Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
4563
rok szkolny
2007/2008

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Nałogi XXI wieku - uzależnienie od komputera, telefonu, telewizora

Zadałem uczniom klas pierwszych i drugich naszej szkoły (89 uczniom) pytanie: "Gdybyś wybierał się na bezludną wyspę, co zabrałbyś obowiązkowo ze sobą?" Można było wybrać tylko jedną rzecz (telewizor, komputer z dostępem do internetu, telefon, dobrą książkę. Uczniowie najczęściej wybierali: komputer (47 uczniów), telefon (23 uczniów), książkę (12), telewizor (7 uczniów). Drugie pytanie jakie zadałem uczniom brzmiało: "Z których usług świadczonych przez wybrane media lub urządzenia korzystasz najczęściej". Uczniowie którzy wybrali komputer wskazywali najczęściej gry i rozmowy w sieci (100%).W odpowiedzi pojawiły się również aukcje internetowe, muzyka. Czterech uczniów wskazało komputer a ściślej mówiąc internet jako źródło informacji.Jeżeli chodzi o telefon to najczęstszą usługą wskazywaną przez uczniów jest sms. Na drugim miejscu możliwość rozmów ze znajomymi, rodziną. Trzecie, ostatnie zadane pytanie dotyczyło czasu jaki uczniowie spędzają z wybranymi przez siebie urządzeniami. I tak: komputer - (1-10 h ; średnio 3 godziny), telefon - (co 10-15 minut, do wyczerpania karty), telewizor - 3 h, książka - 2 h. Z przeprowadzonych badań wynika, że uczniowie najbardziej uzależnieni są od komputera i telefonu.

Co to jest uzależnienie? Jedna z definicji brzmi: "Niekontrolowany przymus zażywania danej substancji lub wykonywania danej czynności i związane z tym przymusem kłopoty - zdrowotne, rodzinne, społeczne."
Z psychologicznego punktu widzenia uzależnienie internetowe netoholizm, to nowy rodzaj nałogu polegający na ustawicznym spędzaniu czasu na kontaktach z komputerem, a zwłaszcza z siecią Internet, charakteryzujący się wewnętrznym przymusem "bycia w sieci" osoby uzależnionej. Mechanizm powstawania tego "nałogu" jest podobny jak przy wszystkich innych uzależnieniach. Wszystko zaczyna się od chęci spróbowania. A Internet jest przecież teraz medium niezwykle modnym i powszechnie używanym. Czasem jednak wielogodzinne surfowanie zaczyna zastępować inne czynności, nawet te codzienne i niemal podstawowe, w konsekwencji prowadząc do utraty kontaktu z realnym światem i bliskimi. Ciekawe jest to, że uzależnienie od Internetu jest jedynym, w którym "nałogowiec" może doświadczyć uczuć jak w realnym świecie - emocji, wyzwań, akceptacji.
Osobom uzależnionym od internetowych czatów z nieznajomymi, rozmów przez komunikatory ze znajomymi można pomóc. Najtrudniejsze jest jednak rozpoznanie, że dana osoba jest internetowym "nałogowcem". Granica między nałogiem, a zwykłym poświęcaniem wolnego czasu na rozmowy w Internecie jest trudna do wychwycenia i płynna. Szczególnie z tej przyczyny, że wielu ludzi spędza na surfowaniu wiele czasu, ale nie oznacza to od razu, że są oni uzależnieni. Musi zachodzić jednak równowaga między czasem spędzanym w Sieci, a innymi formami aktywności (itd. aktywnością społeczną). Zachwianie tej równowagi, jest pierwszym, niepokojącym sygnałem dla otoczenia potencjalnego internetowego "nałogowca". Kolejnym sygnałem, dla samego uzależnionego powinny być opinie jego bliskich, współpracowników, którzy z łatwością mogą zauważyć, że dana osoba radykalnie zwiększyła ilość czasu spędzanego przy komputerze. Kolejnym symptomem jest stawianie własnej przyjemności, czerpanej z surfowania i czatowania ponad obowiązki zawodowe, a nawet rodzinne. W roku 2004 sąd w Jeleniej Górze nakazał psychoterapię uzależnionej od Internetu matce i jej trojgu dzieciom. Przed wydaniem wyroku w domu panował grafik, dzielący dostęp do komputera między członków rodziny, dzieci były tak zaniedbane, ze przestały chodzić do szkoły, powtarzały klasę. Kobieta, chciała rozwieść się z mężem, który próbował uniemożliwić jej dostęp do Internetu. Podobna psychoterapia została nakazana 33-letniej mieszkance Krakowa. Lodówka internautki była pusta, czwórka dzieci chodziła głodna, a kobieta płaciła jedynie rachunek za łącze internetowe. Niestety uzależnieni od Internetu, o swoim uzależnieniu sami dowiadują się dopiero w momencie, gdy tracą możliwość dostępu do komputera. Jedna z definicji uzależnień podaje, że dowiadujemy się o nim dopiero w momencie odstawienia "narkotyku". Podobnie jest z Internetem - na pozór można normalnie żyć bez dostępu do Sieci, jednak uzależniony, w momencie gdy tego dostępu nie posiada nie potrafi normalnie funkcjonować. Symptomem, który może pomóc rozpoznać osobę uzależnioną, jest itd. przesadna złość tej osoby w momencie zepsucia komputera, braku prądu itd. Osoba uzależniona dużo łatwiej nawiązuje kontakty na czacie niż w życiu codziennym, w którym każda rozmowa jest niesamowicie stresująca i dużo trudniejsza niż w wirtualnym świecie. Zastanawiające jest to, dlaczego dana osoba jest uzależniona właśnie od Internetu a nie itd. od alkoholu czy narkotyków. Prawdopodobnie jest to uwarunkowane po części genetycznie, częściowo związane jest z doświadczeniami z dzieciństwa. Ważną rolę odgrywa również nastawienie współczesnego człowieka do mediów. Wszechobecna jest moda na Internet, wirtualną kulturę, izolację od społeczeństwa w miejsce rozbudowanych kontaktów w wirtualnej rzeczywistości. Uzależnienie od Internetu jest w dużej mierze akceptowane przez społeczeństwo (bo przecież z punktu widzenia społecznego jest o wiele mniej groźne niż itd. uzależnienie od heroiny). Do Internetu również mamy stosunkowo łatwy dostęp (o wiele łatwiejszy niż itd. do narkotyków). Nie trzeba wychodzić na ulicę, do sklepu, wystarczy tyko zapłacić rachunek raz w miesiącu. Trochę ironicznie można stwierdzić, ze człowiek jest "wygodny" i uzależnia się od "narkotyku" najbardziej dostępnego. A Internet takim bezapelacyjnie jest. Bez wątpienia od Internetu nie uzależni się człowiek aktywny, otwarty. Uzależnienie jest zawsze wynikiem jakiegoś życiowego braku. Dlatego niezwykle ważna, aby uniknąć uzależnienia jest dbałość o higienę psychiczną.
Z jednej strony Internet, komputer to wynalazki podobne do telefonu, lodówki, telewizora - których zadaniem jest ułatwienie życia i codziennych obowiązków człowieka. Internet ma niezwykle dużo pozytywnych stron, a aby się nie uzależnić, z Sieci należy po prostu korzystać w rozsądnych granicach.
Wg światowych badań uzależnionych od Sieci jest itd. 20% internatów.

Drugim poważnym uzależnieniem związanym z komputerem jest uzależnienie od gier.
Gry komputerowe są najbardziej rozpowszechnionym oprogramowaniem. W wielu domach komputer jest po to, aby dzieci miały zajęcie (grały) i nie przeszkadzały rodzicom. Istnieją gry, które umożliwiaj dzieciom obycie się z komputerem, zdobywanie sprawności, refleksu, spostrzegawczości, mające walory poznawcze, edukacyjne a także dające rozrywkę. Częściej jednak w grach dominuje przemoc i agresja, dosłownie "ociekają krwią".
" W telewizji dziecko jest obserwatorem przemocy a podczas gry sprawcą przemocy. Naciskając klawisz bije przeciwnika, strzela z pistoletu, obcina mieczem głowę a więc przyzwyczaja się do zabijania i zadawania bólu" Z danych opublikowanych przez amerykańskie ministerstwo zdrowia wynika, iż co czwarte amerykańskie dziecko i nastolatek mają niebezpiecznie agresywne zachowania. Media w Polsce coraz częściej informują nas o takich zachowaniach młodych ludzi, nauczyciele też dostrzegają wzrost przejawów agresji wśród uczniów. Staje się to coraz powszechniejsze zjawisko. Ogromnym zagrożeniem dla dzieci jest wirtualna rzeczywistość już dzisiaj określana mianem narkotyku XXIw. Wirtualna rzeczywistość jest technologią umożliwiającą wejście i działanie w świecie wygenerowanym przez komputer, z wielką ilością efektów specjalnych, gdzie człowiek czuje się jak w świecie rzeczywistym. Jest tam najważniejszą osobą, która może zrobić wszystko na co przyjdzie jej ochota. To wszystko powoduje, że często osoby uzależnione od komputera nie mogą się bez niego obejść, mają problemy ze skupieniem się, tracą kontakt z rzeczywistością. Często mają coraz większe problemy z komunikacją międzyludzką i nie potrafią znaleźć się w realnym świecie. Z biegiem czasu ten stan się pogłębia. Zakaz korzystania z komputera przyjmowany jest agresją i atakami histerii.

W kinie, w kościele, a nawet na pogrzebach rozlegają się melodyjki telefonów komórkowych.
Jak objawia się uzależnienie od telefonu? Z komórek z wielkim entuzjazmem korzystają ludzie młodzi. Dzieci wychowane na mechanicznych zabawkach cieszą się, że mogą korzystać z coraz nowszych. Młodzież wysyła SMS-y, od bardzo miłych po obraźliwe, bo jest to łatwe. Telefon obecnie stał się elementem szkolnej wyprawki który niestety przeszkadza a nie pomaga w nauce. Uczniowie bardzo często bawią się telefonami pod ławką na lekcjach, nie uczestniczą w nich. Chęć posiadani telefonu prowadzi bardzo często do przestępstw takich jak kradzieże aparatów telefonicznych lub pieniędzy na ich zakup. Osoby uzależnione rozmawiają po 8-10 godzin dziennie co potwierdzają bilingi. Dorośli często mają po kilka aparatów i płacą bajońskie sumy. Jedni załatwiają przez telefon sprawy innym telefon służy do bajdurzenia. Są tacy którzy uzależnieni są bardziej od nabywania coraz to nowszych aparatów - kolorowych, ślicznych, mniejszych, większych, podłużnych itd. niż od prowadzenia rozmów telefonicznych.

Jak można przeciwdziałać uzależnieniom. Wśród wielu rad, które są skierowane do nauczycieli i rodziców sugerować należy:
- opracowanie regulaminu korzystania z mediów (komputer, telefon...).
- konsekwentne zabranianie oglądania programów niedozwolonych dla dzieci, wyjaśniając swoje stanowisko i wyrażając opinie poparte faktami.
- kontrolowanie dziecka w czasie korzystania z komputera, telefonu,...
- w przypadku komputera brak możliwości instalowania gier propagujących przemoc i postawy nie będące przykładami do naśladowania;
- zainstalowanie oprogramowania filtrujące, ograniczającego dostęp treści niepożądanych
- kontrolę publikacji czytanych i oglądanych przez uczniów;
- wyciągajmy nasze pociechy na spacer, pograjmy w kosza itd.,
- spróbujmy zainteresować dzieci inną formą spędzania czasu,
- prowadzenie dialogu z dzieckiem.

Jerzy Kornas
Publiczne Gimnazjum w Świątkach


Zaświadczenie online



numer online: 141 gości

reklama