Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
2958
rok szkolny
2005/2006

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

"Ekologia i plastyka" - propozycja działań ekologiczno-artystycznych z okazji Dni Ziemi

Jednym z podstawowych problemów współczesnego świata jest ochrona środowiska naturalnego. Konsekwencje wynikające z degradacji przyrody oraz zachwiania symbiozy w relacji człowiek - natura stanowią zagrożenie dla dalszej egzystencji. Koniecznością są podjęte na szeroką skalę kompleksowe działania mające na celu nie tylko przeciwdziałanie zanieczyszczeniu przyrody, jak i również kształtowanie proekologicznych postaw społecznych. Istotną rolę w tym zakresie może spełniać spójny system edukacji i wychowania środowiskowego dzieci i młodzieży.
Umiejętność właściwego współżycia ludzi z przyrodą należy zaszczepiać już dzieciom w wieku szkolnym. Sama naukowa wiedza opierająca się na dostarczaniu uczniom niezbędnych informacji nie wystarcza. Edukacja ekologiczna poprzez zabawę, jest szansą, dzięki której uczniowie zaczną "wczuwać się" w przyrodę, wykształcać z nią emocjonalne związki. Możliwości takie kryją się w różnego rodzaju działaniach twórczych, inscenizacjach, grach dydaktycznych, które rozwijają myślenie, kształtują postawę wobec środowiska, ukierunkowują myślenie o przyszłości i zmuszają do refleksji nad konsekwencjami podejmowanych działań. Ciekawą alternatywą w edukacji ekologicznej są również warsztaty, akcje plastyczne organizowane w szkołach z okazji Dnia Ziemi.

W swojej dotychczasowej pracy pedagogicznej jako nauczyciel plastyki, oraz organizator corocznych warsztatów artystycznych, zauważam istotne związki pomiędzy plastyką a ekologią, kształtujące zachowania ekologiczne wśród uczniów.
O pięknie przyrody można mówić w tych samych kategoriach, co o pięknie dzieł sztuki.
Zarówno przyroda jak i sztuka rozbudza wrażliwość na piękno.
Integracja treści dydaktycznych z zakresu plastyki i ekologii niesie ze sobą szerokie walory edukacyjne.

ilustracja

"Niech żyje zielone" - pod taką nazwą odbywały się jedne z warsztatów organizowanych w naszej szkole, których byłam inicjatorem. Był to zespół działań twórczych, uwrażliwiający uczniów na problematykę ekologiczną. Stymulowanie procesów edukacyjnych poprzez zabawę oraz kreację, było jednym z najważniejszych założeń akcji plastycznej.
Forma ekologicznych warsztatów zbliżona była do happeningu - artystycznej wypowiedzi, posiadającej znamiona widowiska parateatralnego, której celem działania jest wyreżyserowanie "zdarzenia", angażującego publiczność. Ta spektakularna forma działań przeciwstawia się nudzie i stereotypom "pogadanek", które nie zawsze przynoszą oczekiwane efekty dydaktyczne.
Hasłem wiodącym była zieleń- jako symbol ożywionej natury, barwa wegetacji, odradzającego się życia, roślinności, krajobrazu.
Demonstrując swoją integrację z naturą uczniowie jak i nauczyciele wzięli udział w radosnym korowodzie, w którym dominowała barwa zielona: zielone, trawiaste czapki, peruki, makijaże, włosy, stroje, kapelusze, okulary. Kolorowym akcentem korowodu były postacie przebierańców- przedstawicieli fauny i flory. Wesoły nastrój tworzyła również szkolna orkiestra flecistów. Uczestnicy zielonej manifestacji, nieśli ze sobą także ekologiczne transparenty, zielone balony, oraz papierowe kwiaty.
Po przejściu ulicami miasta, następne zdarzenia happeningu odbywały się jednocześnie.
W pobliskim parku " zakwitła" wiosenna łąka z barwnych papierowych kwiatów, utworzona przez najmłodszych uczestników akcji. Inne "zielone skrzaty" prowadziły niecodzienny dialog z drzewami łącząc pnie drzew kolorową pajęczyną, na których zawisły " serca podziękowań, oraz dobrych życzeń". W parkowej scenerii odnaleźć można było również zabandażowane, spróchniałe, schorowane drzewa, oraz nekrologi różnej treści na uschniętych pniach. Jedna z akcji polegała na ożywianiu - "powoływaniu do życia" uschniętych drzew.
Przed szkołą "wyrosły" kolorowe drzewa: "ptasie", "wesołe", "kwitnące", "zielone", "jesienne".
Najstarsi uczestnicy działań twórczych wzięli udział w treningu wrażliwości pt."Jestem drzewem", którego celem było odkrycie podobieństw egzystencjalnych i wizualnych pomiędzy drzewem a człowiekiem, personifikacja drzewa.
Na koniec uczestnicy akcji z zainteresowaniem podzielili się swoimi doświadczeniami i oglądali twórcze dokonania swoich kolegów zgromadzone na wspólnej wystawie.
Treści związane z nauczaniem i wychowaniem pro-środowiskowym, można realizować w różnorodny sposób, aby w następstwie uczyły nowego podejścia do problemów związanych z ekologią. Najwartościowsze są jednak te, które rozbudzają autentyczne potrzeby czynnego uczenia się i rozwiązywania wysuwanych problemów, w których każde dziecko staje się aktywnym uczestnikiem. Takie szanse stwarzają właśnie warsztaty plastyczne, angażujące swoistą emocjonalność dziecka, jego zdolność do wnikliwej obserwacji natury, wrażliwość na piękno, ciekawość i radość, towarzyszącą bezpośredniemu kontaktowi z przyrodą oraz sztuką.

Charakterystyczne jest zelektryzowanie wyobraźni nieoczekiwanymi zestawieniami faktów. W ramach kampanii "Zachowaj Trzeźwy Umysł" często przywołuje się tę formę, jako ciekawą, niebanalną oraz niezwykle atrakcyjną dla mediów. Czasem w takim działaniu chodzi po prostu o to, by przeciwstawić się nudzie i stereotypom "pogadanek" - wypowiedzi operującej ciągiem zdarzeń o częściowo zaplanowanej strukturze, otwarta na przypadek i improwizację, dążąca do wciągnięcia w akcję widza i uczynienia z niego współtwórcy wydarzenia. Często operuje elementami widowiska parateatralnego, muzyką.

Jednym z najważniejszych problemów współczesnego świata jest ochrona naturalnego środowiska. Człowiek, żyjący początkowo w symbiozie z przyrodą, wraz z rozwojem nauki i techniki zaczął ją przekształcać. Postępująca degradacja przyrody spowodowała, iż w drugiej połowie dwudziestego wieku podjęte zostały kompleksowe działania mające na celu ochronę środowiska. Tym samym przyczyniono się w sposób pośredni do ochrony samego człowieka.

Podstawą tej działalności powinno być wychowanie ogółu społeczeństwa, które należy rozpoczynać od najmłodszej generacji.
Umiejętność właściwego współżycia ludzi z przyrodą należy "zaszczepiać" dzieciom od najmłodszych lat. Aby jednak były one przekonane o konieczności ochrony przyrody, szanowały i doceniały ją muszą ją poznawać. Nie można jednak poprzestawać na podawaniu czystej wiedzy. Sama naukowa nazwa jest tylko suchym słowem. W pracy z dziećmi nie należy skupiać się na nazywaniu, identyfikacji gatunków. Nie dlatego, że nazwy nie są ważne. Ale są ważniejsze problemy w edukacji środowiskowej. Niech dzieci bawią się i cieszą. Wtedy zaczną wczuwać się w przyrodę, wykształcać z nią emocjonalne związki.

(...)


REKLAMA

Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
i naciśnij > > >

UWAGA:
Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.


mgr Aleksandra Burda
Szkoła Podstawowa nr 1 w Rydułtowach


Zaświadczenie online



numer online: 37 gości

reklama