Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
3650
rok szkolny
2006/2007

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Geometria z tangramem

Tangram to tradycyjna ludowa łamigłówka pochodząca z Chin, znana od około 3000 lat pod nazwą "chichiao-tu", co w tłumaczeniu na język polski brzmi "pomysłowa łamigłówka figurowa z siedmiu części".

Jest to kwadrat podzielony na siedem części, z których każdą nazywamy kamykiem lub tanem. Podział ten wymyślił nauczyciel o imieniu Tang, aby zaciekawić geometrią swoich uczniów. Do Europy tangram dotarł dopiero w XVIII wieku i stał się szeroko znany pod różnymi nazwami, np. "yum-yum", czy "Archimedes".

ilustracja

Poza tradycyjnym, najstarszym podziałem kwadratu na siedem części istnieje wiele jego odmian opartych na wersji starochińskiej. Figurami wyjściowymiw nich są kwadrat, prostokąt, koło z podziałami zarówno na siedem, jak i na więcej części (osiem, dziewięć a nawet piętnaście).

Celem tej gry jest układanie z dostępnych tanów coraz to innych figur według gotowych wzorów lub wyobraźni, stosując poniższe zasady:

  • do ułożenia figury należy użyć wszystkich części tangramu;
  • każdą część tangramu można w razie potrzeby odwrócić na drugą stronę;
  • poszczególne części tangramu należy przykładać do siebie, nie wolno układać kamyków jeden na drugim.

    Tangram można wykorzystywać na wiele sposobów. Jest to naprawdę dobra pomoc dydaktyczna przy omawianiu własności figur płaskich, obliczaniu pól wielokątów, czy przy wykazywaniu równości pól wielokątów.

    Ta starochińska układanka bowiem kztałtuje logiczne myślenie u dzieci, zmusza do poszukiwania nietypowych rozwiązań, wpływa bardzo pozytywnie na rozwój wyobraźni. Ponadto lekcja z wykorzystaniem tangramów zdecydowanie uatrakcyjnia zajęcia, pokazuje, że matematyka to nie tylko liczby i zadania tekstowe, ale również kraina, w której każdy może się dobrze bawić.

    Ja w swojej pracy od kilku już lat wykorzystuję tangramy przy omawianiu własności wielokątów. Najpierw uczniowie przygotowują swój tangram, poznają jego krótką historię, oglądają gotowe obrazki złożone z tanów, potem sami próbują układać własne wymyślone figury. Jest to fantastyczna zabawa zarówno dla tych słabych uczniów, jak i tych, których wiedza i umiejętności matematyczne są wysokie. Wielu uczniów mówi o tym, że próbuje po takich zajęciach wspólnie z rodzicami czy rodzeństwem bawić się w układanie figur z tanów. Wiadomo, że wspólna zabawa zacieśnia relacje międzyludzkie więc myślę, że skoro w gonitwie dnia codziennego tangramy mogą łączyć rodziny choć na chwilę, to między innymi dlatego też u warto o nich mówić na lekcji.

    Swoim uczniom ponadto zadaję, przy lekcji związanej z zabawą tangramami, pracę domową polegającą na wykonaniu rysunku, którego głównym elementem będzie figura złożona z tanów, natomiast reszta pracy plastycznej będzie wykonana wedle pomysłu jej autora. Okazuje się, że efekty takiego zadania bywają zaskakujące. Zazwyczaj uczniowie słabsi wykonują piękne prace z wykorzystaniem tradycyjnego siedmioelementowego tangramu, np. żaglówka płynąca w kierunku bezludnej wyspy po spokojnej tafli wody, w której odbijają się promienie słońca, ryby pływające w akwarium. Są też uczniowie, którzy wykorzystują w pracy inne rodzaje tangramów, składające się z większej ilości elementów, tym samym dające większe możliwości twórcze. I tak podczas różnych wystaw szkolnych prac matematycznych można zobaczyć na przykład wielbłądy idące przez pustynię w otoczeniu piramid, czy słonie, lwy, tygrysy w swoim naturalnym środowisku.

    Jestem zwolennikiem wykorzystywania tangramów na lekcjach, ponieważ widzę po swoich gimnazjalistach, ile przyjemności czerpią z takich zajęć, i o ile więcej wiedzy i zapału do nauki z nich wynoszą.

    W dobie powszechności komputerów, Internetu zajęcia takie można wzbogacić o prezentacje multimedialne na temat historii tangramu, które są dostępne w sieci. Zachęcam wszystkich, którzy w swojej pracy nie sięgali jeszcze do tangramów, aby wypróbowali ten pomysł. Jestem przekonana, że wrażenia będą tak pozytywne jak moje.

    Bibliografia:

  • Lech Pijanowski "Przewodnik gier" Spółdzielcze Wydawnictwo LACPRESS Warszawa 1972;
  • Sieć Internet.

    Małgorzata Pokorska
    Publiczne Gimnazjum nr 7 w Wałbrzychu


  • Zaświadczenie online



    numer online: 187 gości

    reklama