Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1876
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Edukacja ekologiczna w klasach I-III szkoły podstawowej

Spośród wszystkich istot żyjących na Ziemi człowiek otrzymał, a być może uzurpował sobie, prawo do przewodnictwa. Dominacja ta jest prawdą niepodważalną. Jednakże analiza jej skutków przedstawia się już mniej optymistycznie. Na przestrzeni wieków człowiek korzystał z zasobów naturalnych środowiska i skutecznie je przekształcał. Drastyczne przyspieszenie tych procesów przyniosła dziewiętnastowieczna rewolucja przemysłowa. Wprawdzie stworzyła ona nowoczesny świat i wpłynęła na poprawę warunków życia ludzi, ale jednak poprzez masową eksploatację zasobów naturalnych, doprowadziła do zachwiania równowagi biologicznej naszej planety. Paradoksalnie rzecz ujmując, cywilizacja stworzona przez człowieka stała się zagrożeniem dla niego samego.

Postępująca degradacja przyrody spowodowała, że w drugiej połowie XX wieku podjęte zostały kompleksowe działania mające na celu ochronę środowiska, a pośrednio - również człowieka. Uczestnicy największego forum ekologicznego świata - "Szczyt Ziemi" w Rio de Janeiro (1992 r.) - w imieniu swoich państw, podjęli ustalenia zmierzające do powstrzymania destrukcyjnych procesów i wejścia świata na drogę ekorozwoju. Oznacza to zachowanie wszystkich naturalnych procesów, warunków i zasad, które stwarzają gwarancje utrzymania się życia w całym jego bogactwie i różnorodności. Ekorozwój stawia przed nami pytanie: Jak żyć w zgodzie z przyrodą, a jednocześnie korzystać z jej zasobów?

Sprostanie tym wymaganiom stwarza potrzebę odpowiedniego wychowania ogółu społeczeństwa, które musi nauczyć się właściwego współżycia z przyrodą. Przemyślana i systematycznie prowadzona edukacja ekologiczna jest czymś w rodzaju antidotum na problemy współczesnego, ekspansywnie i konsumpcyjnie nastawionego świata. Każdy człowiek może i powinien mieć swój udział w ochronie środowiska naturalnego. Dlatego też już małemu dziecku należy o tym mówić i rozbudzać w nim chęć opiekowania się przyrodą.

Na szczeblu kształcenia zintegrowanego szkoły podstawowej edukacja środowiskowa spełnia dosyć istotną rolę. Treści przyrodnicze bardzo często stanowią podstawę do budowania i opracowywania całych bloków tematycznych. Są zatem swoistym spoiwem dla pozostałych treści dydaktyczno-wychowawczych.

Nowy system pracy w klasach młodszych, eliminujący przedmiotowość, dąży do ukazywania uczniom całościowego (integralnego) obrazu świata. Jest to zbieżne z główną ideą edukacji ekologicznej, która wręcz wymusza holistyczne podejście do zjawisk zachodzących w przyrodzie. Ekologia bowiem bada wzajemne zależności pomiędzy organizmami a ich środowiskiem życia. Czym więc w praktyce szkolnej jest edukacja ekologiczna? Niektórzy nauczyciele utożsamiają ją wyłącznie z ochroną przyrody lub nieco szerzej - z ochroną środowiska. Otóż, takie rozumienie ekologii jest zbyt pobieżne. Aby można było "coś" chronić, trzeba najpierw to "coś" poznać i zrozumieć całokształt jego funkcjonowania. Dlatego też przy planowaniu i realizacji treści z zakresu edukacji ekologicznej należy pamiętać o kluczowych pojęciach ekologii takich, jak: ekosystem, biocenoza i biotop. Oczywiście w klasach młodszych nie wprowadzamy takich terminów, ani też ich znaczenia. Stanowią one jednak główny aspekt rozpatrywania treści przyrodniczych. W okresie trzyletniej edukacji wczesnoszkolnej dzieci poznają takie ekosystemy, jak: park, ogród, sad, las, łąka, pole uprawne, zbiorniki wodne. Są to w większości ekosystemy sztuczne, stworzone przez człowieka, aczkolwiek ich poznanie umożliwia kształtowanie postaw proekologicznych uczniów.

Analiza kilku, dopuszczonych do użytku szkolnego, programów nauczania pozwala na następujące zestawienie treści przyrodniczych przewidzianych do realizacji w klasach I-III:

(...)


REKLAMA

Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
i naciśnij > > >

UWAGA:
Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

Anna Łuba


Zaświadczenie online



numer online: 151 gości

reklama