważna rola przypada lekturze w pomocy osobom niepełnosprawnym, kiedy budzi w nich nadzieję na pokonanie trudności, zmienia tok myślenia o swojej chorobie oraz ukierunkowuje na działanie.

Przez literaturę można pokazać uczestnikowi biblioterapii jego prawdziwe uczucia, rozszerzyć skalę jego przeżyć, odreagować zahamowania, zranienia i lęki. Poznając siebie, człowiek staje się bardziej tolerancyjny dla cudzych wad, może czuć i myśleć w sposób dotychczas nieakceptowany, uczy się współczucia dla starszych, słabych, niepełnosprawnych. Grupa biblioterapeutyczna zapewnia uczestnikowi akceptację i wsparcie społeczne.

Program kółka adresowany jest do uczniów szkoły podstawowej. Dobór uczestników musi być oparty na zasadzie dobrowolności, chociaż u dzieci nie jest wykluczony na początku nacisk pedagogiczny. Najważniejszym kryterium doboru grupy jest podobieństwo pod względem potrzeb i problemów, które mają być w trakcie programu rozwiązywane. Grupy nie powinny liczyć więcej niż 8-10 osób. Mogą mieć miejsce również zajęcia indywidualne z jednym dzieckiem.

W związku ze specyfiką funkcjonowania Szkoły przy Wojewódzkim Szpitalu Rehabilitacyjnym dla Dzieci (pobyt dziecka wynosi od 3 – 6 tygodni), plan kółka opracowany został w taki sposób, by w każdym momencie nowo przyjęty wychowanek mógł wziąć udział w zajęciach biblioterapeutycznych.

Każde spotkanie jest odrębna całością. W razie potrzeby dany temat może być oczywiście kontynuowany.

Do realizacji programu potrzebne będą bajki, opowiadania lub fragmenty książek, które staną się inspiracją do różnego rodzaju prac. W związku z tym przydatne będą także materiały plastyczne.

2. OGÓLNE CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA

CELE TERAPEUTYCZNE:

  • budzenie własnej wartości, pozytywnego obrazu samego siebie
  • zapewnienie poczucia bezpieczeństwa
  • stworzenie atmosfery akceptacji i zrozumienia
  • umożliwienie wychowanków przeżywania sukcesów i porażek poprzez losy bohaterów literackich
  • uświadomienie przyczyn lęku

    CELE EDUKACYJNO – WYCHOWAWCZE:

  • zachęcanie do samodzielnego sięgania po książkę
  • wywołanie przyjemnych skojarzeń związanych z procesem czytania;
  • budzenie i rozwijanie zainteresowań czytelniczych;
  • nauka integracji i współpraca w grupie
  • uczenie metod rozwiązywania sytuacji trudnych
  • uczenie empatii

    3. METODY NAUCZANIA I PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW

    Każde spotkanie biblioterapeutyczne będzie połączone z zabawami integracyjnymi, dzięki którym będzie możliwe nawiązanie lepszego kontaktu z wychowankami, a jednocześnie obniżenie napięcia emocjonalnego, które często towarzyszy hospitalizacji, przebywaniu w nowym otoczeniu.
    W trakcie tych zajęć uczniowie po uprzednim wysłuchaniu utworu lub jego fragmentu będą omawiali tekst, analizowali przedstawione w nim wydarzenia i postępowanie bohaterów.

    Praca często odbywa się w grupach dzięki czemu wychowankowie mają okazję do integracji i rozwijania umiejętności współpracy.

    Realizację proponowanych zajęć umożliwią następujące metody:
    1. praca z książką
    2. pogadanka
    3. działalność praktyczna

    Nasze kółko będzie umożliwiało wiązanie treści lektury z różnymi formami ekspresji (plastyczną, ruchową, muzyczną), dzięki temu uczniowie staną się bardziej kreatywni i będą rozwijać swoja wyobraźnię. Efektem naszych spotkań będzie zatem zbiór dziecięcych wytworów (m.in. ilustracje tekstów, samodzielne układanie baśni). Dobór tematów do zajęć jest ważnym czynnikiem wpływającym na efektywność osiągania celów programu. Jednocześnie bardzo ważne jest ukazanie możliwych rozwiązań omawianego zagadnienia (problemu).

    Uczniowie będą mieli możliwość rozwijania własnych zainteresowań, proponowania tematu, który chcieliby poruszyć, podzielenia się refleksjami, odczuciami, których dostarczyła im lektura.

    Osiągnięcie celów terapeutycznych będzie odbywać się między innymi przez dobór odpowiedniego materiału literackiego, który ma walory terapeutyczne.

    Uczniowie będę motywowani do uczestnictwa w zajęciach, poprzez późniejszą prezentację ich prac jak i przez swoich kolegów, którzy już wcześniej brali udział w biblioterapii i są pozytywnie do tego nastawieni.

    Osiągnięcia celów edukacyjno - wychowawczych ma zaowocować przygotowaniem wychowanków do samodzielności, do bycia aktywnym czytelnikiem, do poszukiwania rozwiązań problemów, życia w sposób społecznie akceptowany.

    Scenariusze zajęć będą zależne od aktualnych problemów grupy, dostosowane do jej potrzeb i możliwości.

    4. EWALUACJA

    Określenie zainteresowania uczniów uczestnictwem w biblioterapii, nie ma na celu oceniania osiągnięć uczniów. Kółko to bowiem należy do zajęć pozalekcyjnych, nieobowiązkowych. Jego zadaniem jest wykorzystanie terapeutycznych walorów literatury. Zatem ocena funkcjonowania kółka ograniczać się będzie do wypowiedzi wychowanków po zajęciach na przygotowanych wcześniej przez prowadzącego formularzach (ZAŁ.1).

    Formą ewaluacji czyli oceny przydatności programu może stać się także udział wychowanków w pozaszkolnych konkursach i zdobyte tam wyróżnienia, ilość dzieci uczestniczących w programie, ich wytwory.

    Anieta ewaluacyjna...

    Ankieta do pobrania bezpośrednio ze stron serwisu:

    pobierz (ZIP)
    Program WinZip 8.0 dostępny w Pomocy

    BIBLIOGRAFIA:
    1. Bąk J., Wiewióra – Pyka E., Bajkowe spotakania, Wyd. Rubikon, Kraków 2009.
    2. Biblioterapia w praktyce, Konieczna E.J. (red), Impuls, Kraków 2006.
    3. Franaszczuk – Truszkowska M., Biblioterapia, Harmonia, Gdańsk 2006.
    4. Molicka M., Bajki Terapeutyczne, Media Rodzina, Poznań 1999.
    5. Molicka M., Bajki Terapeutyczne cz.2, Media Rodzina, Poznań 2003.
    6. Molicka M., Bajkoterapia, Media Rodzina, Poznań 2002.
    7. Niestworzone historie. Bajki edukacyjne, Ziółkowska B. (red.), Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2007
    8. Tomasik E.,. Czytelnictwo i biblioterapia w pedagogice specjalnej, WSPS,Warszawa1994
    9. Viezzer P., Jesteśmy wyjatkowi, eSPe, Kraków 2010
    10. Wilamowska E., Walczak J., Czarodziejskie bajki, Wyd KLANZA, Lublin 2005.

    Dorota Myszor


  • Zaświadczenie online



    numer online: 102 gości

    reklama

    Księgarnia HELION poleca: