Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
2181
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Granica między Europą a Azją

W naukach przyrodniczych, a w geografii w szczególności nie rzadko zdarza się, że różni autorzy kierując się zróżnicowanymi wyznacznikami dokonują różnych podziałów, przedstawiają odmienne koncepcje tego samego obiektu badań. Artykuł przedstawia granicę między Europą a Azją z kilkoma jej alternatywnymi koncepcjami.

 

Granicę pomiędzy większością kontynentów można określić bez większych problemów, determinuje je woda, zwłaszcza oceanów, mórz, a także jezior i rzek; trudności mogą pojawić się, gdy między kontynentami leżą wyspy czy archipelagi, ale po uzgodnieniu w końcu wiemy, że np. Aleuty należą do Ameryki Północnej, a Archipelag Filipiński czy Malajski do Azji, Archipelag Bismarcka do Australii. Natomiast dość duży problem sprawia wytyczenie granicy pomiędzy kontynentem europejskim a azjatyckim.

Mieszkamy w Europie, która jest jednym z niewielkich kontynentów; w dodatku połączonym "pomostem lądowym" z Azją; kontynentem, który można by traktować jako wielki półwysep Azji; ze znaczną częścią Azji stanowi jedną wielką płytę tektoniczną - Eurazjatycką. Niektórzy traktują Europę nie jako oddzielny kontynent, ale jako najdalej wysuniętą na zachód część największego kontynentu. Dlatego też obie te części świata określane są wspólnym mianem - Eurazja.

Pomimo to za odrębnym traktowaniem przemawiają specyficzne cechy środowiska przyrodniczego, odrębna i jakże różna kultura, tradycje historyczne, religia czy rasa ludzka.

Geografowie wytyczają granicę na obszarach słabo zaludnionych, ma ona oczywiście charakter umowny i jak to często bywa w geografii istnieją różne koncepcje jej przebiegu.


REKLAMA

Przyjmuje się, że granica biegnie:
- od ujścia rzeki Bajdaraty do Zatoki Bajdarackiej na Morzu Karskim (Ocean Arktyczny)
- wzdłuż wschodnich podnóży gór Uralu w kierunku południowym
- następnie rzeką Embą do Morza Kaspijskiego; niektóre źródła podają rzeką Ural do Morza Kaspijskiego; pojawia się także koncepcja, że i rzeką Ural, a następnie rzeką Embą do Morza Kaspijskiego
- północnym brzegiem Morza Kaspijskiego ku zachodowi; z tym, że na tym odcinku przebieg granicy zależy od poziomu wody Morza Kaspijskiego - dopływ wody do jeziora ulega zmianom, co w przypadku jeziora bezodpływowego powoduje znaczne wahania i odpowiednio zmienia się również powierzchnia jeziora
- dalej tektonicznym tzw. Obniżeniem Kumsko-Manyckim (wzdłuż rzeki Kuma i słonego jeziora Manycz-Gudiłło) do rzeki Don i niewielkim odcinkiem do Morza Azowskiego; niekiedy granicę prowadzi się wzdłuż północnych podnóży Kaukazu; według innej koncepcji wzdłuż jego szczytowej grani i wówczas to najwyższym szczytem Europy nie jest Mont Blanc 4807 m n.p.m. w Alpach tylko - Elbrus 5642 m n.p.m.
- następnie przez Zatokę Taganroską, Morze Azowskie, Cieśniną Kerczeńską i wody Morza Czarnego do Cieśniny Bosfor, która dzieli największe miasto Turcji - Stambuł na część europejską i azjatycką
- Morze Marmara, wąską Cieśninę Dardanele o długości 120 km do Morza Egejskiego
- i zachodnim krańcem Półwyspu Azja Mniejsza ku południowi, liczne wyspy znajdujące się tutaj niemal wszystkie należą do Europy, choć niektóre wyspy greckie np. Lesbos, Chios, Rodos, Sporady, a także Cypr wliczane są do Azji, Cyklady natomiast do Europy.

Granica ma oczywiście charakter umowny, w niczym nie przeszkadza, jedynie dzieli dwa ważne kontynenty. Może kiedyś jej przebieg będzie zupełnie inny, istniejące różnice legną niwelacji, a może będziemy mieszkać na największym kontynencie naszej Ziemi.

 

Mapa przebiegu granicy między Europą a Azją
(kolorami przedstawiono różne koncepcje przebiegu granicy)

ilustracja

Janusz Prochownik
Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum nr 4
im. J. Kukuczki w Kalnej


Zaświadczenie online



numer online: 111 gości

reklama