Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5423
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Zmiana, jako wskaźnik organizacji uczącej się

"Istnieje tylko jedna droga przełamania prętów w klatce życia: wiedza..."
H.G. Wells

Innowacyjna samorealizacja jednostki z perspektywy organizacji

Na zmieniającym się globalnym rynku, przy zajadłej konkurencji[1], wobec perspektywy dalszego pogłębiania się kryzysu finansowego, przetrwają tylko organizacje uczące się. Uczące się szybko należałoby dodać, mobilne[2] i innowacyjne.
Jedynym naprawdę trwałym źródłem przewagi nad konkurencją jest zdolność organizacji do szybkiego uczenia się. Innowacyjność, stały rozwój i dynamika zmian, wydają się być zabezpieczeniem przed trwałym regresem jednostek i organizacji. Plan kompleksowych działań propagujących innowacyjność został wprowadzony w 2003 r., w kontekście strategii lizbońskiej, gdzie zdefiniowano innowacyjność bardzo szeroko, jako: "prosperującą produkcję, przyswajanie i wykorzystywanie nowości w sferach gospodarczej i społecznej". Dalej Komisja wezwała nawet, aby: "Fundusze Europejskie, były motorem badań i innowcji". (KOM/2005/488 wersja z 12.10.2005). Podobnie na problem zmian, innowacji i samoorozwoju, patrzyli teoretycy filozofii. Tak, Gilles Deleuze: "Na drodze na której dokonała się ewolucja zwierząt zdarzały się niezliczone załamania i upadki, które w większości wiążą się z przyzwyczajeniami pasożytniczymi, są to wszystko nawroty, ku życiu roślinnemu[3]".
W podobnym tonie, nieco wcześniej, wypowiadał się wielki wizjoner postępu Herbert George Wells: "Zwierzę doskonale przystosowane do otoczenia jest też i doskonałym mechanizmem. Przyroda ucieka się do inteligencji dopiero wtedy, kiedy nawyk i instynkt już nie wystarczają.
Nie ma inteligencji gdy nie ma zmiany i potrzeby zmiany. Inteligencja bywa udziałem tylko takich zwierząt, które napotykają ogromną rozmaitość niebezpieczeństw i potrzeb[4]".
Organizacja, człowiek czy maszyna, w nowoczesnym ujęciu cybernetycznym[5], wydaje się tylko mniej lub bardzie złożonym systemem, podlegającym tym samym regułom doskonalenia, ewolucji i kreacji. Umiejętność kierowania własnym rozwojem jest dla człowieka miarą jego mądrości i jedną z dróg uniezależnienia się od losu[6].
Zmiany potrzeb i wyzwań polegają między innymi na szybkim powiększaniu się mocy obliczeniowych komputerów, wykorzystaniu sieci globalnych i lokalnych, dużym postępie w przetwarzaniu obrazów, wykorzystaniu sztucznej inteligencji, łatwiejszym dostępie do banków danych i bibliotek[7]. Mówimy więc o globalizacji, która wymusza łożenie znacznych środków na prace badawczo-rozwojowe, stymuluje do doskonalenia człowieka i organizacji[8]. Infrastruktura pojęciowa w której człowiek żyje (świat), zależy jednak przede wszystkim od sposobu w jaki się go pojmuje. W zależności od umysłu jest ubogi mdły, płaski lub też bogaty, interesujący, pełen znaczeń[9]. Zawsze jednak jest zmienny...
Od jednostki i organizacji zależy na ile wykreuje celowość swojego istnienia. Wkład organizacji w rozwój jej poszczególnych składników personalnych, polegać powinien na identyfikacji mocnych i słabych stron, rozwijaniu zalet i korygowaniu słabości oraz wykorzystywaniu ich potencjału dla realizacji celów organizacji.

System zmian

Podlegamy zmianom nieustannie- już stan jako taki ma w sobie coś ze zmiany. Oznacza to, że nie ma zasadniczej różnicy pomiędzy przechodzeniem z jednego stanu w drugi a pozostawaniem w tym samym stanie[10]. Chwilę obecną nie tylko przeżywamy bezpośrednio, ale przez jej pryzmat widzimy również przeszłość i przyszłość[11]. Człowiek, jak pisał J.Lemański: "uistotnia się nie w bycie - w dążeniu[12]." Trwanie, to ciągłe postępowanie przeszłości, wgryzającej się w przyszłość i nabrzmiewającej, w miarę postępowania naprzód[13].
Trudności w przewidywaniu kierunków procesów zmian związane są głównie z brakami metodologicznymi. Gdy dziś przewidujemy przyszłość, liczymy się z czynnikami, które dziś działają. Ale z biegiem czasu czynniki te przestają działać, albo działać będą inaczej[14].
Teraz, po wyjaśnieniu problemu z przewidywaniem przyszłości, nastała pora na postawienie zasadniczych pytań określających stosunek jednostki do systemu zmian. Za Ledermanem i Teresi można spytać: "Czy jest cokolwiek stałego, jakaś podstawowa zasada, która trwa mimo tej nieustającej przemiany?[15]"

Podsumowanie

Wiele teorii sili się na odpowiedź na zasadnicze, powyższe pytania. Nie ma potrzeby zajmować się nimi w tej chwili, prócz stwierdzenia, iż raczej żadna nie jest prawdziwa. Ten nihilizm[16] wiedzy, wymaga wykreowania perspektywy[17] zastępczej[18], pozwalającej na ukształtowanie horyzontu życia w poziomie gwarantującym egzystencję szczęśliwą. Drogą do tego jest samorealizacja jednostki i organizacji.
Chęć oparcia rozwoju na stałych zasadach powinna, z pokorą przyjąć paradygmat, iż jedyną stałą w życiu człowieka są zmiany. Przezwyciężanie przeszkód, odpowiadanie na cykl zmian w ujęciu systemowym, globalnym i jednostkowym, jest warunkiem koniecznym do autokreacji człowieka[19]. Egzystencja ludzka pozbawiona jakichkolwiek przeszkód, i w konsekwencji zmian, doprowadziłaby do zaniku Homo sapiens[20].
Samorealizacja jako odpowiedź na zmiany nieuchronne i nieustanne, jest wykładnikiem systemowego podejścia do problemu definiowania człowieczeństwa. Wpływ jednostki na organizację jest równie istotny jak wpływ przeciwny, ważne aby sterowność systemu została zachowana, dzięki zbilansowaniu końcówek wejście-wyjście, na zasadzie życie-satysfakcja.
Nowoczesna organizacja ucząca się, to coś znacznie więcej niż sprawne archiwum wiedzy jawnej i ukrytej, to twór systemowy, gotowy podejmować ryzyko zmian, oparty na świadomych jednostkach realizujących program samorealizacji.
Gospodarka wiedzy kreuje podejście kompleksowe, gdzie zgodność i mobilność systemów jest warunkiem przetrwania. Jednym z wykładników mobilności jest akomodacja zmian.
Zmian organizacji i jednostki, oczywiście.

Przypisy:
1. E. Skawińska: Konkurencyjność przedsiębiorstw-nowe podejście, PWN, Warszawa-Poznań, 2002.
2. A.Zelek: Zarządzanie strategiczne- diagnozy, decyzje, strategie, Szczecin 2000,s.11.
3. H.Bergson: Pamięć i życie. Wybór tekstów Gilles Deleuze’a, przekład Anity Szczepańskiej. Warszawa 1988,s.78
4. H.G. Wells: Wehikuł czasu. Warszawa 1986,s.70.
5. Chris Lucas: "Cybernetics is the science of effective organization, of control and communication in animals and machines." (Cybernetyka jest nauką o efektywnej organizacji, mechanizmach kontroli i komunikacji u zwierząt i maszyn)
6. Z. Pietrasiński: Kierowanie własnym rozwojem. Warszawa 1977,s.5.
7. Ibidem,s.14.
8. A. Stabryła: "Zarządzanie projektami ekonomicznymi i organizacyjnymi" Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006,s.288.
9. S. Siek, A. Grochowski: "Elementy higieny psychicznej biznesmena", Warszawa 1998,s.36.
10. H.Bergson: Pamięć i życie. Wybór tekstów Gilles Deleuze’a, przekład Anity Szczepańskiej. Warszawa 1988,s.6.
11. W. Tatarkiewicz: O szczęściu. Warszawa 1979,s.249.
12. J.Lemański: Tao. Warszawa 1921,s.13.
13. H.Bergson: Pamięć i życie. Wybór tekstów Gilles Deleuze’a, przekład Anity Szczepańskiej. Warszawa 1988,s.40.
14. W. Tatarkiewicz: O szczęściu. Warszawa 1979,s.149.
15. Ibidem,s.57.
16. Autor nie ma na myśli słynnej maksymy, a jedynie pytania o paradoksy współczesnej fizyki sprowadzające się do pytań o naturę energo-materii, paradoks czasu, ograniczoność wszechświata, problemy percepcji rzezcywistości. Czy wszechświat jest rzeczywisty? A jeśli tak, to czy możemy go poznać? Czy masa jest czymś rzeczywistym? A może jest iluzją, złudzeniem kosmicznym artefaktem?
17. L.Lederman, D.Teresi: Boska cząstka. Jeśli wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie? Warszawa 1996,s.93.
18. Ibidem,s.94.
19. W. Lebiedziński: Przezwyciężanie przeszkód jako źródło i warunek konieczny autokreacji człowieka[w:] Człowiek tworzy siebie, Gdańsk 1985,s.145.
20. Ibidem,s.151.

Wiesław Dziergawka


Zaświadczenie online



numer online: 68 gości

reklama