Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5487
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Człowiek w zgodzie z naturą

Od wieków ludzie zastanawiali się, gdzie kryje się początek życia, jak powstał świat, kto stworzył wszystkie gatunki egzystujące na Ziemi. Według starożytnych mitów życie wyłoniło się z chaosu, będącego mieszaniną wszystkich żywiołów. Zgodnie z wierzeniami religijnymi narodzinami świata w sposób precyzyjny i przemyślany kierował Bóg Stwórca. Współcześni naukowcy, poszukując racjonalnego wyjaśnienia tych metafizycznych wątpliwości, przypisali powstanie Wszechświata Wielkiemu Wybuchowi, który miał mieć miejsce 10-20 miliardów lat temu. Powolna ewolucja materii nieorganicznej zakończyła się powstaniem pierwiastków chemicznych i ukształtowała m.in. Ziemię - naszą planetę. Bez względu na to, której teorii hołdujemy, które wytłumaczenia są dla nas bardziej przekonujące, jedno jest pewne - wszyscy posiadamy wspólny początek: rośliny, zwierzęta, ludzie, gleba, powietrze, woda. Każdy element otaczającego nas świata pojawił się po to, by wzajemnie się kształtować, oddziaływać na siebie, współdziałać. Wprawdzie miejsce człowieka w przyrodzie jest wyjątkowe. Stanowi on część natury, ale jednocześnie potrafi ją sobie podporządkować. Jednak tylko umiejętne korzystanie z jej dobrodziejstw może zagwarantować człowiekowi przetrwanie, bowiem gdy zginie przyroda, człowiek zginie wraz z nią. Niestety często zapominamy o tej niepodważalnej prawdzie. "Jaka dziwna planeta - pomyślał sobie [Mały Książę]. Jest zupełnie sucha, spiczasta i posolona, a ludziom brak jest wyobraźni." - tak ocenił Ziemię i jej mieszkańców tytułowy bohater książki Antoine de Saint-Exupery. Wprawdzie jego stwierdzenie nie zgadza się w pełni z rzeczywistością, lecz złotowłosy chłopiec trafnie opisał mentalność naszego społeczeństwa - niszcząc środowisko, nie zastanawiamy się nad konsekwencją swych działań. Często z obojętnością patrzymy na degradację powietrza, wody, gleby.

Gazowa powłoka ochronna Ziemi, złożona z kilku warstw, w zasadniczym stopniu decyduje o funkcjonowaniu całej biosfery. Organizmy żywe tolerują jedynie chwilowy brak dostępu tlenu, człowiek bez powietrza ginie już po kilku minutach. Działalność ludzka prowadząca do wytwarzania zanieczyszczeń w niebezpieczny sposób zaczęła naruszać istniejącą dotąd w warstwie atmosferycznej równowagę. Zanieczyszczenia powietrza spowodowane są m.in. uprzemysłowieniem, motoryzacją, rozwojem dużych aglomeracji miejskich, intensyfikacją rolnictwa oraz związanym z tymi zjawiskami zapotrzebowaniem na energię. Człowiek wdycha ok. 14 kg powietrza dziennie, wraz z nim do organizmu dostają się zanieczyszczenia, co często objawia się migreną, nudnościami, atakami astmy, podrażnieniem spojówek, alergią, zaburzeniem krążenia, uczuciem zmęczenia, a nawet wpływa na rozwój umysłowy (w przypadku kontaktu z ołowiem).

Woda decyduje o istnieniu życia, stanowi jeden z podstawowych składników wszystkich żywych organizmów, jednocześnie jej występowanie wiąże się z przetrwaniem. Nie bez przyczyny Antoine de Saint-Exupery napisał kiedyś: "Wodo[...]/ nie jesteś konieczna do życia:/ jesteś samym życiem[...]./ Jesteś najważniejszym i najwrażliwszym bogactwem,/ jakie istnieje na świecie." Dla niektórych gatunków roślin i zwierząt woda stanowi jedyne środowisko życia. Człowiek traktuje wodę jako niezastąpiony składnik pożywienia. Właściwości odżywcze wód naturalnych, w których rozpuszczone są sole i gazy, powodują, że stosuje się je w leczeniu wielu schorzeń. Woda ma również szerokie zastosowanie do celów gospodarczych oraz w przemyśle. Te niewątpliwe walory wody powinny uświadamiać ludziom, jak ważne jest dbanie o hydrosferę. Niestety, pobór wody do celów gospodarczych i wykorzystanie wód jako odbiorników ścieków są coraz większe. Głównym źródłem tego stanu rzeczy jest działalność człowieka: przemysł, rolnictwo, sektor komunalny. Do rzek i wód gruntowych, z których czerpiemy wodę pitną, dostają się substancje organiczne, metale ciężkie, oleje mineralne, związki ropopochodne, fenole, azotany, fosforany, pestycydy, radionuklidy... . Brudna woda może być przyczyną wielu groźnych chorób, takich jak: biegunka, cholera, żółtaczka, filarioza układu limfatycznego, nowotwory układu moczowego,... .

Według Hipokratesa: "Prawdziwy rozwój człowieka, zwierzęcia i rośliny zależy od jakości gleby". Będąc ośrodkiem życia, gleba produkuje żywność, zatrzymuje i gromadzi wodę, pełni funkcję sanitarną, bierze udział w rozkładzie martwej materii organicznej, umożliwia obieg pierwiastków w przyrodzie. Intensywna gospodarka rolna sprzyja degradacji gleb powodowanej erozją wodną i wietrzną. W ten sposób zmniejsza się zawartość próchnicy, ubywa żywych organizmów, spada naturalna urodzajność, sztucznie podwyższana przez coraz większe nawożenie i stosowanie chemicznych środków ochrony roślin (pestycydów, herbicydów), co prowadzi do powstawania gleb martwych. Rekultywacja gruntów i gleb zdewastowanych, przywracająca im wartość użytkową, jest procesem trudnym, długotrwałym. W naturalnych warunkach bowiem na wytworzenie 1 cm gleby potrzeba 100-500 lat.

W obliczu tak wielu problemów, katastrof ekologicznych, które są przecież wynikiem działań człowieka, często zdajemy się być bezsilni. Dążąc do własnych wygód, realizując swe krótkowzroczne plany, ludzie nieodwracalnie zmieniają naturalne środowisko swego życia, niszczą rośliny, zwierzęta, zatruwają swój organizm, co jest powodem licznych chorób. Pozostaje zatem niezwłocznie przystąpić do naprawy istniejącego stanu z przekonaniem i nadzieją, że wobec paraliżujących problemów potrafimy sobie pomóc. Nadzieja bowiem to warunek wszystkich działań. Ich podjęcie wymaga odpowiedzialności, odwagi i zrozumienia mechanizmu funkcjonowania przyrody. Być może warto powrócić do źródeł, przypomnieć sobie, że przecież wszyscy jesteśmy połączeni, to samo życie przepływa przez każdą istotę, powinniśmy odnaleźć i pielęgnować szczęście tkwiące w tej nieustannej jedności. Pragniemy dialogu z przyrodą, chcemy żyć w zgodzie z naturą. Aby to osiągnąć, musimy zrozumieć słowa Floriana Plita: "Mamy tylko jedną Ziemię, a jej przyszłość zależy od każdego, na pozór niewielkiego ludzkiego działania, zależy od każdego z nas."

Irena Morawska
Samorządowe Przedszkole nr 4
w Kościanie


Zaświadczenie online



numer online: 119 gości

reklama