Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
2899
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Analiza kompetencji komunikatywnej w obszarze języka obcego

Zagadnienie socjolingwistyki nie jest problemem nowym ani mało znanym, zaś twierdzenie, iż język jest głęboko zakorzeniony w społeczeństwie jest truizmem. Powszechnie wiadomo, że język nie istnieje jako system sam w sobie, w odizolowaniu. Każda wypowiedź przyjmuje inne znaczenie w zależności od kontekstu społecznego. Aby wyjaśnić zależność między formą a funkcją języka należy wziąć pod uwagę zarówno aspekt społeczny jak i uwarunkowania psychologiczne rozmówcy. Ten pogląd stanowi punkt wyjścia dla wielu teorii i badań. W konsekwencji pojawiły się pojęcia synonimiczne socjolingwistyce - socjologia języka czy etnografia mówienia. Pojęcia te w różny sposób rozkładają zasadniczy akcent na lingwistykę bądź socjologię.

William Labov wskazuje na społeczny charakter języka. W wyniku badań przeprowadzonych w społeczeństwie Nowego Yorku, podkreśla on rolę języka jako wskaźnika przynależności do pewnej grupy społecznej. Jego badania pokazują, że język jest dynamiczny, podlega takim samym transformacjom, co inne - uwzględnione w badaniach socjologów czy psychologów - zjawiska społeczne(1). Świadomość, że język zawsze występuje w jakimś kontekście i wynika z indywidualnych cech rozmówcy, prowadzi do tworzenia hybrydowych dyscyplin, takich jak socjolingwistyka czy psycholingwistyka. Osiągnięcia tych dyscyplin widoczne są w wielu dziedzinach. Wspomniana już socjologia języka znalazła swoje odzwierciedlenie w retoryce, reklamie, czy teorii oddziaływania masowych środków przekazu.

Pojawiło się również wiele badań, rozważań, czy pojęć wspólnych socjolingwistyce i dydaktyce języków obcych. Do zasadniczych pojęć w tym zakresie należy "kompetencja komunikatywna". Według Dell Hymesa jest to znajomość konwencji i reguł używania języka w zależności od sytuacji i roli społecznej rozmówców. D.Hymes rozszerzył pojęcie kompetencji językowej, którą Noam Chomsky określił jako zdolność językową, uwarunkowaną genetycznie, w zakresie danego języka. Istotnie, użytkownik danego języka wypowiadając się nie myśli o pojęciach gramatycznych i ich wzajemnych relacjach. Zatem kompetencja językowa, to intuicyjna znajomość reguł, która pozwala na generowanie nowych struktur. Ponadto, w ujęciu Chomskiego wykonanie jest to konkretna realizacja kompetencji językowej. Podkreśla on również pozagramatyczne aspekty zdolności językowych, takie jak psychologiczne rygory pamięci, wybór reguł alternatywnych, wybory stylistyczne(2).

Należy zaznaczyć, że kompetencja komunikatywna jest nadrzędna w stosunku do kompetencji językowej(3). A zatem nie można posiadać kompetencji komunikatywnej nie będąc kompetentnym językowo. Można natomiast dysponować kompetencja językową wykluczając kompetencję komunikatywną. Innymi słowy na kompetencję komunikatywną składa się nie tylko znajomość form czy struktur gramatycznych, ale również inne okoliczności powstawania wypowiedzi. Do nadrzędnych okoliczności należy kontekst oraz sytuacja, w której wygenerowana została wypowiedź. Dysponujący kompetencją komunikatywną użytkownik języka potrafi właściwie implikować idiomy, styl oraz kod języka stosownie do sytuacji. Ponadto, kompetencja komunikatywna narzuca odpowiednie opanowanie stereotypów zachowań, cechującą daną społeczność.

Przypisy:
1 - Cyt. za: Z. Bokszański, A. Piotrowski, M. Ziółkowski, Socjologia języka, Warszawa 1977, s.102.
2 - N. Chomsky, Aspects of the Theory of Syntax, Cambridge 1965.
3 - Gramatyka transformacyjno-generatywna, organ językowy, narzędzie do przyswajania języka (language acquisition device), władza lub zdolność językowa (faculty of language) są innymi terminami na określenie kompetencji językowej stosowanymi przez Chomskiego i jego uczniów.

(...)


REKLAMA

Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
i naciśnij > > >

UWAGA:
Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

Justyna Kowalska


Zaświadczenie online



numer online: 151 gości

reklama