Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
1980
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Trudności w nauce pisania i czytania

"W dzieciństwie niewiele zależy od nas,
wiele zaś od tych, którzy są z nami!"

Każde dziecko powinno kroczyć od kamienia do kamienia własną ścieżką.
Odczuwać ciepłą rękę nauczyciela, powinno czuć się bezpieczne, a jednocześnie szczęśliwe z pokonywania trudności, z odkrywania tajemnic świata, z nabywania nowych umiejętności, które wzbogacają sposób życia(1).

Powszechną tendencją w świecie jest dążenie do możliwie wczesnego wyposażenia dzieci w umiejętność czytania i pisania, gdyż opanowanie tych czynności stymuluje rozwój umysłowy oraz rozszerza możliwości zdobywania wszelkiej wiedzy. Naukę pisania i czytania przenosi się więc ze szkoły do przedszkoli, tj. obniża się granice wiekowe kształtowania tych umiejętności. Granice te nie mogą być traktowane dowolnie: czytanie i pisanie możemy bowiem uczyć dopiero wówczas, gdy opanują one w zadowalającym stopniu mowę werbalną oraz osiągną niezbędny poziom dojrzałości psychofizycznej i intelektualnej.

W Polsce władze oświatowe podjęły w 1975 r. decyzję o powołaniu klas przedszkolnych. Zadaniem tych klas jest gruntowne przygotowanie dzieci sześcioletnich do obowiązków szkolnych poprzez wyrównywanie ich braków rozwojowych oraz przybliżenie treści z tych dziedzin, które uwzględnione są w programach klas I. Przewidziano też w nich realizację elementarnej nauki czytania. Z obserwacji pedagogicznych i psychologicznych wynika bowiem , iż w klasach młodszych istnieje określony procent uczniów mających trudności z opanowaniem umiejętności czytania i pisania(2).

Wyniki badań przeprowadzonych w Polsce i za granicą wskazują, że 10-15% badanej populacji dzieci z niższych klas szkół podstawowych (w Polsce od IV klasy włącznie) ma, jak stwierdza M.Bogdanowicz, specyficzne trudności w nauce pisania i czytania, uwarunkowane fragmentarycznymi zaburzeniami funkcji percepcyjno- motorycznych(3). Według H.Spionek dzieci z różnorodnymi zaburzeniami stanowią 70-90% uczniów z niepowodzeniami szkolnymi. Wymagają one specjalistycznej opieki, intensywnych, częstych i niekiedy długotrwałych ćwiczeń prowadzonych przez fachowców (reedukatorów).

Potrzebują także odrębnych metod nauczania, głównie w zakresie opanowania techniki czytania i pisania, tolerancji i pełnej aprobaty ze strony szkoły, rodziny i całego środowiska.

Ze względu na wymienione czynniki uczniowie ze specyficznymi trudnościami w nauce pisania i czytania sprawiają szkole wiele kłopotów. Nauczyciele często przypisują im lenistwo, złośliwość, brak dobrej motywacji do nauki, a nawet upośledzenie umysłowe (mimo często spotykanego bardzo wysokiego ilorazu inteligencji i wybitnych zdolności, np. plastycznych).

Niestety nierzadko zdarza się, że dzieciom z zaburzeniami funkcji percepcyjno- motorycznych przez cały czas trwania ich nauki szkolnej towarzyszą negatywne opinie, które przyczyniają się do pogłębiania już istniejących zaburzeń oraz do pogłębiania nowych, np. nerwic, depresji, fobii szkolnych, mutyzmu wybiórczego, zaburzenia zachowania itd.

Aby uniknąć tych wtórnych negatywnych zjawisk, nauczyciel powinien zapobiegać o specjalistyczne badania dziecka, których wynik, uzupełniony fachową interpretacją, stanowić może podstawę do skierowania dziecka na zajęcia reedukacyjne organizowane w szkole, w rejonowej poradni wychowawczo-zawodowej lub poradni zdrowia psychicznego, a w szczególnych przypadkach w innych specjalistycznych placówkach. Odpowiednie zorganizowanie zajęć reedukacyjnych, zastosowanie właściwych metod i technik pracy, dostosowanych do możliwości dziecka z zaburzonymi funkcjami percepcyjno-motorycznych, daje mu szansę na wykonywanie z sukcesem czynności dotychczas nieosiągalnych (także w zakresie czytania i pisania).

Otoczenie dziecka opieką powinno iść dwutorowo: z jednej strony w ramach realizowanego procesu dydaktycznego, w klasie, z drugiej strony - w ramach specjalistycznych zajęć pozalekcyjnych.

W klasie, wśród nauczycieli i rówieśników, dziecko powinno móc liczyć na zrozumienie, odpowiednią pomoc, życzliwą ocenę pracy oraz postępów, które nie zawsze wyrażają się w bezbłędnym czytaniu i pisaniu.

Specjalistyczne zajęcia reedukacyjne powinny odbywać się stale w tym samym gabinecie, dobrze wyposażonym w różnorodne pomoce wspomagające nauczanie metodą wielozmysłową. Powinny być prowadzone indywidualnie z każdym dzieckiem lub w wyjątkowych sytuacjach w dwu- lub trzyosobowych zespołach, kilka razy w tygodniu, z udziałem rodziców lub bez. Zależy to jednak w dużej mierze od możliwości kadrowych, lokalowych i finansowych placówki, w której te zajęcia odbywają się. Dzieci korzystają więc często z reedukacji raz w tygodniu lub rzadziej, w systemie konsultacji, albo spotykają się w liczniejszych grupach.

Jeżeli zajęcia reedukacyjne są prowadzone prawidłowo to pozytywne zmiany zachodzą nie tylko w zakresie ćwiczonych funkcji, ale również w sferze emocjonalnej i mogą powodować u dziecka zanikanie lęków, niechęci do podejmowania wysiłku, a także sprzyjać nabywaniu pewności siebie. Jednocześnie mogą powodować pojawienie się zainteresowań w różnych dziedzinach, konsekwencję w dążeniu do celu i satysfakcję z dobrze wykonanego zadania(4).

Ta sytuacja w szkolnictwie i ciągle powtarzający się. z roku na rok, ten sam problem, który dotyka większość uczniów i jest również nagłaśniany przez mediach, poprzez istniejący trend: "Cała Polska czyta dzieciom", a dotyczący bezpośrednio i występujący częstokroć w mej pracy zawodowej. Zainspirował mnie, a raczej zaniepokoił, a tym samym zmusił, do wybrania powyższego tematu pracy.

Prowadzę od kilku lat zajęcia wyrównawcze, zaś od lutego dwa razy w tygodniu, zajęcia rewalidacyjne, z uczniem upośledzonym w stopniu lekkim, a tym samym włączonym do zespołu klasowego z dziećmi z normą intelektualną. Ponadto w 2003 uczestniczyłam w kursie na temat: Kinezjologii Edukacyjnej - Brain Gym", w/g metody dr Paula Dennisona, uzyskując tym samym I i II stopień umożliwiający pracę z dziećmi mającymi trudności w uczeniu się. Metoda ta bardzo mnie zaciekawiła i postanowiłam przekazać i podzielić się nią, z nauczycielami z mojej szkoły, a potem w przedszkolu, z Gruczna i Chełmna. Przeprowadziłam szkolenie teoretyczne i praktyczne, jak i również przekazałam wszystkie mi dostępne na ten temat materiały. Uczestnicy szkolenia wykazywali duże zainteresowanie i zaangażowanie podczas ćwiczeń, a potem poprzez zadawanie szeregu pytań, odnośnie owej proponowanej pracy z dziećmi. Ponadto ja sama zaczęłam pracować tą metodą, od kwietnia 2003r., ze swoją klasą. Tym samym zapoznałam samych rodziców i przeszkoliłam, po to, by kontynuowali ćwiczenia w domu, a tym samym, by uwierzyli w sens i skuteczność owej metody, a która zostanie omówiona w II rozdziale, tej pracy łącznie z efektami, zaobserwowanymi przeze mnie.

Ponadto uczestniczyłam w 149 godzinnym kursie na temat: "Gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej", w Bydgoszczy.

W rozdziale I opisałam przyczyny zaburzeń w nauce pisania i czytania w świetle literatury przedmiotu. II rozdział traktuje o tym, jakie można zastosować metody pracy w terapii pedagogicznej w momencie występowania tych zaburzeń. W rozdziale II 7 zamieściłam plan terapii własnej z uczniami mającymi problemy w czytaniu i pisaniu.


1 - B. Rocławski "Nauka czytania i pisania" Uniwersytet Gdański Zakład Logopedii Gdańsk 1993, s. 5-10.
2 - 2. H. Skibińska " Praca wyrównawczo-kompensacyjna z dziećmi z trudnościami w pisaniu i czytaniu",WSP, Bydgoszcz 1991, s. 5.
3 - E. Kujawa, M. Kurzyna " Reedukacja dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu metodą 18 struktur wyrazowych" WSiP, Warszawa 1994, s.5.
4 - E. Kujawa, M. Kurzyna "Reedukacja dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu metodą 18 struktur wyrazowych" ,WSP Warszawa, s.5-7

(...)


REKLAMA

Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
i naciśnij > > >

UWAGA:
Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

mgr Danuta Pilarska


Zaświadczenie online



numer online: 91 gości

reklama