Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1204
rok szkolny
2004/2005

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Konkurs (współzawodnictwo) - jego miejsce i rola w działaniach pedagogicznych

Rywalizacja to skuteczny bodziec, który można wykorzystać w przypadku dzieci z klas szkoły podstawowej jako środek pobudzania ich do lepszej pracy związanej z nauką szkolną. Rozbudzane w ten sposób zainteresowanie, możliwości zaspokojenia naturalnego pragnienia, aby współzawodniczyć z innymi rówieśnikami, oraz trening, jaki daje ono w zakresie wzbudzania ducha współpracy.
"Rywalizacja i współpraca dają następujące korzyści:

  • zwiększają zapał i nadają znaczenie życiu,
  • skutki ich są pozytywne i zaspokajają podstawowy popęd,
  • pobudzają morale i pomagają w maksymalizacji "ego",
  • pobudzają wzrost, rozwój i dojrzewanie; mogą pobudzać do samodoskonalenia się, gdyż współzawodnictwo może dotyczyć równie dobrze własnej osoby jak i innych".(1)

    "W rywalizacji zbiorowej - współzawodnictwo zespołów polega na współpracy członków każdego z nich, co oznacza, że układ ról odpowiada realizacji wspólnego celu. Zbiorowa przyjazna rywalizacja rozwija gry zespołowe, poczucie społeczne, samodyscyplinę, wysokie morale. Zaspakaja potrzebę przynależności, potrzebę akceptacji i - co najważniejsze - zachęca do współuczestnictwa".(2)

    "Współzawodnictwo jest jedną z istotnych części zadań wychowawczych szkoły. Stanowi ono formę rozwijania aktywności społecznej uczniów jako działalności, w której oni osobiście uczestniczą. Spełnia również rolę czynnika sprzyjającego osiągnięciu celów społecznie użytecznych, których urzeczywistnienie skłania ich do zespołowego działania".(3)

    O pedagogicznych wnioskach z badań współzawodnictwem pisał W. Wójtowicz. Stwierdził, że organizowane przez nauczycieli zwiększa zaangażowanie emocjonalne uczniów, zwiększa też ich zainteresowanie poznawcze. W sytuacjach szkolnych mamy do czynienia ze świadomym udziałem ucznia w organizowanych sytuacjach wychowawczych. Samorzutna, spontaniczna akceptacja współzawodnictwa przez uczniów wynika z radości i satysfakcji, jakie ta "gra" dostarcza, z potrzeby kontaktu z innymi, z poczucia możliwości własnego działania, wpływu na nie, z potrzeby sprawdzania się.
    O skuteczności współzawodnictwa w pobudzaniu aktywności uczniów – zdaniem W. Wójtowicza - decyduje stosunek emocjonalny członków grupy.

    Swój wniosek dotyczący funkcji wychowawczej dobrze zorganizowanego współzawodnictwa formułuje w sposób następujący "jest ono sytuacją społeczną, umożliwiającą uczniowi dokonanie oceny własnych możliwości działania".(4)


    REKLAMA

    Do grupy zadań, gdzie dominuje element współzawodnictwa należą konkursy czytelnicze, zabawy, gry dydaktyczne, rebusy, zgaduj-zgadula. Lekcje konkursowe cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem uczniów.
    Konkursy należą do zajęć, które dobrze i skutecznie mobilizują uczniów dom zdobywania i pogłębiania wiedzy. Przyczynia się to do ich aktywności. Przynoszą one wiele efektów i są jedną z form najbardziej satysfakcjonujących.
    Konkursy umożliwiają pracę w grupach a także pracę indywidualną. Grupowa organizacja pracy sprzyja w osiąganiu w procesie wychowania takich wartości, jak:

  • wielostronny rozwój osobowości wychowanków - głównie poprzez ich aktywny i twórczy udział w procesie rozwiązywania problemów przez grupę, co sprzyja wspólnemu przeżywaniu problemów,
  • rozwój twórczości - poprzez stwarzanie sytuacji pobudzających do działań innowacyjnych,
  • uspołecznienie wychowanków - poprzez umożliwienie dialogu wewnętrznego i zewnętrznego,
  • współpraca - poprzez łączenie różnych odmian pracy grupowej z pracą indywidualną i zbiorową.

    Konkursy indywidualne polegają na tym, iż uczniowie otrzymują zadania konkursowe do samodzielnego rozwiązania. Wynik tej pracy jest osiągany indywidualnie przez każdego ucznia; pracuje on na własny rachunek.

    Konkursy czytelnicze czynią atrakcyjnymi prace ćwiczeniowe, nadają nauce charakter zabawy. Są wykonywane w różnych kontekstach, co sprzyja wyrabianiu giętkości myślenia, rozwija fantazję dziecka.

    Mając na uwadze te istotne wartości, jakie wnoszą konkursy, należy zapytać, dlaczego w takim razie ta forma pracy nie spotyka się z powszechnym zastosowaniem.

    Bibliografia:
    1. Ch. E. Skinner: Psychologia wychowawcza, Warszawa 1962
    2. j.w.
    3. S. Sarnowski: Współzawodnictwo pracy - jako metoda pobudzania aktywności społecznej uczniów, "Życie szkoły", nr 5/1978
    4. W. Wójtowicz: Pedagogiczne wnioski z badań nad współzawodnictwem, "Nowa Szkoła", nr 3/1973

    mgr Ewa Chwast
    Szkoła Podstawowa nr 4 W Olkuszu


  • Zaświadczenie online



    numer online: 158 gości

    reklama