Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
11290
rok szkolny
2014/2015

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Poezja nie musi być nudna - czyli jak zaszczepiać w dzieciach miłość do poezji

Wiemy, że poezja bawi, uczy, rozwija. W wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym dzieci mają z nią dość często do czynienia. Dlaczego jednak tak niewielu z nas w dorosłym życiu nie sięga po poezję? Myślimy, że jest mało interesująca, nie mówi o rzeczach ważnych?

To zagadnienie nurtuje nas od momentu, kiedy w ramach ogólnopolskiej akcji "Cała Polska czyta dzieciom" zaprosiłyśmy do naszego przedszkola poetkę podlaską - emerytowaną nauczycielkę - Panią Krystynę Gudel. Jej sposób "podania" poezji dzieciom wydał się nam bardzo intrygujący i zachęcił do napisania tegoż artykułu.


REKLAMA

Należałoby zacząć od tego, że zasób doświadczeń małego dziecka jest niewielki, a jego obserwacje i spostrzeżenia związane są z najbliższym otoczeniem. To właśnie kontakt z literaturą poszerza możliwości poznania świata, ludzkich losów i obyczaju w perspektywie historii i przestrzeni innych lądów i krajów, pozwala na uczestnictwo w wydarzeniach niedostępnych własnym doznaniom i obserwacjom. Idąc dalej i mówiąc o wychowawczym oddziaływaniu literatury i poezji, to wyraża się ona w kształtowaniu wyobraźni i uczuć dziecka, w inspirowaniu aktywności twórczej, w rozszerzaniu zakresu doświadczeń indywidualnych dziecka. Przeżycia estetyczne, towarzyszące poznawaniu utworów poetyckich, czynią dzieci wrażliwymi na piękno języka, na złożoność formy, wyrabiają smak literacki. Fascynacja wywołana utworem literackim pozwala odczuć jego humanistyczny sens, zawartą w nim myśl przewodnią. Poprzez prezentowanie wzorów pozytywnych i piętnowanie zjawisk i postaci negatywnych, autorzy przekazują młodym czytelnikom wiedzę na temat konsekwencji popełnienia różnych czynów. Dzięki poezji dziecięcej młodzi odbiorcy poznają elementy rzeczywistości, z którymi nie stykają się na co dzień (wspomniana wcześniej obyczajowość i kulturowość). Poezja nie tylko wychowuje, ale również bawi. Wychowawcza rola utworów humorystycznych odgrywa ważną rolę. Poczucie humoru ułatwia często obiektywne spojrzenie na siebie i na otaczającą rzeczywistość, odróżnianie mniej ważnych spraw od zasadniczych, uczy optymizmu, a czasem nawet odwagi życiowej.

Starannie dobrane utwory literackie ukazują ich odbiorcom wzory pięknej mowy. Utrwalane w pamięci fragmenty tekstów stają się przykładem poprawnego języka i mogą mieć wpływ na doskonalenie funkcji mowy pod względem dźwiękowym i gramatycznym. Kontakt z literaturą aktywizuje myślenie, procesy porównywania, analizowania, szukania przyczyn i skutków, wyciągania wniosków, tworzenia elementarnych pojęć, sprzyja ćwiczeniom pamięci, uwagi. Natomiast wygłaszanie i inscenizowanie wierszy ośmiela dzieci w kontaktach społecznych, uczy odpowiedzialności i współdziałania, wpływa na kształtowanie poprawnego wypowiadania się pod względem artykulacji, intonacji, modulacji i siły głosu.

Poezja, jak każdy inny utwór literacki, wpływa na sferę emocjonalną dziecka. Świadczy o tym niezmiernie żywa reakcja, tj. śmiech, płacz, znieruchomienie w momentach napięcia. Ma to doniosłe znaczenie w dziedzinie wychowania społecznego. Oddziałując tak silnie na uczucia, ukazując postacie, bohaterów, z którymi dzieci się identyfikują, literatura pozwala lepiej zrozumieć innych ludzi. Dlatego też młodsi odbiorcy z przyjemnością słuchają wierszy, w których świat przedstawiony jest w sposób barwny, pogodny, humorystyczny i zabawowy, wywołując uśmiech i radość.

Jeżeli dziecko od samego początku nabierze pewności, że słuchanie, a następnie czytanie poezji jest czynnością przyjemną, to jego chęć do sięgania po nowe poetyckie utwory będzie stale wzrastać. Pamiętajmy, że doświadczenia zdobyte w obcowaniu z dziecięcą poezją przygotowują dziecko do odbioru literatury w ogóle, a także innych form sztuki, tworząc podstawy do kształtowania umiejętności czerpania z jej zasobów. Dlatego też nauczyciele, jak i rodzice, powinni jak najczęściej sięgać po poezję - nie tylko naszych polskich klasyków J. Brzechwy czy J. Tuwima.


Księgarnia HELION poleca:

W tym miejscu chciałybyśmy wspomnieć właśnie o Nauczycielskim Klubie Literackim w Białymstoku , którego członkiem jest wspomniana już Krystyna Gudel. Prezesem Klubu jest pani Irena Grabowiecka, a członkowie to w głównie nauczyciele (choć nie tylko), którzy z pasją tworzą poezję dla najmłodszych. Wiersze ich autorstwa są niewątpliwie bardzo różnorodne pod względem formalnym. Podejmują też bardzo zróżnicowaną, a przez to ciekawą problematykę. Niemniej we wszystkich utworach przebija głęboka miłość do dziecka, poetycka wrażliwość na sposób postrzegania świata, fantazję, marzenia, radości i lęki. Wiersze podlaskich twórców wyrastają jednocześnie z głębokiej potrzeby podzielenia się z małym człowiekiem tym, co najpiękniejsze, najdroższe, najbardziej wartościowe. Są niezwykle przystępne dla dzieci w wieku przedszkolnym. Bardzo łatwo je zilustrować, połączyć z ruchem czy zabawą. Stanowią idealną bazę do przeprowadzenia zajęć dydaktycznych. Pokazała to właśnie Pani Krystyna Gudel na zajęciach w grupie dzieci 6-letnich. Jej sposób czytania poezji polegał na tym, że włączała dzieci aktywizując je do działania i ilustrowania usłyszanych treści. Dzięki temu dzieci oprócz słuchania przyswajały sobie informacje ze świata przyrody, jak również mogły wykazać się swoimi umiejętnościami matematycznymi. Dzieci miały możliwość poczuć się aktorami, gdyż każdy wiersz poruszał inną tematykę, przez co zmieniały się także ich role. Pani Krystyna zadbała również o to by każde dziecko było bohaterem wiersza napisanego specjalnie dla naszych wychowanków. To wszystko sprawiało, że zajęcia nie były statyczne (jak to zwykle bywa podczas prezentowania utworów wierszowanych), lecz bardzo dynamiczne, co uczyniło je nad wyraz ciekawymi dla dzieci. Właśnie takie działania sprawiają, że poezja nie jest nudna.

Gorąco zachęcamy do sięgnięcia po takie pozycje jak: "Podlascy twórcy dzieciom. Wybór wierszy." Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, Białystok 2009, "Czarowny świat wierszy. Antologia". Nauczycielski Klub Literacki Zarząd Okręgu Głównego ZNP, Białystok 2011 czy "Promyczek" Reginy Świtoń - Knyszyńskie Towarzystwo Regionalne im. Zygmunta Augusta, Knyszyn 2013.

Członkowie Nauczycielskiego Klubu Literackiego od wielu lat dokładają starań, by ich twórczość ujrzała światło dzienne - przeważnie korzystając z własnych zasobów finansowych. Większość tomików nie jest dostępna w księgarniach, zachęcamy więc do bezpośredniego kontaktowania się z Klubem. Jego członkowie spotykają się w każdą trzecią niedzielę miesiąca w Domu Nauczyciela w Białymstoku przy ulicy Warszawskiej.

Literatura:
1. Czarowny świat wierszy. Antologia. Nauczycielski Klub Literacki Zarząd Okręgu Głównego ZNP, Białystok 2011
2. red. Lelonek M.,Wróbel T., Praca nauczyciela i ucznia w klasach 1-3,WSiP, Warszawa 1990.
3. Bąk P., Czytanie i recytacja w klasach początkowych, WSiP, Warszawa 1984.
4. Ratyńska H., Literatura dziecięca w pracy przedszkola, WSiP, Warszawa 1973 Przecławska A. (1978). Literatura dla dzieci i młodzieży w procesie wychowania. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne.

Agnieszka Postołowicz, Paulina Kuźmicz
Przedszkole Samorządowe Nr 82
w Białymstoku


Zaświadczenie online



numer online: 104 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: