Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
10410
rok szkolny
2012/2013

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Zagadka jako słowna metoda pracy z dzieckiem

Rozwiązać zagadkę? - nic prostszego, pomyśli każdy dorosły z bogactwem swej wiedzy, umiejętności i spostrzeżeń. Czy jest to równie łatwe i proste dla każdego przedszkolaka?

Zależy to od wielu czynników: od stopnia znajomości środowiska społeczno - przyrodniczego, od poziomu i bogactwa słownictwa, stopnia ukształtowania pojęć, umiejętności klasyfikowania, analizowania i syntetyzowania danych, wnioskowania i stawiania hipotez.

Równie ważne jest aby dziecko zetknęło się z tą formą pracy we wczesnym dzieciństwie - to zaprocentuje i da wymierne efekty w dalszym rozwoju dziecka i jego karierze edukacyjnej.

Czym zatem jest zagadka? Według słownika języka polskiego - to krótki tekst często wierszowany, zawierający treść celowo niejasną, której trzeba się domyśleć, którą trzeba odgadnąć. W encyklopedii PWN czytamy, że zagadka to - zwięzły, aluzyjny lub metaforyczny opis rzeczy, którą należy rozpoznać na podstawie podanych cech. Według S.Szumana zagadka w swej konstrukcji podobna jest do definicji, określa bowiem zakres i treść definiowanego pojęcia. Jednakże z tą różnicą, że określenia stosowane w definicji są bardziej precyzyjne i zrozumiałe niż w zagadce.

Wartości poznawcze i estetyczne zagadek sprawiają, iż uznano rozwiązywanie i układanie zagadek za dobrą formę stymulacji rozwoju zdolności umysłowych dziecka.


REKLAMA

Funkcje zagadek w rozwoju psychicznym dziecka

1. Każda zagadka pobudza do myślenia, gdyż stawia dziecku określone zadanie do rozwiązania.
2. Dziecko odkrywa znaczenie przenośne obrazów.
3. Dokonuje analizy treści.
4. Dokonuje syntezy posiadanych informacji.
5. Tworzy hipotezy, gdy rozwiązanie nie przychodzi od razu.
6. Rozwija wyobraźnię i poszerza wiedzę o rzeczywistości.

W literaturze przedmiotu stosuje się różne kryteria podziału zagadek. W zależności od formy i treści, zagadki można podzielić na:
- zagadki słowne (zwykle przekazywane prozą i wierszowane),
- zagadki rysunkowe (plątaninki, krzyżówki, wykreślanki, labirynty itp.),
- zagadki obrazkowe (rebusy, puzzle, domina, historyjki itp.).

Należy pamiętać iż dobór zagadek zależy od możliwości poszczególnych dzieci. Zagadka nie może być ani zbyt łatwa, ani zbyt trudna dla zgadujących. Jeśli jest za łatwa, to nie jest interesująca, jeśli za trudna, to dzieci szybko się zniechęcą. Zagadki wykorzystujemy już w pracy z dziećmi czteroletnimi, są to zagadki podkreślające cechy charakterystyczne przedmiotów. Pięciolatki rozwiązują zagadki wymagające bardziej złożonych czynności umysłowych. W przypadku dzieci sześcioletnich rozwiązywanie i układanie zagadek można traktować jako próbę uogólniania oraz tworzenia definicji.

W swej wieloletniej pracy poza zagadką w czystej formie stosuję dwie sprawdzone zabawy wymagające od dzieci podobnych operacji myślowych jak przy rozwiązywaniu zagadki. Pierwsza zabawa nosi tytuł "Jestem, mam, lubię...". Wybrane dziecko losuje obrazek np. lwa i opisuje go według powyższego schematu, np.: jestem ssakiem, mam olbrzymią grzywę i koronę wśród zwierząt, lubię wygrzewać się na słońcu. Zabawa w układanie zagadek może dotyczyć wszelkich przedmiotów, zwierząt, roślin i zjawisk. Precyzja opisu dziecka zależy od jego umiejętności językowych i wiedzy na dany temat, a to z kolei przekłada się na możliwość rozwiązania zagadki przez rówieśników. Tak więc radość i sukces dla wszystkich dzieci. Drugą zabawą, którą chętnie inicjuję z dziećmi (raczej starszymi) jest zabawa

w "Detektywa". W tej zabawie wybrane dziecko - detektyw wychodzi za drzwi, pozostałe dzieci losują obrazek- zagadkę np. piłka. W początkowej fazie zabawy warto omówić z dziećmi cechy charakterystyczne wylosowanego obrazka - jest to zabawka, może być lekka, ale też ciężka - np.. piłka lekarska, jest okrągła, może być z gumy lub ze skóry itp. W ten sposób upewniamy się, że dzieci będą udzielały właściwych odpowiedzi na pytania kolegi - detektywa. Dziecko - detektyw zaproszony do sali stawia pytania i gromadzi dane na temat obrazka - zagadki, a następnie próbuje zebrać wszystkie informacje i podać rozwiązanie zagadki. Proszę zwrócić uwagę, iż przed dzieckiem - detektywem stoi trudne zadanie zadawania trafnych, właściwych pytań, aby zgromadzone dane pozwoliły mu rozwiązać zagadkę.

Gorąco polecam Państwu ten rodzaj zabawy ze swoimi pociechami!.

Bibliografia:
1.Bogdanowicz Z.: Zabawy dydaktyczne dla przedszkoli, Warszawa1992, PZWS.
2.Frątczakowie E. I J.: Przyrodnicze zagadki Agatki, Bydgoszcz 1992, Oficyna Wydawnicza "ARCANUM".
3.Stec J.: Zagadki dla najmłodszych, Kielce 1992 "MAC"

Marzena Kowalczyk
Przedszkole Miejskie nr 45
w Łodzi


Zaświadczenie online



numer online: 178 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: