Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
11329
rok szkolny
2014/2015

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rola zabawy w pracy opiekuńczo-wychowawczej w świetlicy szkolnej

Wśród nowoczesnych koncepcji dydaktyczno-wychowawczych, które w szerokim stopniu uwzględniają zasadę aktywności ucznia na szczególną uwagę zasługują zabawy. Stwarzają one odpowiednie sytuacje, które rozbudzają zainteresowanie i wyzwalają wszechstronną aktywność dziecka a jednocześnie sprawiają mu przyjemność i zadowolenie.

Metody zabawowe można stosować na zajęciach dydaktycznych, integracyjnych, w czasie wolnym, podczas rozwiązywania sytuacji konfliktowych.

Zabawa i jej rodzaje

Aby stworzyć właściwą atmosferę pracy w grupie, nauczyciel ma do dyspozycji zestaw różnorodnych zabaw. Wyróżniamy cztery grupy zabaw:
- zespołowe zabawy i gry ruchowe z prawidłami i elementami rywalizacji
- zabawy konstrukcyjne, w których dominują czynności motoryczne
- zespołowe zabawy tematyczne, tj. zabawy w role, inscenizacje, konkursy, zgaduj-zgaduje
- zespołowe zabawy i gry dydaktyczne opracowane specjalnie w celach poznawczych (np. loteryjki, układanki, itp.).


REKLAMA

Wykorzystanie zabaw wspomagających wszechstronny rozwój dziecka w świetlicy szkolnej

Świetlica szkolna stanowi ważne ogniwo w systemie współczesnego wychowania i opieki nad dzieckiem. Istnieje tu możliwość stworzenia atmosfery domu rodzinnego, sprzyjającej kształtowaniu, rozwijaniu i realizacji wszystkich potrzeb dziecka.

Jedną z form pracy, która często stosowana jest w świetlicy, to zabawa. Dzieci bardzo chętnie biorą w niej udział, bowiem zostawiają szkolne obowiązki i przenoszą się w świat fantazji.

Zabawy dzieci w młodszym wieku szkolnym są na ogół czynnościami zespołowymi. Tak więc uczą współdziałania w grupie, poszanowania norm i reguł oraz wspólnego planowania działania. Czynności zespołowe integrują grupę, co jest szczególnie ważne u młodszych dzieci, które dopiero uczą się współżycia i współdziałania w grupie. Dzięki temu stymulują rozwój społeczny, doskonalą wiele umiejętności praktycznych. Podczas wielokrotnego ćwiczenia czynność przechodzi w umiejętność, a potem w nawyk. Zabawa stwarza okazję, by uczeń mógł poszerzać krąg doświadczeń, a te zdobyte w zabawie przenoszą się na sytuacje niezabawowe.

Zabawy i gry ruchowe

Dzieci przebywają w świetlicy przed albo po zajęciach lekcyjnych. Dynamika fizycznego rozwoju dzieci w wieku wczesnoszkolnym powoduje, że odczuwają one dużą potrzebę ruchu, a zabawy ruchowe, będąc najbardziej naturalnymi postaciami ruchów w najlepszy sposób zaspokajają ją. Jednocześnie, w rezultacie wykonywania ich, rozwijają i wzmacniają u dzieci zewnętrzne i wewnętrzne części ich ciała. Mają wpływ na fizyczną postawę, system nerwowy, wytrzymałość, rozwój zmysłów, a także rozwój umysłowy. Stosuje się je by zapewnić dziecku aktywny wypoczynek.

Zabawy i gry konstrukcyjne

Zabawy konstrukcyjne różnią się pod względem celu i konkretnego wytworu, a także samej formy konstruowania. Trzy formy konstruowania:
- konstruowanie wg wzoru,
- konstruowanie na zadany temat,
- konstruowanie swobodne.

Wszystkie te formy znajdują zastosowanie w zabawach konstrukcyjnych w świetlicy szkolnej, np. budowanie z klocków, układanie wzorów z koralików i patyczków na matrycach.
Dziecko wraz z wiekiem doskonali i różnicuje zabawy konstrukcyjne stopniowo zmieniając je w poważniejsze zajęcia. Przekształcają się w tzw. użyteczne majsterkowanie, w konstruowanie techniczne z użyciem różnorodnego materiału, ciągle jednak zachowując podstawowe cechy charakterystyczne zabawie: swobodę, samodzielność, treść emocjonalną.


Księgarnia HELION poleca:

Zabawy i gry tematyczno-twórcze

Tematyka tych zabaw jest różnorodna, ale najczęściej przedmiotem ich staje się proces wychowawczy oraz wydarzenia społeczne. Ujawnia się też duża fantazja dzieci, operowanie wymyślonymi sytuacjami i przenośniami. Zabawy tematyczne mają duże walory wychowawcze. Dzieci przyjmując na siebie określone role, jakie pełnią ludzie dorośli w środowiskach społecznych akceptują normy i zasady ich postępowania, kształtując w ten sposób postawy społeczno-moralne.

Także duże znaczenie dla wzbogacania ich treści mają wyobrażenia zaczerpnięte z opowiadań nauczyciela i czytania literatury dziecięcej. Dostarcza ona materiału do odtwarzania ról bohaterów oraz materiału z elementami sztuki dramatycznej, nadającego się do zabawy w teatr.

Zabawa dydaktyczna

Jest ona często i chętnie wykorzystywana przez dzieci w trakcie pobytu w świetlicy szkolnej. Jest to zabawa według wzoru opracowanego przez dorosłych, prowadząca do rozwiązania jakiegoś zadania, a najczęściej gra umysłowa, której celem jest rozwijanie zdolności poznawczych. Do zabaw dydaktycznych zalicza się m. in. loteryjki, krzyżówki, gry stolikowe. Wiele dzieci, które mają kłopoty z nauką , uczestnicząc w zabawowej formie prowadzenia zajęć uzupełniają w sposób przystępny wiedzę, rozszerzają swoje umiejętności i zainteresowania. Dzieci chętnie biorą udział w zabawach typu: odgadywanie zagadek, rebusów, ze słowem lub materiałem literackim.

Problem wykorzystania zabaw w procesie wychowania jest bardzo ważny. Jak wiadomo, warunkiem osiągnięcia pożądanych wyników w pracy wychowawczej jest aktywny udział samego ucznia w tym procesie.
Biorąc pod uwagę zasadę aktywizacji dzieci, należy podtrzymywać koncepcję edukacji polegającą na zastosowaniu różnorodnych zabaw w pracy wychowawczej przygotowującej do życia w społeczeństwie.

Dziecko, pokonując trudności w zabawach, prawie natychmiast uzyskuje wynik, który jest dla niego ważnym efektem jego pracy. I to najbardziej aktywizuje dzieci, zachęca do dalszego wysiłku. Rezultaty te niosą zadowolenie i radość.

Bibliografia

  • L. Adamowska: O rodzajach zabawy. Rzeszów 1992, "Kropla ".
  • G. Kufit: Zabawy i gry w nauczaniu początkowym. Poradnik metodyczno-zawodowy. Lublin 1983, Instytut Kształcenia Nauczycieli.
  • H. Machulska: Drama. Poradnik dla nauczycieli i wychowawców. [W:] R. Więckowski: Pedagogika wczesnoszkolna. Warszawa 1998, WSiP.
  • W. Okoń: Słownik pedagogiczny. Warszawa 1987, PWN.
  • M. Pietkiewicz red.: Świetlica szkolna szansą do wykorzystania. Warszawa 1988, WSiP.
  • M. Rosiński: Organizacja pracy opiekuńczo-wychowawczej w świetlicach[W:] B. Wojciechowska-Charlak red.:Środowiska opiekuńczo-wychowawczy. Kielce 2002, Wydawnictwo Uczelniane Wszechnicy Świętokrzyskiej.
  • P.A. Rudik: Rodzaje zabaw dziecięcych i ich właściwości. [W:] W. Okoń: O zabawach dzieci. Warszawa 1950, PZWS.

    Agnieszka Jakuszewska


  • Zaświadczenie online



    numer online: 123 gości

    reklama

    Księgarnia HELION poleca: