Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
4643
rok szkolny
2007/2008

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rola teatralizacji w oswajaniu dziecka z literaturą

Tadeusz Kudliński, jeden ze znanych w Polsce teatrologów, zastanawiając się nad źródłem upodobań ludzkich do przybierania na siebie cudzej postaci stwierdził, że są one przyrodzone, tkwią w jego naturze i można je określić jako pierwotny, odziedziczony instynkt.

Udawanie kogoś innego płynie z dążenia do wydania się lepszym, groźniejszym, ważniejszym niż się w istocie jest. Dążenie to jest szczególnie silne u dzieci, które w zabawach "na niby", nie nakłaniane przez nikogo same koniecznie chcą być kim innym. To przebywanie w świecie fikcji daje dzieciom wiele sposobności do budzenia podziwu i zainteresowania sobą innych dzieci oraz ludzi dorosłych.

Inscenizacja wprowadza do procesu dydaktyczno - wychowawczego nowe formy wyrazu artystycznego i twórcze poszukiwanie nowych sposobów ekspresji. Jako jedna z metod pracy w dużym stopniu realizuje teorię wychowania przez sztukę wyzwalając w dzieciach "aktorach" akty twórczego działania będące źródłem przeżyć dla nich samych i oglądających ich widzów.

Umiejętne wykorzystanie wychowawczych walorów inscenizacji skutecznie prowadzi do tzw. edukacji teatralnej, a więc nabycia umiejętności rozumienia i przeżywania żywego słowa, gestu, mimiki i towarzyszących mu innych wrażeń wzrokowo-słuchowych.

Uczestnictwo dzieci w różnorodnym repertuarze inscenizacji sprawi, że będą one stopniowo dorastać do roli dojrzałego widza teatru.

Inscenizacja spełnia także wobec dziecka rolę kompensującą i terapeutyczną. Kompensująca rola polega głównie na tym, że dziecko przeniesione w fantastyczny świat baśni lub bajki przeżywa coś, co może nigdy mu się nie przytrafi w codziennym, nie zawsze pogodnym i bezpiecznym życiu. Inscenizacja jest więc pewnego rodzaju wynagrodzeniem za braki i niedostatki w którym ono żyje. Ma to duże znaczenie dla tych dzieci, które w rzeczywistym świecie czują się obco, nie zawsze są kochane, jak na to zasługują.

Rolę terapeutyczną spełnia inscenizacja wobec tych dzieci, które są nieśmiałe, mało aktywne, z wadami wymowy, albo mają trudności w nauce. Dla nich właśnie należy znaleźć takie role indywidualne lub zespołowe, które zaspokoją ich utajnione potrzeby i przeżycia. Role zespołowe pozwalają pozbyć się onieśmielenia, bo występując w grupie dziecka nie jest bezpośrednio narażone na konfrontację. W tej sytuacji reszta grupy jest bowiem pewnego rodzaju "parawanem", ochroną przed reakcją odbiorcy.

Inscenizacje pozwalają w pełni realizować zadania wychowania estetycznego, umożliwiają bowiem integrację pomiędzy treściami zawartymi w różnych obszarach programu rozwoju dziecka. Na tych właśnie zajęciach nauczyciel ma możliwość kształtowania postaw, przeżyć i smaku estetycznego. Poprzez inscenizację w sposób zupełnie naturalny stwarza się warunki w których grupa składająca się z poszczególnych jednostek, przemieni się w zwartą grupę złączoną wspólnym i świadomym dążeniem do osiągnięcia zamierzonego celu.

Inscenizowanie utworów przez dzieci, daje nauczycielowi duże możliwości w zakresie kształcenia u wychowanków świadomej dyscypliny, poczucia odpowiedzialności i więzi koleżeńskich. Nauczyciel musi jednak traktować dzieci jako współpartnerów i dopuścić ich do współdziałania w trudnych procesach wychowania i samowychowania. Jest to, jak podkreśla współczesna pedagogika, jedna z bardzo pożądanych cech osobowości nauczyciela.

Wprowadzając inscenizację jako stały sposób oddziaływania na uczniów, nauczyciel ma duże możliwości kształtowania twórczego stosunku do nauki, budzenia szerszych zainteresowań i wzbogacania form ekspresji dzieci.

Każdy utwór, który dzieci inscenizują, przedstawiają w formie teatrzyku kukiełkowego, supełkowego, cieni itp. zbliża je do nadrzędnego celu - do literatury.

Takie wychowanie, które nakłania do wypowiadania się, zapewnia dziecku swobodę i pozwala mu na potwierdzenie własnego "ja", wymaga od nauczyciela dużej kultury i wielkiej wrażliwości, dzięki której potrafi wpływać na dzieci bez wywierania nacisku i usuwać się w cień w razie potrzeby, trzymając jednak mocno w ręku nić przewodnią akcji.

Literatura:

  • J. Cybulska , I. Dudzińska, S. Lipina, E. Lipska: "Inscenizowanie zabaw na podstawie literatury dziecięcej" W-wa 1974

    mgr Małgorzata Apryas


  • Zaświadczenie online



    numer online: 49 gości

    reklama