Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
3909
rok szkolny
2006/2007

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Program własny "Geografia z elementami astronomii i astrofizyki"

"Astronomia nosi dumną nazwę "królowej nauk", jest bowiem ze wszystkich nauk przyrodniczych najstarszą, a ponadto treść astronomii, wyjaśniającej istotę zjawisk odbywających się wśród odległych od nas światów gwiazd i ich zbiorowisk, specjalnie tę naukę wśród innych nauk wyróżnia".
Takie wyjaśnienie astronomii znajdziemy w publikacji Świat i Życie, Zarys Encyklopedyczny Współczesnej Wiedzy i Kultury, Lwów - Warszawa 1933.
Jakże prawdziwe jest stwierdzenie, że astronomia króluje ponad wszelkimi naukami. Łączy wszystkie elementy życia ziemskiego i pozaziemskiego, wyjaśnia przyczyny i pochodzenie procesów rządzących życiem na ziemi, pod wodą i w powietrzu. Jest dziedziną zrodzoną z pierwotnych fascynacji człowieka nad tym co piękne i niewyjaśnione.

Można pokusić się o tezę, iż początki astronomii sięgają czasów prehistorycznych, kiedy to człowiek jaskiniowy przyglądając się niebu zauważył odmienne obiekty niebieskie, zmiany ich wizerunku w ciągu miesięcy. Docenił blask pełni Księżyca umożliwiający nocne polowania oraz ciepło Słońca. Prawdziwym rozkwitem myśli astronomicznej są lata starożytne, gdzie niebo oraz wyobrażenie o nim stało się podstawą myśli filozoficznej i religijnej. Rozpoczęte przez Egipcjan stałe obserwacje nieba nie ustają po dzień dzisiejszy, zmieniając jedynie tępo oraz sposoby badań.

Odkrycia z dziedziny astronomii i astrofizyki weszły do życia codziennego, stały się nieodłącznym elementem naszego istnienia. Jak wielu z nas nie zdaje sobie sprawy, że gdyby nie rozwój myśli i techniki astronomicznej nie mielibyśmy wielu rzeczy, które wydają się być dzisiaj oczywistymi i niezbędnymi (tworzywa sztuczne, tkaniny syntetyczne, włókna węglowe, telewizja satelitarna, telefonia komórkowa itp.).

Wprowadzenie a właściwie przywrócenie astronomii do nauczania szkolnego powinno stać się jednym z elementów reformy oświaty.

Początki nauczania astronomii w polskiej szkole sięgają końca dziewiętnastego wieku, proces ten był też naturalnie kontynuowany w kolejnych dekadach, chociażby w okresie międzywojennym, a także po wojnie uważano edukację w tej jednej z kluczowych dziedzin nauki jako zwyczajny element działalności placówek oświatowych. Powstawały nawet liczne publikacje omawiające metodykę nauczania astronomii. Astronomii w szkole nie naucza się od około 15 lat.

Rozpoczynając pracę w gimnazjum chciałam swoją pasją do astronomii "zarazić" dzieci. Myślałam, że nie będzie to proste zadanie ponieważ astronomia do najprostszych nauk nie należy. Jakież było moje zdziwienie i zadowolenie kiedy na pierwsze kółko astronomiczne przyszło kilkanaście osób chłonnych wiedzy. Krok po kroku zaczęliśmy zgłębiać tajniki Wszechświata. Do cotygodniowego grafiku zajęć weszły poniedziałkowe wykłady pt. "Spotkania z astronomią" w Instytucie im. Mikołaja Kopernika w Warszawie. Zachęcona pierwszymi sukcesami (jedna z moich uczennic zdobyła II miejsce w wojewódzkim konkursie astronomicznym), w roku 2001 napisałam grant pozalekcyjnych zajęć z astronomii oraz warsztatów obserwacyjnych we Fromborku pt. "Poza Ziemią". Zajęcia te zainicjowały powstanie do dziś prężnie działającego stowarzyszenia "FromAstro". Uczniowie prowadzą własną stronę internetową, na której możemy przeczytać "Nasza silna grupa pod wezwaniem "FromAstro" poznała się pod koniec września 2001 roku. To spotkanie zaowocowało niezłym galimatiasem w naszych biednych głowach oraz grafiku spotkań z ludźmi spoza naszej siódemki. Było to wówczas zwykłe koło astronomiczne działające w Gimnazjum Nr 14 im. Leopolda Staffa. Wszystko się zmieniło w czasie wyjazdu do Fromborka w dniach 16 i 17 listopada 2001 roku. Siedząc prawie całe dnie stłoczeni w jednym zimnym pokoju zrozumieliśmy, że już nie potrafimy bez siebie żyć. I tak zostało do dzisiaj. Mamy własną filozofię, niepowtarzalną nazwę (FromAstro), liczne dokonania i uśmiechy na ustach. Każde z nas jest inne. Mamy różnorakie zainteresowania - od wędkowania po etnologię pierwotnych ludów koczowniczych, chodzimy już do różnych szkół, jesteśmy w różnym wieku, lubimy różne smaki lodów, ale łączy nas jedna jedyna rzecz - wspaniała przygoda zwana ASTRONOMIĄ."

Kolejnym etapem moich zajęć z astronomii był opracowany przez uczniów projekt "FromAsrto 2003", którego byłam koordynatorem. Wówczas do współpracy zaprosiliśmy kilkanaście gimnazjów warszawskich. Na cotygodniowych weekendowych spotkaniach z młodzieżą z różnych szkół prowadziliśmy warsztaty, prelekcje i zajęcia w pracowni komputerowej. Zakończeniem naszych półrocznych spotkań wył wyjazd w maju 2003 roku na warsztaty astronomiczne do Niepołomic. Finalnym efektem projektu "FromAstro 2003" było stworzenie przy współudziale wszystkich uczestników projektu zestawu ćwiczeń i tematyki zajęć na prowadzenie koła astronomicznego. Materiały te zostały przesłane do kilkunastu gimnazjów warszawskich.
"Projekt "FromAstro" 2003 był naszą pierwszą poważną inicjatywą. Podczas poszukiwania funduszy na działalność koła dotarliśmy do Programu MŁODZIEŻ, skierowanego do grup ludzi w wieku 15-25 lat, którzy chcieliby wprowadzić w życie jakiś swój zamysł o charakterze lokalnym lub międzynarodowym. My wybraliśmy pierwszą możliwość. Korzystając z pomocy naszego Gimnazjum Nr 14 w Warszawie (na ul. Barskiej), złożyliśmy wniosek o przyznanie funduszy na popularyzację astronomii w gimnazjach. Postanowiliśmy utworzyć międzygimnazjalne Koło Astronomiczne. Po pewnych przejściach uzyskaliśmy kwotę 4625 euro. Z tych środków zakupiliśmy duży (d=200 mm) teleskop i zorganizowaliśmy Konkurs Astronomiczny dla uczestników naszych zajęć. Nagrodami były oczywiście teleskopy. Finaliści konkursu zostali zaproszeni do wspólnej pracy w ramach cotygodniowych spotkań Koła. Udało nam się ufundować wszystkim koszulki FromAstro i dofinansować wyjazd obserwacyjny, który odbył się w dniach 1-4.05.2003. Pojechaliśmy do Niepołomic, gdzie nawiązaliśmy współpracę z Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym. Potem przyszło rozstrzygnięcie konkursu, rozdanie teleskopów i dyplomów. Projekt trwał od lutego do czerwca. W tym czasie zdołaliśmy stworzyć zwarty zespół miłośników astronomii. Wiemy, iż niektórzy z nich tworzą własne grupy. A my planujemy kolejne projekty..." (fragment tekstu ze strony internetowej prowadzonej przez FromAsro).

Pierwsi uczniowie, z którymi zaczęła się gimnazjalna przygoda z astronomią w tym roku zdają maturę. Niektórzy od dawna prowadzą własne koła astronomiczne inni dalszą edukację chcą łączyć z astronomią. W roku 2004 zarejestrowali własne stowarzyszenie "FromAstro", do którego członkostwa mnie zaprosili.

To, co pozostało po pierwszym kole astronomicznym, to ogromne chęci aby dać uczniom alternatywę wyboru, pomiędzy nudzeniem się a aktywnym, mądrym i fascynującym spędzeniem czasu. Możliwości oraz zaplecze dydaktyczne (sprzęt obserwacyjny, programy multimedialne, filmy literatura) Gimnazjum nr 14 pozwalają na znacznie intensywniejszą pracę z uczniami w zakresie astronomii. Moim marzeniem jest stworzenie klasy o profilu geograficznym, gdzie oddzielnym przedmiotem będzie astronomia. Nauczona doświadczeniem, jestem przekonana, że w uczniach, którzy od pierwszej klasy mieliby kontakt z "żywą" astronomią wypracowałaby się naturalna ciekawość świata, chęć poznawania i zgłębiania wiedzy, co w późniejszych latach na pewno by owocowało nie tylko na polu nauki. Astronomia to przede wszystkim nauka obserwacyjna i w dobrym programie szkolnym nie powinno zabraknąć praktycznych spotkań z niebem, dlatego integralną częścią poznawania Wszechświata byłyby coroczne wyjazdy na warsztaty obserwacyjne w ramach "zielonej szkoły".
Moje obserwacje pokazują, że współczesna młodzież bardzo chętnie uczy się astronomii, chętnie słucha o tym, co dzieje się na niebie. Szkoda, że współczesna szkoła nie daje możliwości rozwijania tych zainteresowań. Czasem niewielka iskierka wystarczy, aby w młodym człowieku rozpalić nowe hobby, a być może pasję życia.

(...)

Pełna publikacja...


REKLAMA

Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
i naciśnij > > >

UWAGA:
Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

Ewa Szabłowska
Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 14
im. Leopolda Staffa w Warszawie


Zaświadczenie online



numer online: 104 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: