Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
2141
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Kapliczki jaworznickie

Jaworznickie kapliczki posiadają swoją historię. Dla wędrujących po tych okolicach są dowodem wydarzeń historycznych . Budowane były przez ludzi prostych, którzy modlili się o powrót bliskich z wygnań, powstań, wojen. Kapliczki we wcześniejszych wiekach spełniały rolę kościołów. W Jaworznie jest jeszcze 40 obiektów. Pozwoliłam sobie opisać najstarsze kapliczki istniejące do dnia dzisiejszego.

Najstarszą kapliczką jest kapliczka na Srebrniku w dzielnicy Długoszy. Istnieje ona podobno od XIII w. Po wzgórzach wędrowali poszukiwacze galeny. Historia tej dzielnicy jest bardzo ciekawa. Jak podają źródła Długoszynem interesował się Kazimierz Jagiellończyk, a w czasie potopu szwedzkiego Szwedzi zabierali długoszyńskich kopaczy do podkopywania Jasnej Góry. Właściciel miejsca, na którym znajduje się kapliczka nazywał się Drab, był kopaczem. Właściciele zmieniali się wraz z zawieruchami historycznymi. Jeszcze w 1990 roku odbywały się nabożeństwa majowe i różańcowe.

Drugim obiektem jest słupowa kapliczka na Bagienku. Bagienko znajduje się w dzielnicy Ciężkowice. Kapliczka zbudowana została w XVI w. przez kopaczy z rodu Grabaniów. Jeden z członków rodu był wójtem łokietkowym. W 1820 r. kapliczkę przerobiono i umieszczono w niej rzeźbę św. Barbary. W czasie okupacji rzeźba zniknęła. Po 1945 kapliczka została odnowiona.


REKLAMA

OD 1680r. istnieje kapliczka-kościółek pod wezwaniem św. Barbary w Dąbrowie Narodowej. W ołtarzyku barokowym znajduje się stary obraz olejny św. Barbary, a niżej większy obraz Matki Bożej Bolesnej z mieczami. Obok stoją rzeźby polskich patronów: św. Wojciecha i św. Stanisława. Całość jest cennym zabytkiem z XVII w.

Wzgórze z kapliczką znajduje się pomiędzy Jaworznem a Byczyną. Istnieje od 1680 r. Obiekt był drogowskazem dla kupców jadących z Krakowa na Śląsk. Kapliczka zaznaczona jest na dawnych austriackich mapach.

Następny omawiany zabytek to kapliczka na Równej Górce. Już w 1794 r. zbierali się tu powstańcy, idący do Powstania Kościuszkowskiego. Tu odbyło się zaprzysiężenie oddziału powstańczego. Legenda głosi, że w 1864 do tutejszych górników przemawiał emisariusz powstańczy Edward Dembowski.

W Jeleniu-Łęgu stoi zabytkowa kapliczka Matki Boskiej Piekarskiej. Powstała w 1800 r. w miejscu gdzie dawniej stała kapliczka drewniana z XVI w. Posiada ołtarzyk z wizerunkiem Matki Boskiej Piekarskiej. We wnętrzu znajdowały się rzeźby Feliksa Pawlaka. Od 1920 r. górnicy pielgrzymowali z tego miejsca do Piekar.

Ok. 1804 roku powstała kapliczka św. Franciszka. We wnętrzu budowli znajdowała się do 1950 r. cenna rzeźba św. Franciszka i kilka wiedeńskich oleodruków. Według relacji najstarszych mieszkańców tej okolicy, w tym miejscu zbierali się powstańcy w 1864 r. Inni twierdzą, że są tu pochowani powstańcy z jednej z jaworznickich rodzin.

Kolejny obiekt to kapliczka Langiewicza pod Pietrusową Górą. To historyczny obiekt z 1820 r. Jak powiadają najstarsi mieszkańcy ukrywał się w niej generał Langiewicz.

Stąd wzięła się nazwa. Istnieje prawdopodobieństwo, że kapliczka istniała już w 1800 r. i była budowlą drewnianą. We wnętrzu znajdują się: mały, zabytkowy ołtarzyk, obrazy wiedeńskiego pochodzenia. Do niedawna znajdowała się jeszcze rzeźba św. Stanisława, ale niestety została skradziona.

W Jaworznie znajduje się jeszcze jeden zabytkowy obiekt o charakterze sakralnym. Jest to kapliczka z 1830 r. Jak twierdzą tutejsi mieszkańcy w czasie powstania gromadzili się tutaj górnicy. Stąd nazwa kapliczka górników z Dąbrowy. Górnicy zbudowali podobno w tym miejscu w 1780 kapliczkę drewnianą, potem w tym miejscu powstała murowana, która istnieje do dnia dzisiejszego.

Ostatnia z opisywanych kapliczek to obiekt zbudowany przez jaworznicką rodzinę Byrczków. Jedna z wersji głosi, że wybudowano ją w 1831 r. w podziękowaniu za szczęśliwy powrót z powstania listopadowego członków rodziny. Druga wersja głosi, że w 1864 r. rozegrała się tu potyczka z Austriakami, w wyniku której zginęli członkowie rodziny Byrczków. W miejscu gdzie stoi kapliczka, miałoby się znajdować cmentarz powstańców.

mgr Anita Złocka
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4
im. Królowej Jadwigi w Jaworznie


Zaświadczenie online



numer online: 100 gości

reklama