Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
2110
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rola szkoły w budowaniu partnerskiej współpracy z rodzicami w zakresie działań wychowawczo-profilaktycznych

"Nauczyciel w swoim zawodzie nie jest kimś takim, jak każdy inny w wykonywanej pracy przez siebie pracy. Nauczyciel to człowiek niewzruszonych zasad i szerokich horyzontów. To jednostka niosąca posłannictwo mistrza i przyjaźnie podporządkowująca sobie podopiecznych. To uczony w swojej specjalności i wielki znawca duszy młodzieży. Umysł systematyczny, starannie planujący działania na podstawie naukowej wiedzy, ale przy tym szczery i spontaniczny w swoich odruchach. Bogata, pełno wymiarowa osobowość, ale także człowiek, który całym swym życiem zarówno publicznym jak i prywatnym - daje przykład wychowawczych cnót"

Krzysztof Konarzewski

Szkoła jest ważnym miejscem dla działań wychowawczych i profilaktycznych dlatego, że:
- jest miejscem intensywnego rozwoju w zakresie funkcjonowania interpersonalnego i społecznego w grupie rówieśniczej
- jest miejscem działalności zadaniowej uczniów, a więc ujawnia lub wręcz wyzwala trudności dzieci i młodzieży związane z przyjmowaniem odpowiedzialności za własne życie
- jest miejscem konfrontacji autorytetów i kształtowania się poczucia własnej tożsamości ucznia
- szkoła wypełnia znaczną część aktywnego życia dzieci i młodzieży
- z perspektywy rodziców szkoła jest terenem weryfikacji oczekiwań związanych z własnym dzieckiem
- szkoła pozwala na łatwy dostęp do środowiska dzieci i młodzieży i sprawną organizację prowadzonych oddziaływań


REKLAMA

Prawo do włączania zagadnień dotyczących profilaktyki w wychowaniu dają szkołom następujące rozporządzenia i ustawy:
- Rozporządzenia MENiS z dnia 31.01.2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
- Rozporządzenia MENiS z dnia 31.01.2003r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem.
- Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19.08.1994r.
- Ustawa z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
- Ustawa z dnia 24.04.1997r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Ustawa z dnia 9.11.1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.

"Na co nauka i wykształcenie, jeżeli im nie towarzyszy wychowanie to jest wyrobienie zdrowego sądu, czynnego sumienia, mężnej woli i hartu duszy"

Jadwiga Zamoyska

Obowiązkiem każdego nauczyciela jest zaznajomić się z:
- podstawy programowe nauczanego przedmiotu
- program wychowawczy szkoły
- szkolny program profilaktyk (w którym koniecznie należy uwzględnić działania rodziców oparte na działalności partnerstwa).

"Wychowawca powinien być żyjącym wzorem, czego uczy, ale na to trzeba, aby pracę zaczął od samego siebie"

Jadwiga Zamoyska

Każdy dyrektor wspólnie z pracownikami szkoły powinien zastanowić się czy:
- Jego szkoła cieszy się zaufaniem rodziców?
- Po co rodzice szkole?
- Czy szkoła odzyska zaufanie rodziców?

Zatem należy znać zadania priorytetowe szkoły i wartości, którymi należy się kierować w pracy z młodzieżą i w kontaktach z rodzicami.

1. Skuteczność szkoły zależy od skuteczności zatrudnionych w niej i współpracujących z nią ludzi.

To pojedynczy nauczyciel i rodzice budują skuteczność szkoły. Szkoła - jak łańcuch - jest tak silna, jak silne jest jego najsłabsze ogniwo. O tym, że rodzice mają zaufanie do pojedynczych nauczycieli buduje zaufanie szkoły. O tym, czy mamy zaufanie do nauczycieli, decyduje ich wiarygodność. To, czy są uczciwi, sprawiedliwi, czy kierują się określonym systemem wartości i czy są przykładem tego, czego uczą. W relacjach rodzice - szkoła również obowiązuje ta zasada. Budowa partnerstwa rodzice - szkoła będzie możliwa wówczas, gdy sami rodzice będą stwarzać sytuację zaufania. Będą wiarygodni i swoim postępowaniem będą zaświadczać o ważnych dla wszystkich wartościach. Nie można oczekiwać rozwoju szkoły, jeżeli nie będą się rozwijać zarówno nauczyciele jak i rodzice. Bez kultury, wysokiego zaufania nie można wprowadzić ani utrzymać samodzielności pracy. Dlaczego więc w większości szkół i organizacji poziom zaufania jest taki niski? Dlatego, że zaufania nie można od nikogo wymagać ani też wzbudzić go jedynie pomocą szkolenia. Innymi słowy, wymaga ono czasu. Jest owocem wiarygodności na poziomie indywidualnym. To po prostu indywidualna decyzja każdego z nas.

2. Sukces każdej szkoły zależy od jej zdolności do tworzenia wartości, za którą inni będą podążać.

Każdy z dyrektorów, nauczycieli i rodziców powinien umieć odpowiedzieć sobie na następujące pytania: Co jest wartością danej szkoły, dlaczego warto do niej wysłać dziecko? Co jest w naszej szkole takiego, czego rodzice nie otrzymują w innej? Co świadczy o wyjątkowości naszej szkoły? To właśnie wartość, którą tworzą nauczyciele wspólnie z rodzicami jest tym co może pomóc właściwie rozwijać się szkole i zdobywać zaufanie obu stron. Tą wartością może być dla jednych wspaniała rodzinna atmosfera. To dla niej rodzice są gotowi dowozić swoje dzieci z odległych miejsc, ponieważ ta szkołą daje rodzicom poczucie bezpieczeństwa, które dla wielu jest podstawową wartością. Dla innych rodziców ważne jest przekonanie, że w całej okolicy nie ma szkoły, która miałaby tak szeroko rozwinięte zajęcia sportowe. Ta wartość powoduje, że wielu rodziców chce, aby ich dzieci mogły uczęszczać do takiej szkoły i uczestniczyć w dodatkowych treningach sportowych. Inną wartością, za którą rodzice będą gotowi zapłacić dłuższym, dodatkowym czasem dojazdu, czy nawet ponosić koszty finansowe, mogą być zajęcia pozalekcyjne, indywidualny program nauczania, koncepcja nauczania języków obcych. Zadaniem określenia wartości, za którą rodzice chcą podążać, powinni zająć się wspólnie nauczyciele i rodzice. To stanowi podstawę prawdziwego partnerstwa.

3. Wartości, którymi kierujemy się w życiu osobistym, prywatnym, w naturalny sposób powinny wpływać na naszą pracę.

To nasze wartości decydują o wartościach, którymi kierujemy się w naszej szkole i w relacjach: rodzice - szkoła - gmina. Nasze indywidualne wartości tworzą kulturę organizacji, jej swoistą tożsamość. Na kulturę szkoły wpływają wartości pojedynczych nauczycieli i rodziców. Dlatego też proces budowania szkoły powinniśmy rozpocząć od kreowania postaw opartych na charakterze. Autorytet nauczyciela, czy dyrektora szkoły lub pojedynczego rodzica nie wynika z pozycji, ale z tego, jakim jest człowiekiem. Chcemy, aby ludzie szanowali nasze wartości.

Tylko wspólnie wyznawany system wartości w szkole - przyjęty przez wszystkich: rodziców, nauczycieli i uczniów - pozwala odnieść szkole sukces. Jakże często spotykamy się z sytuacją, kiedy zwracając uwagę na pewne wartości, np.: punktualność naszych uczniów, irytujemy się, że pozostali nauczyciele w ogóle nie reagują na te zachowania. Sami się spóźniają i tym samym nie mogą być przykładem wyznawanych przez nas wartości. Ważne jest, aby również rodzice byli świadomi potrzeby spójności tych działań domu i szkoły. W przeciwnym razie nie ma w szkole wspólnego systemu działań wokół wcześniej ustalonych zasad. Powoduje to frustracje i niespójność szkolnego systemu oddziaływań wychowawczych. Powoduje brak zaufania rodziców do szkoły i odwrotnie.

4. Szkoła musi mieć określony wyższy cel swego istnienia.

Szkoła jak każda organizacja, aby mogła właściwie się rozwijać i pełnić swoją funkcję, musi być świadoma swojego celu i jednocześnie mieć świadomość swojej indywidualności i wyjątkowości.

Nauczyciele i rodzice zaangażują się w proces rozwoju szkoły w momencie, kiedy wspólnie dostrzegą wyjątkową rolę, jaką mają do spełnienia w środowisku lokalnym. Muszę czuć się potrzebni i muszą też umieć określić, dlaczego taka szkoła jest potrzebna społeczności - dlaczego warto w nią inwestować, troszczyć się o nią, wspierać, co takiego wyjątkowego daje swoim mieszkańcom, a tym samym konkretnym rodzicom, Społeczność lokalna, władze samorządowe muszą mieć pewność, że zadania, jakie wypełnia szkoła w danym miejscu nie jest w stanie wypełnić żadna inna szkoła lub instytucja. To indywidualna misja szkoły powinna zawierać wyraźny powód swojego istnienia. Brak tej świadomości w momencie startu reformy spowodował ogromne rozterki i walkę rodziców o szkoły w wielu miejscach Polski. Tak więc współczesny dyrektor stoi przed nowymi wyzwaniami. Jeżeli chcemy, aby ludzie robili to, czego od nich wymagamy i oczekujemy w sytuacji, w której charakter i kompetencje pozostawiają wiele do życzenia - nie odniesie się na dłuższą metę sukcesu. Retoryka o dobre intencje nie wystarczą. Jeżeli nie będzie zaufania, zabraknie fundamentu pod przyszły sukces. Jeżeli jednak nauczymy się radzić sobie w każdej sytuacji i opanujemy zasady skutecznego przywództwa, odniesiemy zwycięstwo, gdyż stworzymy warunki, w których uwolnią się energia i talent otaczających nas ludzi.

Często sądzimy, że zmiana i rozwój nie pochodzą z wewnątrz, lecz z zewnątrz. Nawet jeżeli odczuwamy potrzebę wewnętrznej zmiany, to zazwyczaj myślimy raczej o nabywaniu nowych umiejętności niż o większej spójności w stosowaniu podstawowych zasad. Jednak istotny przełom często oznacza zerwanie z tradycyjnymi sposobami myślenia. Zazwyczaj określam terminem "zmiana paradygmatu".

W zależności od tego, w jakim stopniu nauczyciele, rodzice i władza żyją w harmonii z takimi podstawowymi zasadami, jak uczciwość, równość, sprawiedliwość, spójność wewnętrzna i prawość, zdążają albo do przetrwania i stabilności albo do zniszczenia i chaosu.

Mając na uwadze powyższe zadania szkoły, nade wszystko należy podkreślić znaczenie autorytetu szkoły, dyrektora, nauczyciela - wychowawcy zarówno dla każdego ucznia jak i jego rodziców. Zatem bardzo ważne jest w relacjach nauczyciel - uczeń podkreślanie wartości, które będą wzorcami do naśladowania dla młodego pokolenia. Bardzo ważne i decydujące dla przyszłości młodego człowieka jest to, co wyniósł z domu i ze szkoły, która była jego drugim domem. Ważne i bardzo mądre jest stwierdzenie Jamesa Baldwina, iż:

"Dzieci zwykle nie słuchają dorosłych, natomiast doskonale ich naśladują."

Bibliografia
1. Winiarski W.: Rodzina - szkoła - środowisko lokalne, Warszawa 2000
2. Materne J.: Opiekuńcze funkcje szkoły, Warszawa 1998
3. Dzierzgowska J.: Rodzice w szkole, Warszawa 1999
4. Kośińska E.: Rodzice, a szkoła; Kraków 1999
5. Nowak A.: Spotkanie z rodzicami, Warszawa 2000

Czasopisma
1. Sienkiewicz J.: "Wychowawca doradcą rodziców", Życie Szkoły, 2/2002
2. Grącka J.: "Rada dla szkoły", Gazeta Szkolna, 4/1999

mgr Elżbieta Ryś
Szkoła Podstawowa w Patrzykowie


Zaświadczenie online



numer online: 186 gości

reklama