Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5126
rok szkolny
2007/2008

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Ćwiczenia z prasą w ramach edukacji czytelniczo-medialnej w szkole podstawowej

Prezentowane ćwiczenia z prasą mogą być wykorzystywane zarówno w trakcie lekcji poświęconych bezpośredni środkom masowego przekazu, jak i w ramach urozmaicenia zajęć o innej tematyce. Szczególnie zaleca się stosowanie tych ćwiczeń w szóstej klasie szkoły podstawowej oraz na zajęciach koła polonistycznego z uczniami o wysokich kompetencjach językowych.

Cele stosowania ćwiczeń z prasą w ramach edukacji medialnej:

- wdrażanie uczniów do czytania prasy będącej ważnym źródłem informacji o aktualnych wydarzeniach
- kształtowanie gustu czytelniczego
- rozwijanie umiejętności krytycznego odbioru i selekcji informacji przedstawianych w mediach, atak ze literaturze i innych źródłach
- kształtowanie właściwych postaw obywatelskich poprzez kontakt z dobrą prasą propagującą uczciwość, sprawiedliwość, fachowość.

Opis ćwiczeń

1. Przegląd prasy
Nauczyciel dzieli uczniów na kilkuosobowe grupy. Każdej z nich przekazuje jeden numer. Wszystkie gazety wykorzystane do ćwiczenia powinny być wydane tego samego dnia, przy czym wskazane jest, aby tym samym tytułem zajmowały się oddzielnie dwie grupy. Uczniowie mają za zadanie wypisać z otrzymanych dzienników pięć najważniejszych informacji dotyczących życia społeczno-politycznego. Powinny one być sformułowane zwięźle (maksymalnie 3-4 zdania) i stosunkowo wyczerpująco. Wskazane jest cytowanie przez uczniów fragmentów artykułów, zazwyczaj leadu (wstępnej części informacji prasowej),ale w uzasadnionych wypadkach powinni dokonywać streszczeń.
Po wykonaniu przez uczniów polecenia, przedstawiciele grup prezentują całej klasie wypisane informacje. Ćwiczenie daje możliwość zaobserwowania podobieństw i różnic w dokonanej przez poszczególne grupy ocenie znaczenia faktów opisanych w prasie. Niekiedy można zauważyć, że pomiędzy relacjami prasowymi występują znaczące różnice w ocenie ważności wydarzeń z tego samego dnia. Ćwiczenie stanowi więc dobra podstawę do rozważań na temat obiektywności prasy.

2. "Prasowe puzzle"
Uczniowie pracują w kilkuosobowych grupach. Nauczyciel przekazuje każdemu zespołowi kserokopię jednego dziennika ogólnopolskiego lub lokalnego (ewentualnie wybranych stron), w których wybrane artykuły zostały przed skserowaniem zasłonięte. Uczniowie otrzymują również zestaw jednakowych fiszek z tytułami i leadami brakujących artykułów.
Wszystkie gazety wykorzystane do ćwiczenia powinny być wydane tego samego dnia, przy czym wskazane jest, aby tym samym tytułem zajmowały się oddzielnie dwie grupy.

Uczniowie mają za zadanie wstawić brakujące artykuły w odpowiednich miejscach, poprzez wpisanie tytułów. Powinni kierować się przy tym oceną znaczenia tematów publikacji i znajomością kryteriów stosowanych przez dziennikarzy. Dodatkowo uczniowie mogą jeszcze określić, przy którym materiale umieszczono zdjęcie, pisząc np. literę F przy artykule.

Po wykonaniu przez uczniów polecenia, przedstawiciele grup prezentują całej klasie swoje propozycje w zakresie uzupełnienia gazet. Interesujące może być porównanie owoców prac dwóch grup zajmujących się takim samym zadaniem.

Podsumowanie ćwiczenia stanowi wypisanie na tablicy wymienionych przez uczniów kryteriów, jakimi kieruje się prasa w ocenie ważności różnego typu faktów, które mają bezpośredni wpływ na kompozycję gazety, np. aktualność, ciekawość, sensacyjność.

3. "Co w prasie piszczy?"
Ćwiczenie polega na analiza zawartości treści wybranych gazet.
Może być wykonywane w grupach lub indywidualnie. Uczniowie mają za zadanie wykonać analizę zawartości wybranej gazety za pomocą dowolnego typu wykresu np. kołowego. analiza może być wykonana według różnych kryteriów, proponuje kryterium tematyczne. Do tego typu badania można użyć klucza kategoryzacyjnego opracowanego przez Jacka Kołodzieja. Składa się on z 9 kategorii: polityka, gospodarka i rolnictwo, problematyka społeczna, kultura, finanse, nauka i technika, życie codzienne, religia i inne. Uczniowie mogą również zaproponować własny zestaw kategorii tematycznych. Interesujące wyniki może przynieść też analiza zawartości na podstawie wymowy emocjonalnej publikacji: pozytywnej, neutralnej lub negatywnej.

Wykres należy przygotować według określonego klucza. Jako jednostkę przeliczeniową można zastosować punkty np. 1 punkt za krótką informację, 2 punkty z publikację średniej wielkości i 3 punkty za obszerny artykuł.

Analiza może pomóc uczniom zrozumieć, że pomiędzy poszczególnymi gazetami występują niekiedy znaczące różnice w zakresie tematyki, przy czym niektóre zagadnienia cieszące się zainteresowaniem mediów nie wydają się szczególnie ważne w sferze społecznej. Daje to podstawę do refleksji na temat obrazu świata w mediach i stosunku mediów wobec rzeczywistości.

Ćwiczenia wyrabiające sprawność dziennikarską i doskonalące kompetencje językowe.

1.Upraszaczanie tekstu biurokratycznego - kolokwializacja.
2.Uzyskanie zaplanowanej odpowiedzi.
3.Tytuły informacji - skracanie do minimum.
4.Opisywanie ilustracji jednym zdaniem.
5. "Ślepy rysunek" - wykonywanie ilustracji na podstawie opisu słownego.
6.Czytanie tekstów z uwzględnieniem akcentu logicznego.
7. Prezentacja dowolnej relacji na różne sposoby ( szeroka gestykulacja, uniknie gestów równoległych). 8.Opowiadanie historii fabularnej z użyciem pięciu niepowiązanych znaczeniowo słów. 9. "Na szczęście-niestety".
Ćwiczenie polega na układaniu historyjki przez grupę osób. Początek stawowi lead z wybranego artykułu prasowego. Kolejne osoby dodają dalszy ciąg rozpoczynając na przemian od słów "na szczęście" i "niestety".
10.Literacka depesza.
a/ Uczeń ma za zadanie zredagować depeszę w imieniu wybranej postaci literackiej. Ma do dyspozycji ograniczoną liczbę słów np. max.10. Pozostali uczniowie odgadują, kto jest nadawca depeszy oraz podają tytuł i autora utworu. Uczeń może wylosować postać lub samodzielnie wybrać.
Np. * Płot w trakcie malowania. Stop. Zabrakło farby. Stop.- M.Twain "Przygody Tomka Sawyera"
* Sprawa z piekła rodem. Stop. Zniknęły drzwi. Stop.- Kornel Makuszyński "Szatan z siódmej klasy"

Proponowany zestaw ćwiczeń zawiera zarówno autorskie propozycje jak i rozwiązania prezentowane podczas szkolenia "Sposoby funkcjonowania i oddziaływania mediów" organizowanego przez ODN "Educom".

Agnieszka Maj


Zaświadczenie online



numer online: 139 gości

reklama