Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
4879
rok szkolny
2007/2008

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

O agresji wśród dzieci i młodzieży

Wprowadzenie

Ekspansja agresji, przemocy jest jednym z najbardziej widocznych zjawisk, znamionujących przemiany dokonujące się wśród dzieci i młodzieży w ciągu ostatnich lat. Coraz częściej mówi się o tym w dyskusjach specjalistów, rodziców, pisze o tym prasa, pokazuje telewizja.
Samo zjawisko przemocy, agresji zawsze było obecne wśród dzieci i młodzieży. Fakty, że niektóre dzieci są często i systematycznie nękane oraz atakowane przez inne dzieci opisywano już niejednokrotnie. To, co stanowi nowy wymiar agresji, to rozmiary, rozpowszechnienie, natężenie i dynamika. Obserwujemy narastanie brutalności i bezwzględności zachowań agresywnych wśród młodych ludzi, swoistą modę na agresję, rozpowszechnianie się brutalizacji stosunków wśród młodzieży, coraz częstsze tragiczne następstwa przemocy.

Przemoc dzieci wobec dzieci

Wzrost tego zjawiska jest zauważalny zwłaszcza w szkołach podstawowych. Głównymi ofiarami są przede wszystkim uczniowie klas młodszych. Padają oni ofiarami pobicia, wyłudzania, znęcania się psychicznego, odbierania osobistych przedmiotów. Często muszą starszemu koledze "zafundować" lody, chipsy lub jakiś napój, bo mogą "oberwać". Ofiary dowiadują się również, że muszą milczeć na temat represji, bo inaczej czekają je poważniejsze konsekwencje. Istnieją też bardziej zakamuflowane formy przemocy, częściej używane przez dziewczęta niż przez chłopców. Należą do nich oszczerstwa, intrygi, wykluczanie z grupy, naznaczanie i izolowanie. Konsekwencje obu tych form przemocy są podobne. Ofiary przeżywają głębokie uczucie poniżenia, strachu, wstydu oraz dezorientacji. Długofalowe skutki dla ofiar to obniżenie poczucia własnej wartości oraz samooceny, izolacja społeczna, tendencje autodestrukcyjne i utrwalony "syndrom ofiary". Czasami młody człowiek swą agresję odreagowuje na lekcjach kopiąc w krzesło, drzwi, wycinając coś w stoliku, niszcząc zeszyty lub książki. Głównymi metodami pracy z agresywnymi dziećmi są: rozmowy, pogadanki i dyskusje.

Przyczyny agresji wśród młodzieży

Dyskutanci wskazują na rozmaite źródła rozpowszechniania się przemocy wśród młodzieży. Mówi się o kryzysie wychowania szkolnego, o osłabieniu funkcji wychowawczej rodziny, o braku autorytetów wychowawczych, o destrukcyjnym wpływie mediów. Głębokie zmiany we wszystkich dziedzinach spowodowały, że "wszystko płynie", że przestają obowiązywać stare ukształtowane przez lata wzory zachowań, a nowe dopiero się kształtują. Szczególnie stało się to widoczne w relacjach międzypokoleniowych na terenie rodziny. Wzory życiowe i ideały pokolenia rodziców uległy w znacznej mierze dezaktualizacji w oczach młodzieży. Stało się tak przede wszystkim dlatego, że nastąpiła radykalna zmiana warunków społecznych: wzory kariery i sposobu na życie, wzory zaspokajania wiodących potrzeb wypracowane przez rodziców okazują się w nowych warunkach nieprzydatne. Rodzice przestają być dla swych dzieci źródłem mądrości życiowej. Towarzyszy temu utrata zdolności do pomagania dzieciom w ich życiowych sprawach, takich jak: zdobywanie edukacji o najlepszej jakości, konsumpcji kulturalnej, rekreacji, zdolności do pomocy i opieki. Dotyczy to w szczególności rodzin mniej zamożnych, gorzej wykształconych, o niższej pozycji społecznej. Zjawiska te rodzą poczucie zagubienia, lęku i frustracji młodych ludzi. Nie można mieć pretensji do dziecka, jeżeli nie potrafimy prowadzić go przez życie w sposób rozsądny, z uwzględnieniem jego możliwości organicznych i rozwojowych. Nikt też nie nauczy dziecka prawidłowych form zachowania, jeżeli najbliższe otoczenie, czyli rodzice, tego nie zapoczątkują. Dziecko swoim najbliższym ufa najbardziej i od nich czerpie wzorce i postawy.

Wpływ telewizji i gier komputerowych na psychikę młodzieży

Organizacja dnia według programu telewizyjnego oraz przypisywanie telewizji roli darmowej opiekunki najmłodszych coraz częściej staje się wyznacznikiem życia wielu polskich rodzin. Niektórzy rodzice wykazują nadmiar zaufania do programów telewizyjnych, zaś inni pozostają obojętni wobec form spędzania wolnego czasu przez dzieci. Takie postawy usprawiedliwiają zmęczeniem i zapracowaniem spowodowanym walką o lepszy byt. Udowodniono, że obserwowanie scen przemocy, gwałtu, brutalności rodzi również agresywne zachowanie u telewidza. Szczególnie narażone są dzieci, które każdą scenę, w której odbywa się szybka akcja, wzrasta napięcie, chłoną swoim umysłem jak gąbka i doskonale zapamiętują. Bardzo często też naśladują zachowania bohaterów filmowych, identyfikują się z nimi. Liczne badania pokazały, że dzieci nie tylko obojętnieją na zachowania agresywne, ale także naśladują je. Warto tu podkreślić, że młody człowiek spędza 20 godzin tygodniowo przed telewizorem (wynik ankiety przeprowadzonej w jednej ze szkół). W grach komputerowych młody człowiek jest aktywnym uczestnikiem tego, co dzieje się na ekranie. W większości tych gier akcja opiera się na różnego rodzaju agresji; siedząc przed komputerem gracz wielokrotnie zadaje cierpienie, dokonuje zniszczeń i zabójstw. Agresja ta jest wprawdzie symulowana, ale gracz uczy się jej i może przenieść ją później do realnego życia. Szkoła współczesna nie jest wolna od agresji, gdyż stała się ona wszechobecna. Agresję można dziś zaobserwować wszędzie: na ulicach, boiskach, stadionach, dyskotekach, słuchając agresywnej muzyki. W dzisiejszej dobie przed rodzicami i przed szkołą stoją wielkie zadania. Ani rodzice, ani szkoła nie mogą zrezygnować z wysiłku wychowania dzieci. Muszą znaleźć czas dla dzieci zagubionych, o innych poglądach, muszą dotrzeć do wnętrza młodego człowieka, zrozumieć go, gdyż on też posiada ambicję, jest wrażliwy, czuły, niekiedy chory, niepełnosprawny. Tylko współpraca rodziny i szkoły może przynieść korzystne efekty w walce z agresją. bibliografia:
1. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, W.Kopaliński.
2. Pokolenie zmian, H. Rylke, WsiP 1999.
3. Krzyczeć, bić, niszczyć, J. Rumpf, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
4. Wychowawca. Miesięcznik nauczycieli i wychowawców katolickich (nr5,9), Kraków 1998.

mgr Małgorzata Węgrzyn
Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Michała Szczygła
w Gierałtowicach


Zaświadczenie online



numer online: 152 gości

reklama