Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
11163
rok szkolny
2014/2015

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Wpływ czynników ekonomicznych na przestępczość

Kategorie ekonomiczne - to pewne abstrakcyjne pojęcie, wyrażające ogólne własności różnych elementów aspektów procesu gospodarowania (praca, kapitał, zysk, produkcja, wymiana, rynek, towar, cena, dochód, popyt i podaż).1

Przez pojęcie "przestępczość" rozumie się zbiór czynów zabronionych ustawowo pod groźbą kary, a popełnionych na obszarze danej jednostki terytorialnej. Istnieje wiele czynników wpływających na rozmiary, strukturę i dynamikę przestępczości są to między innymi czynniki takie jak nędza, niesprawiedliwość i konflikty społeczne, nierówny podział bogactw, niski stan zdrowotny społeczeństw, dominację jednej grupy społecznej nad innymi.

Przestępczość jest pojęciem względnie łatwo mierzalnym za pomocą narzędzi statystycznych dlatego można z niewielkim marginesem błędu określić jego poziom na określonym terytorium. Ustosunkowanie poziomu przestępczości do podstawowych kategorii ekonomicznych jest już bardzo trudne i tak naprawdę trudno jest zauważyć wiarygodny związek pomiędzy wielkością poszczególnych miar ekonomicznych a liczba popełnianych przestępstw.


REKLAMA

Z jednej strony takie czynniki jak nędza czy nierówny podział dochodów są zależne od poziomu rozwoju gospodarczego a więc także od stosunków pomiędzy poszczególnymi kategoriami ekonomicznymi. Prawidłowo zarządzana gospodarka kreuje dobrobyt na takim poziomie na jakim przestępczość jest mniej sensowna z punktu widzenia przestępcy. Koszty popełnienia przestępstwa w tym przypadku mogą być większe niż korzyści wynikające z przykładnego postępowania. Jest to twierdzenie Garyego Beckera który stwierdził iż tak samo jak każdy podmiot w gospodarce, również potencjalny przestępca w swoich decyzjach kieruję się analizą korzyści i kosztów. Należy również zauważyć iż państwo mające na celu zapewnienie swoim obywatelom jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa nigdy nie będzie w stanie zapobiegać wszystkim działaniom nie zgodnym z prawem. W swoim postępowaniu, również państwo kieruje się rachunkiem zysków i strat dlatego kary za poszczególne wykroczenia są dostosowanie do rodzaju tych wykroczeń. Nieopłacalne byłoby na przykład wtrącanie do więzienia za przekroczenie prędkości.

Wychodząc z założenia iż niektóre instytucje nie działają do końca prawidło można zauważyć że w miejscach gdzie te organizacje pozostawiają pole do działania tworzy się luka. Zapełnienie tej luki można porównać do wypełnienia niszy rynkowej jaka pojawia się w gospodarce, może to prowadzić do powstawania przestępczości zorganizowanej która świadczy usługi pozwalające zastąpić organizacje które nie działają prawidłowo lub wykorzystać taka właśnie sytuacje. Można więc powiedzieć iż przestępczość jest nieodzownym elementem rynku i podlega tym samym prawom jakim podlegają inne rodzaje działalności w gospodarce. Wszędzie gdzie poziom zasobów jest ograniczony, instytucje działają nie do końca dobrze a poziom zróżnicowania zamożności jest wysoki pojawia się podaż przestępczości która zaspokaja popyt uzależniony od poziomu kapitału społecznego czy chociażby regulacji społecznych.

Rozpatrując problem w taki sposób możemy stwierdzić iż przestępczość da się wpasować w niektóre kategorie ekonomiczne. Jednakże trzeba uwzględnić że jeśli przykładowo podaż przestępczości da się przedstawić w postaci prostej podaży to na jej nachylenie będą miały wpływ czynniki które często są zupełnie nie związane z ekonomią a często są po prostu nie mierzalne. Weźmy już wcześniej analizowany argument, jakość instytucji. Jeśli organizacje będą działały w sposób niewystarczający aby przeciwdziałać powstaniu przestępczości to może ona rozwijać w skutek ogólnego rozprężenia i nieładu. To zjawisko jest nazywane teorią wybitej szyby opisanej przez kryminologów Jamesa Q Wilsona i George’a Kellinga. Teoria ta mówi że jeśli zniszczenia pozostałe po wybiciu jednej szyby nie zostaną szybko naprawione to w końcu dojdzie do wybicia drugiej szyby a później kolejnych w wyniku ogólnego przekonania że po prostu nie jest to nic złego. Niestety nie jesteśmy w stanie zmierzyć jak szybko takie przekonanie jest wstanie zakorzenić się w ludzkiej psychice dlatego tez nie jesteśmy w stanie określić jego wpływu na poziom przestępczości. Tak więc przestępczość w dużej mierze zależy od poszczególnych

ludzi, którzy znacząco różnią się od siebie cechami charakteru, wartościami wyniesionymi z rodzinnego domu czy wyznaniem. Dlatego też przestępczość nie możemy traktować jako całkowicie mierzalnej kategorii ekonomicznej należy również przeanalizować czynniki psychologiczne kierujące działaniami ludzi. Zbyt ogólne traktowanie tego problemu i stosowanie rozwiązań jakie już stosuje się w innych dziedzinach gospodarki może skończyć się nieprzewidywalnymi rezultatami.

Przypisy:
1 - Zofia Dach, Mikroekonomia dla studiów licencjackich., Wydawnictwo Naukowe SYNABA, Kraków 2007

Natalia Zuzak


Zaświadczenie online



numer online: 110 gości

reklama