Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
2540
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Spacery i wycieczki w przedszkolu

Jednym z ważnych zadań, które spełniają nauczyciele przedszkoli jest budzenie u dzieci zaciekawienia otaczającym światem. Młodsze dzieci nie zwracają jeszcze tak dużej uwagi na to, co dzieje się wokół nich. Dlatego należy im stworzyć warunki poznawania świata poprzez obserwacje, doświadczenia, zabawy. Bardzo dobrą okazją do rozwijania ciekawości u dzieci są spacery i wycieczki.

Obie formy, zarówno spacer, jak i wycieczka, ujmowane są najczęściej łącznie, ponieważ trudno jest je zróżnicować. Można tu wziąć pod uwagę czas i odległość przebywania dzieci od przedszkola. Wyjście z niego pieszo na krótki okres czasu określane jest jako spacer. Jeżeli miejsce, do którego się udajemy jest odległe i przebywamy tam dłużej, to taka forma wyjścia nazywana jest wycieczką.

Spacer, to odpoczynek, korzystanie z urozmaiconego pobytu na świeżym powietrzu, zaspokojenie potrzeby ruchu. Na spacerze dzieci bogacą wiadomości i doświadczenia w zetknięciu z otoczeniem odmiennym od sali przedszkolnej. To też okazja do obserwacji świata ludzi, zwierząt, roślin i rzeczy oraz zjawisk przyrodniczych. Dla małych dzieci to przede wszystkim zajęcia ruchowe na świeżym powietrzu, bo poprzez nie łatwiej przeżywają one i rozumieją to, co dzieje się wokół nich.

Wycieczka przedszkolna nie musi trwać długo, ale ma inny cel wyjścia niż spacer. Związana jest z aktualną tematyką i w sposób planowy dążymy do osiągnięcia w niej zamierzonego celu poznawczego wynikającego z treści programowych na dany miesiąc. Poznawanie przez dzieci społecznego i przyrodniczego otoczenia opierać się musi na własnych przeżyciach i bezpośrednich doświadczeniach. Tylko takie poznawanie świata jest prawidłowe, poprawnie kształtuje pojęcia i wyrabia właściwy stosunek do ludzi i przyrody.

Zatem spacery i wycieczki zawierają cechy wspólne i uzupełniają się wzajemnie. Natomiast różnić może je fakt, iż w sposób mniej planowy i zorganizowany osiągamy cele na spacerach a na wycieczkach staramy się dążyć do ściśle określonego celu.

Zarówno na spacerze jak i na wycieczce mogą zdarzyć się nieprzewidziane a wychowawczo pożądane sytuacje, które trzeba wykorzystać do poznania przez dzieci czegoś nowego. Dlatego też spacer lub wycieczka nie powinny mieć charakteru jednostronnego, tzn. obok celu zasadniczego mogą wystąpić również inne, niezaplanowane elementy.

Liczba i rodzaje wycieczek organizowanych w przedszkolu zależy od miejsca jego położenia. To znaczy, jeżeli placówka znajduje się blisko środowisk przyrodniczych, to wycieczki planuje się do tych środowisk, niż np. w przedszkolu, gdzie łatwiejszy jest kontakt ze środowiskiem społecznym. Jeżeli przedszkole znajduje się w dużym ogrodzie na urządzonym terenie z odpowiednimi pomocami i zabawkami, to na spacery chodzi się nie rzadziej niż jeden raz w każdej porze roku. Natomiast w przedszkolu, które nie posiada własnego ogrodu, spacery organizuje się bardzo często, jeżeli tylko pozwalają na to odpowiednie warunki atmosferyczne.

W odróżnieniu od spacerów, wycieczki powinny być zawsze zaplanowane, np., jeżeli wybieramy się do gospodarstwa wiejskiego, to nauczyciel powinien wcześniej porozumieć się z jego gospodarzem oraz zorientować się w jego umiejętności nawiązywania kontaktu z małymi dziećmi.

Przed pójściem na spacer, czy wycieczkę wychowawca danej grupy najpierw dokonuje wyboru terenu, który musi sam dobrze znać. Kieruje się wtedy nie tylko jego atrakcyjnością, ale i bezpieczeństwem dzieci.

Niecodziennym wydarzeniem dla dzieci a także dla nauczyciela jest wycieczka całodniowa. Organizowana jest rzadziej, tzn. jeden, dwa razy w roku i raczej ze starszymi grupami przedszkolnymi.

Liczba osób dorosłych obecnych na wycieczce lub spacerze zależy od czasu ich trwania, odległości od przedszkola, warunków terenowych i środków komunikacji. Na ogół przyjmuje się jedną osobę dorosłą na dziesięcioro dzieci. Wychodząc z dziećmi poza przedszkole należy zabrać ze sobą niezbędne leki i środki opatrunkowe. Ważne też jest zdyscyplinowanie grupy dziecięcej i umiejętności podporządkowania się wymaganiom wychowawcy. Dlatego ćwiczymy wcześniej z dziećmi sprawne reagowanie na umówione sygnały, które powinny znać i rozumieć.

Celem organizowania spacerów jest głównie zapewnienie dzieciom pobytu na świeżym powietrzu. Wycieczki natomiast mają cele różnorodne, w których występują elementy dydaktyczne, jak np. wzbogacanie wiadomości, kształtowanie pojęć, rozwijanie procesów poznawczych - spostrzegania, uwagi, procesów myślowych - porównywania, analizy i syntezy oraz uogólnienia. Zetknięcie się dzieci z nowym, ciekawym środowiskiem wpływa na rozwój mowy - wypowiadania się i stawiania pytań. Przyczynia się do wyrobienia właściwego stosunku do otoczenia i odczuwania jego piękna.

Podczas spacerów i wycieczek należy dążyć do tego, aby pokazywać dzieciom najpierw to, co bliższe i łatwiejsze do zrozumienia, potem kolejno przechodzić do tego, co dalsze i bardziej skomplikowane. Zgodne jest to z założeniem programu wychowania i nauczania w przedszkolu.

Systematycznie przeprowadzane spacery i wycieczki oprócz budzenia zaciekawienia pięknem przyrody kształtują równocześnie właściwy stosunek do otaczającego nas świata. Dają one okazję do wprowadzenia haseł o ochronie przyrody, ponieważ podczas ich trwania następuje powiązanie teorii z praktyką. Dzieci mogą wtedy dojść do wniosku, że piękne rośliny, czy ciekawe zwierzęta zachwycają tylko wtedy, gdy rosną, czy żyją w swym naturalnym środowisku.

Spacery i wycieczki dają dzieciom wiele korzyści, do których możemy zaliczyć: widoczną radość, zachwyt, spontaniczność, ciekawsze wypowiedzi, większą wiedzę, lepszą sprawność fizyczną oraz coraz to bardziej wypełnioną rysunkami kartkę, która jest jednocześnie ciekawym wytworem wyobraźni małego dziecka. Dlatego jak najczęściej organizujmy naszym wychowankom wyżej opisane formy wyjścia z przedszkola.

Bibliografia:

  • Dudzińska I. (red.), "Wychowanie i nauczanie w przedszkolu. Poradnik metodyczny" Warszawa 1983 r.
  • Kwiatowska M. (red.), "Podstawy pedagogiki przedszkolnej" Warszawa 1985 r.
    Artykuły:
  • Badowska B., "Spacery i wycieczki przedszkolaków", Wychowanie w Przedszkolu, 5/1988
  • Sawicka A., "Spacery i wycieczki przyrodnicze na wsi", Wychowanie w Przedszkolu, 3/1991

    mgr Grażyna Zaborowska
    Przedszkole w Zespole Kształcenia w Łubianie


  • Zaświadczenie online



    numer online: 76 gości

    reklama