Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
4302
rok szkolny
2006/2007

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym

Wychowanie jest podstawową metodą zmiany zachowania i doświadczenia człowieka. Rezultaty zależą od klimatu, w którym przebiega proces wychowania i o innych czynników.

Współcześnie wychowanie ujmuje się jako "uczestniczenie w rozwoju dziecka". W tym rozumieniu należy traktować je jako proces, zmiany dokonujące się w dziecku, a nie efekt wychowania i jego zgodność z zamierzeniami. Istotę tak pojmowanego procesu wychowania stanowi zasada dwupodmiotowości, czyli interakcja dwóch osób, z zachowaniem równowagi w "braniu i dawaniu" przez dziecko i nauczyciela, "naprzemienność zajmowania pierwszej (inicjującej) i drugiej (przyjmującej) pozycji" w organizowanej aktywności. (S.Guz, 1996). Jest to zawsze proces wprowadzania dziecka w świat kultury, poszerzania doświadczeń w kontaktach społecznych. Powinno służyć człowiekowi, aby mógł rozwinąć się wszechstronnie.

Wychowanie człowieka trwa całe życie. Rola wychowawcy zmienia się w zależności od etapu życia, w którym jest dziecko.

Wiek przedszkolny M. Debesse określa wiekiem "koziołka". Jest to okres charakterystyczny w wieku dziecka, czas "uczuciowego przebudzenia osobowości", wyróżniania się własnego "ja", synkretycznej aktywności, ciekawości, stawiania pytań. U dziecka rozwija się postawa twórcza, pojawia się nowa forma aktywności - praca. Dziecko nie przypomina miniatury człowieka dorosłego. Jest "impulsywne, niespokojne ciekawe i gadatliwe, lubiące zabawy i opowieści, zmyśla rożne historie (...) i w naturalny sposób zmierza do właściwego mu stylu życia". Autorowi przypomina postać z bajki, zwinnego koziołka tańczącego z fletem.

Wychowawca planując pracę powinien odnieść się do wymienionych cech. Przede wszystkim pomyśleć o ruchu "eksrtrawagancji, który kieruje dziecko ku osobom i rzeczom". Zwrócić uwagę na formy myślenia dziecka, ćwiczyć inteligencję praktyczną i werbalną, ciekawość. Powinien "pozwolić wychowankowi stworzyć samego siebie" (M.Debesse, 1996).

Należy pamiętać, że "wiek przedszkolny jest wiekiem zabawy i zabawowego uczenia się". (D.Waloszek, 1994) W tym wieku dziecko najpełniej uczy się, kiedy chce, kiedy może wybrać dowolna formę aktywności, gdy ma daną szansę przeżywania spontaniczności i samodzielności działania, radości. Stworzone warunki do działania są zgodne z jego potrzebami i zainteresowaniami, umożliwiają rozwój kreatywności. Zatem zasadnicza metoda wychowania koziołka to zabawa. Dziecko powinno być uczone nowych zabaw, również takich, w których biorą udział dorośli.

Około szóstego roku życia budzi się postawa pracy. Istnieje potrzeba stworzenia warunków przejścia od zabawy do systematycznej pracy ucznia.

W tym okresie reakcja wychowawcy musi zależeć od natury i potrzeb dziecka. Wzmacnia się indywidualność - siła, na której może się opierać działalność wychowawcza. Wskazany jest rozsądek i umiar wychowawczy w sprzeciwianiu się tendencjom do manifestowania własnej osobowości, cierpliwość, humor, życzliwość podczas reagowania na nastroje.

Wiek przedszkolny jest to bardzo ważny okres, dla rozwoju własnego "ja". "Mądre" pomaganie powinno prowadzić do ukształtowania pozytywnego obrazu własnej osoby - adekwatnego i realistycznego, a działania nauczyciela iść w takim kierunku, by dziecko bardziej uczyło się siebie niż przyjmowało wiedzę o sobie od innych.

Nauczyciel, pracując z dziećmi, powinien troszczyć się, by jego działania były systematyczne i konsekwentne a dziecko otoczone miłością i szacunkiem. Pozwolić na poczucie, że na tle grupy jest tak samo ważne jak inne dzieci.

Rozwijać kompetencje poznawcze i społeczne dziecka - podstawowe narzędzia do poznawania siebie. Tworzyć warunki do poznawania, poszerzania, aktualizowania doświadczeń związanych z funkcjonowaniem dziecka w otaczającej rzeczywistości przyrodniczej, społecznej, kulturowej itp. Stymulować umiejętności wyrażania siebie poprzez różnego rodzaju sądy oraz formy. Pomóc w porządkowaniu wiedzy, odkrywaniu zainteresowań, uzdolnień, sprawności, uwierzyć w skuteczność własnych działań, w rozpoznawaniu i rozumieniu uczuć. Rozwijać umiejętności potrzebne do codziennego funkcjonowania w domu i przedszkolu. Wzmacniać poczucie sprawstwa, poczucie odpowiedzialności, wspierać ekspresję twórczą poprzez różne formy aktywności. Rozwijać wrażliwość i otwartość na nowe doświadczenia, pobudzać do pozytywnego i konstruktywnego myślenia o sobie, nawet w sytuacjach popełnianych błędów i porażek. Wzmacniać wiarę we własne możliwości, zdolności. Dostarczać wzorów sposobów postępowania, podstawowych zasad normujących współżycie miedzy ludźmi, postaw. Podejmować takie działania, które mogą pomóc dziecku widzieć siebie jako wartościowego człowieka.

Literatura:

  • M. Debesse, Etapy wychowania, Warszawa 1996
  • S. Guz, Edukacja przedszkolna w okresie przemian, Warszawa1996
  • M. Kielar-Turska, Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata, Warszawa 1992
  • J. Uszyńska-Jarmoc, Dziecko i jego świat, Biuletyn Polskiego Komitetu Światowej Organizacji Wychowania Przedszkolnego, Nr3, 2002.
  • D. Waloszek, Edukacja dzieci w wieku przedszkolnym, Zielona Góra 1994.

    Halina Grużewska


  • Zaświadczenie online



    numer online: 98 gości

    reklama