Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1263
rok szkolny
2004/2005

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Znaczenie stymulowania kompetencji komunikacyjnej dla rozwoju dziecka

Chciałabym zwrócić państwa uwagę na duże znaczenie dla rozwoju dziecka stymulowania kompetencji komunikacyjnej.
Dla ogromnej większości osób pełnienie ról zawodowych wiąże się z nawiązywaniem bezpośredniego kontaktu z innym człowiekiem. Stąd obok czysto profesjonalnych kompetencji, przydatne, a niekiedy wręcz niezbędne okazuje się posiadanie umiejętności interpersonalnych, do których należy przede wszystkim efektywne, nie zaburzone komunikowanie się ludzi.
Polega ono w pewnym uproszczeniu, na wysyłaniu przez jedną z osób określonej informacji drugiej osobie, która docierające do niej sygnały odbiera i na nie reaguje. Nadawca, chcąc przekazać informacje odbiorcy, robi to zwykle w określonym celu, ma określone intencje. Odbiorca natomiast próbuje otrzymane sygnały odczytać, zrozumieć i na tej podstawie odtworzyć cel, w jakim działał nadawca. Jeżeli uda mu się zinterpretować przesłane informacje zgodnie z intencją nadawcy, uznajemy że osoby te potrafiły porozumieć się ze sobą.

Powierzchowna i pobieżna analiza przedstawionej definicji nie ujawnia, jak skomplikowanym procesem jest porozumiewanie się ludzi.
Termin "kompetencja" używany jest zwykle jako określenie pewnych indywidualnych umiejętności i zdolności człowieka. Maria Kielar pisze, że dziecko jest kompetentne komunikacyjne, gdy: umie przekazać informacje, zadać istotne pytania, wyrażać własne przeżycia za pomocą języka, wpływać na zachowanie własne i innych osób. Odpowiednio zachowuje się w rozmowie, słucha rozmówcy, stosuje właściwe dla danej sytuacji zwroty językowe. Osiągnięcie tych celów staje się poważnym problemem dla dzieci w wieku przedszkolnym. Dlatego konieczne jest, by świadomie kierować rozwojem wszystkich aspektów kompetencji komunikacyjnej dziecka. Wskazane jest stwarzanie w codziennej pracy sytuacji stawiających dziecko przed koniecznością werbalizowania działań zgodnie z faktycznym ich przebiegiem oraz zwracanie szczególnej uwagi na komunikatywność dziecięcych wypowiedzi.
Poziom kompetencji komunikacyjnej może stanowić jedno ze źródeł prognozowania o powodzeniu ucznia w szkole.


REKLAMA

Czynnikami wpływającymi na rozwój kompetencji komunikacyjnej są:
- Zapewnienie dziecku od pierwszych dni życia przebywania w kąpieli słownej połączonej z czynnikami emocjonalnymi. Rodzice, wychowawcy, nauczyciele powinni do dziecka mówić dużo, poprawnie i w sposób wyrazisty w związku ze skłonnościami dziecka do naśladowania mowy dorosłych.
- Rodzice i nauczyciele powinni mówić do dziecka, a nie tylko przy dziecku. Mówienie przy dziecku uwzględnia jedynie punkt widzenia dorosłego jako nadawcy. Natomiast mówienie do dziecka zakłada możliwość zwrotnej reakcji dziecka na wypowiedź dorosłego; uwzględnia zarówno punkt widzenia dorosłego, jak i dziecka. Mówienie do dziecka zapewnia mu samodzielne wypróbowanie języka, zaś dorosły przyjmuje rolę doradcy, a nie osoby dominującej.
- Duże znaczenie w powodzeniu szkolnym ma bogaty zasób słów, pojęć, umiejętności swobodnego i zrozumiałego dla otoczenia wypowiadania się, opowiadanie wrażeń, przeżyć, wyrażania swoich pragnień czy ocen. Ażeby móc opowiadać, dziecko musi spostrzegać, przeżywać, poznawać, działać. Jego wrodzona ciekawość stanowi jeden z najsilniejszych motorów edukacji. Charakterystycznym przejawem tej ciekawości są pytania dziecięce. Nie można nie odpowiadać dzieciom. Starajmy się chociaż w części zaspokajać dziecięcą ciekawość. Oczywiście nie wszystko możemy dziecku wyjaśnić, ale możemy go zachęcić do własnych obserwacji, aby w miarę swoich możliwości odnajdywały odpowiedzi na pytania.
- język jest systemem zróżnicowanym. Dziecko w wieku przedszkolnym winno opanować standardową odmianę języka, a także zapoznać się z innymi jego odmianami poprzez uczestniczenie w różnych sytuacjach społecznych. Proponowana dzieciom literatura powinna być różnorodna, musimy jednak pamiętać, że to my dorośli jesteśmy odpowiedzialni za to, jaką książkę dajemy dziecku do ręki, jaką mu czytamy, jaką opowiadamy. Książki należy dobierać troskliwie z punktu widzenia wartości literackich, wychowawczych, poznawczych i estetycznych.

Tylko udana współpraca placówki przedszkolnej - pierwszego szczebla edukacji i środowiska rodzinnego pozwoli wychować i przygotować przyszłego zmieniającego w sposób twórczy rzeczywistość człowieka, który będzie uwzględniał w swoich wypowiedziach punkt widzenia partnera, będzie posiadał umiejętność pracy w zespole, jak również zdolność wytwarzania nowych, oryginalnych pomysłów i zdolność ich werbalnego komunikowania.

Literatura:

  • Małgorzata Karwowska Struczyk "Rozmowa dzieci w wieku przedszkolnym".
  • Alina Czapiga "Znaczenie kontaktu z dorosłymi dla rozwoju małych dzieci. (Wychowanie w Przedszkolu 2/1986)
  • Maria Kielar "Rozwijanie kompetencji komunikacyjnej dzieci w wieku przedszkolnym. (Wychowanie w Przedszkolu 5/1985)
  • Maria Beisert "Porozumiewanie się ludzi - sztuka czy umiejętność" (Wychowanie w Przedszkolu 1/1990)
  • Mariola Potocka - Distel "Zdolności komunikacyjne dziecka a pełnienie roli ucznia. (Wychowanie w Przedszkolu 1/1990)

    Małgorzata Pikul


  • Zaświadczenie online



    numer online: 106 gości

    reklama