Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
4936
rok szkolny
2007/2008

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

E-learning w szkole dla osób niewidzących oraz niedowidzących

W jaki sposób skonstruować przekaz e-learning, aby osoby te mogły efektywnie korzystać z takiej formy nauczania ?

Większość osób niepełnosprawnych nie uzyskuje należytego wykształcenia z powodu barier fizycznych i społecznych uprzedzeń, a to z kolei jest dodatkową przyczyną ich ubóstwa i zepchnięcia na margines. Uważam, że skonstruowanie przejrzystego, przyjaznego, efektywnego przekazu e-learning dla osób niewidzących i niedowidzących jest trudne ale dzięki coraz większemu zasięgowi i rozwojowi technik informacyjnych możliwe do zrealizowania. Opracowanie e-kursów może oznaczać wyzwolenie dla wielotysięcznych rzesz ludzi niepełnosprawnych. Systemy komunikacji zbiorowej mogą położyć kres niedoinformowaniu i izolacji tych osób.

W Polsce jest obecnie około 100 tys. osób niewidomych, z czego 82 tys. skupia PZN. Osobny problem stanowią osoby słabowidzące, których liczba szacowana jest na kilkaset tysięcy. Trzeba ułatwiać dostęp do informacji ludziom niewidomym. Wiele firm im pomaga. Firma kosmetyczna Soraya do swoich kremów i produktów dodaje informacje napisane Brailem. Istnieją nowe technologie komunikacyjne, choćby telefonia komórkowa. Niezwykle przydatna okazała się wprowadzona przez Plus GSM usługa polegającą na odczytywaniu e-maili, którą można wykorzystać w aktywnym komunikowaniu się uczestników kursu z prowadzącym. Sławna hiszpańska firma ONCE (Organizacion Nacional de Ciegos) pracuje nad udźwiękowieniem aparatów Nokii. To bardzo ważne, bo bez tego osoby niewidome mogą korzystać z telefonii komórkowej w znikomym stopniu. W Polsce prowadzone są prace nad czytnikiem kodów kreskowych, który pozwala na zbudowanie własnej bazy używanych produktów - potem w sklepie po przystawieniu czytnika do kodu urządzenie głosowo potwierdza, że jest to produkt, o który chodziło. Na rynku pojawił się także mini nawigator GPS, ułatwiający osobom niewidomym poruszanie się po mieście. W Polsce organizowane są pokazy kinowe dla osób niewidomych z nagraną ścieżką audiodeskrypcji, dodatkowy komentarz lektora w przerwach między dialogami, opisujący to, co dzieje się w danej chwili na ekranie, i normalnie obejrzeć film czy spektakl.

Kurs internetowy dla osób niewidzących i niedowidzących powinien być opracowany precyzyjnie, aby bez trudu można było się po nim poruszać i efektywnie korzystać ze wszystkich zamieszczonych materiałów. Uczestnicy kursu muszą bez problemu dotrzeć do podanych informacji.

Tyfloinformatyka udostępnia niewidomym wydawnictwa na płytach CD-ROM i DVD-ROM. Szczególne znaczenie mają tu wydawnictwa encyklopedyczne, słownikowe, podręczniki do języków obcych, które wydawane są w technice brajlowskiej, dźwiękowej i druku powiększonym. Materiały te można wykorzystać w opracowaniu e-learningu dla osób niewidzących i niedowidzących. Dzięki programom udźwiękawiającym środowisko Windows i nakładkowym programom przedefiniującym w trybie tekstowym internetowe strony www, niewidomi stali się równoprawnymi użytkownikami sieci internetowej. Szczególne znaczenie mają tu tzw. biblioteki wirtualne, zawierające teksty książek w plikach typu: doc, html, pdf, rtf, txt, mp3. Wydawnictwa te w sferze treściowej odpowiadają publikacjom w druku zwykłym; różni je natomiast forma przekazu, dostosowana do odbioru dotykowego, słuchowego, słuchowo-dotykowego. Niewidomy jest osobą niepełnosprawną czytelniczo tylko w sferze percepcji tekstu. Technika komputerowa czyni z osoby niewidzącej pełnoprawnego członka publiczności czytelniczej. Syntezator mowy umożliwia osobie niewidzącej kontakt z komputerem.

Na rynku istnieje wiele bezpłatnych programów np. Intelligent Web Reader, które czytając część serwisów internetowych, otwierają okno na świat. Przekaz e-learning dla osób z dysfunkcją wzroku powinien mieć wbudowany syntezator mowy. Poza tym kurs internetowy musi być wyposażony w programy udźwiękowiające (screen reader). Niezwykle ważne jest, by strona kursu przygotowywana była w sposób przyjazny. Do kursu powinien być dołączony opis (w czarno-druku i brajlu) oraz jego zapis dźwiękowy.
Dla niewidomego duże znaczenie ma odpowiednio zbudowane menu, nie używanie niedostępnych elementów flash, opisy tekstowe przy elementach graficznych, automatyczne sortowanie eksperymentów w taki sposób, że najnowsze eksperymenty są położone na samej górze połączone z możliwością usuwania eksperymentów.

Warto zaprojektować lekką i ergonomiczną szatę graficzną, która ułatwia skanowanie informacji. Należy położyć także nacisk na możliwość dopasowania się layoutu do rozmiarów okna przeglądarki by posiadacze nowoczesnych wyświetlaczy mogli je wykorzystać, a także zadbać jednocześnie by skalowanie nie niszczyło opracowanej architektury informacji i formatowania tekstu. Przemyślana struktura kursu internetowego i optymalna architektura informacji, pozwolą na ergonomiczne z nich korzystanie, a skalowalność layoutu umożliwią wykorzystanie nowoczesnego sprzętu do wygodnego czytania.

Istotne jest, aby każdy uczestnik kursu potrzebujący pomocy, mógł skontaktować się z prowadzącym i poprosić o radę. Kurs powinien zawierać fora dyskusyjne, chaty, umożliwić rozmowę z prowadzącym np. na skype.

Ogromna liczba osób niewidzących i niedowidzących w Polsce, szacowana na kilkaset tysięcy, powinna skłonić wykładowców, nauczycieli do opracowywania nowoczesnych przekazów e-learning-owych, aby pomóc tym ludziom w łatwy, nowoczesny sposób pogłębiać ich wiedzę, poszerzać horyzonty, poznać nowych ludzi, dać im szansę na rozwój pomimo ich niepełnosprawności wzrokowej.

Ewa Zjadewicz


Zaświadczenie online



numer online: 179 gości

reklama