Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
11373
rok szkolny
2014/2015

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Samokontrola i samoocena, udział w planowaniu przebiegu zajęć oraz prowadzenie przez ucznia fragmentów lekcji, jako elementy zwiększające zaangażowanie uczniów szkół ponadgimnazjalnych podczas zajęć wychowania fizycznego

Funkcjonowanie człowieka w obrębie kultury fizycznej stanowi ogromny system zachowań i działań związanych z dbałością o jego rozwój psychofizyczny. Popularność różnych form aktywności ruchowej wywołuje pozytywne emocje, mobilizując daną społeczność do większej dbałości o zdrowie poprzez udział w różnych przedsięwzięciach o charakterze sportowo-rekreacyjnym. Michał Bronikowski (2004) twierdzi, że kultura fizyczna zorientowana na rozwijanie świadomości człowieka (a nie tylko jego ciała) daje określone wartości odnoszące się do zdrowia, funkcjonowania organizmu, jego budowy, urody i odporności psychicznej[2].
Przemyślana aktywność fizyczna stanowi, zatem podstawę rozwoju, dlatego im więcej młodych osób nabędzie właściwych nawyków ruchowych tym lepiej.


REKLAMA

Poziom zaangażowania i aktywności uczniów, zwłaszcza młodzieży w zajęcia wychowania fizycznego stanowi dla wielu jeden z większych problemów w procesie działalności dydaktyczno-wychowawczej. Współczesne koncepcje edukacyjne wskazują na dużą samodzielność nauczyciela w tworzeniu metod oceniania osiągnięć uczniów, oczywiście mając na uwadze już stosowane i sprawdzone sposoby i metody. Każdy nauczyciel chce, aby jego praca przynosiła pożądane efekty i została należycie doceniona, również przez tych, którzy stanowią w niej element najważniejszy, czyli uczniów.
Szkoła stanowi jeden z etapów do samodzielności ucznia. Aktualne trendy dydaktyczne dotyczące wychowania fizycznego dążą ku samokontroli i samoocenie, zwłaszcza, jeżeli dotyczy to młodzieży szkół ponadgimnazjalnych. Ważne jest, aby uczeń sam potrafił kontrolować i ocenić proces zdobywania sprawności, umiejętności lub wiadomości z zakresu kultury fizycznej. Według R. Jezierskiego (1999) kontrola i ocena stanowi integralną część procesu kształcenia i jest ważnym instrumentem działania pedagogicznego. Potocznie ocenę pojmuje się wąsko, jako notę na świadectwie lub w dzienniczku uczniowskim. Coraz powszechniej używa się pojęcia ewaluacja, rozumianego, jako proces zdobywania informacji niezbędnych do właściwego sterowania działaniami nauczyciela i samokształceniowymi ucznia[3].
Zdaniem J. Barankiewicza (1998) samokontrola i samoocena to działania podejmowane przez nauczyciela, wdrażające uczniów do samodzielnego śledzenia własnego rozwoju fizycznego i sprawności fizycznej. Przeprowadzona jest niezależnie od działań podejmowanych przez dorosłych w celu uzyskania przez dziecko własnej, obiektywnej, sprawiedliwej oraz rzetelnej kontroli i oceny[1]. R. Jezierski (1999) sądzi, że nauczyciel ma uczyć, wspierać i doradzać uczniom, jak się oceniać, a nie wystawiać oceny z wychowania fizycznego. Próbując rozwiązać problem oceny z wychowania fizycznego, należy koncentrować się na ocenie procesu nauczania i wychowania, a przede wszystkim na nauczaniu uczniów samokontroli i samooceny. Ten sam autor twierdzi, że właściwie pojęta kontrola i ocena procesu wychowania fizycznego służy między innymi wdrażaniu uczniów do systematycznej samokontroli i samooceny rozwoju fizycznego i sprawności fizycznej[4].
Obok samooceny i samokontroli w aktywizowaniu uczniów, na uwagę zasługują udział ucznia w planowaniu zajęć i prowadzenie przez niego przygotowanego fragmentu lekcji. Sam fakt, że nauczyciel liczy się ze zdaniem ucznia jest bardzo ważny ze względu na prawidłowe relacje między nimi w procesie dydaktyczno - wychowawczym. Bardzo istotne jest, aby zainteresować ucznia przedmiotem i włączyć go do współdziałania w zdobywaniu wiedzy i umiejętności.

Chcąc dociec, czy samokontrola i samoocena, udział w planowaniu przebiegu zajęć oraz prowadzenie przez uczniów fragmentów lekcji wpływają na jakość ich udziału w zajęciach, zapytałem o to moich podopiecznych. W lutym i marcu 2014 roku w klasach, w których uczę, przeprowadziłem krótkie pogadanki na ten temat. Z rozmów wynikało, iż uczniowie doceniają stosowanie tych form aktywizujących. Zauważyłem jednak, że nie wszyscy włączali się do dyskusji. Dlatego wśród 100 uczniów przeprowadziłem krótką ankietę, w której zadałem trzy pytania:

1. W jakim stopniu stosowanie samokontroli i samooceny wpływa na Twoje zaangażowanie na zajęciach wychowania fizycznego?
2. W jakim stopniu stosowanie udziału ucznia w planowaniu zajęć wpływa na Twoje zaangażowanie na zajęciach wychowania fizycznego?
3. W jakim stopniu stosowanie prowadzenia przez ucznia fragmentów lekcji wpływa na Twoje zaangażowanie na zajęciach wychowania fizycznego?
Badani mogli wyrazić swoją opinię o danym problemie w skali sześciostopniowej:
1 - stopień niedostateczny, 2 - stopień minimalny, 3 - stopień mały, 4 - stopień średni, 5 - stopień zadowalający, 6 - w pełni.

ilustracja

W powyższych tabelach przedstawiono, jak zdaniem badanych stosowane zmienne wpłynęły na ich zaangażowanie na lekcjach wychowania fizycznego. Samokontrola, samoocena, prowadzenie wybranych fragmentów lekcji i udział w planowaniu zajęć to wybrane czynności ucznia, które w przeprowadzonych przeze mnie badaniach starałem się wyeksponować, aby przekonać się, jaka jest siła ich wpływu na aktywność i zaangażowanie badanych na zajęciach wychowania fizycznego. 8% ankietowanych oceniło, iż stosowanie samokontroli i samooceny w małym stopniu mobilizuje ich do działania, 44%, że w stopniu średnim i 48% w stopniu zadowalającym.
Na drugie pytanie 8% uczniów stwierdziło, że stosowanie udziału ucznia w planowaniu lekcji w małym stopniu wpływa na ich zaangażowanie, 44%, że w średnim stopniu, 36% w zadowalającym i 12% w pełni.
Opinia młodych ludzi dotycząca prowadzenia przez ucznia fragmentów lekcji przedstawiała się następująco: 6% w małym stopniu ocenia tę formę, jako aktywizującą, 16% w stopniu średnim, 72% w stopniu zadowalającym i 6% w pełni.


Księgarnia HELION poleca:

Po analizie wyników wypowiedzi uczniów można stwierdzić, że wyeksponowane przeze mnie zmienne, tj.: samokontrola, samoocena, prowadzenie wybranych fragmentów lekcji i udział w planowaniu zajęć pozytywnie wpłynęły na ich aktywność. Dodając do tego bagaż doświadczeń zebranych podczas wieloletniej pracy z młodzieżą uczęszczającą do szkół ponadgimnazjalnych pokusiłem się o wypracowanie następujących uwag i wniosków:
1. Młodzi ludzie chętnie uczestniczą w lekcji i uważają ją za przyjemniejszą, gdy mają wpływ na to, co i jak się na niej realizuje.
2. Zdecydowana większość badanych potwierdziła, że zaproponowane formy aktywizujące znacznie potęgują ich chęć uczestnictwa w zajęciach wychowania fizycznego.
3. Analiza wyników badań pozwala stwierdzić, że z trzech proponowanych form w największym stopniu do aktywnego uczestnictwa w zajęciach wychowania fizycznego motywuje prowadzenie przez uczniów wybranych fragmentów lekcji.

Piśmiennictwo:
1. Barankiewicz J. (1998), Leksykon z wychowania fizycznego i sportu szkolnego, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
2. Bronikowski M. (2004 r.), Metodyka wychowania fizycznego w reformowanej szkole, Oficyna Edukacyjna Wydawnictwa eMPi2 s.c.
3. Jezierski R. (1999), Reforma systemu edukacji w zakresie wychowania fizycznego, Lider, nr10.
4. Jezierski R., Chobocka E. (1999), Wychowanie fizyczne w zreformowanej szkole, Lider, nr 10.

Wojciech Nowak
Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych
im. Ziemi Pogorzelskiej
w Pogorzeli


Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



numer online: 62 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: