Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5544
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Wpływ pozytywnego bohatera literackiego na rozwój osobowości dziecka

Na samym początku rozwoju dziecka, książka jest tylko pewnego rodzaju zabawką, przedmiotem manipulacyjnej zabawy, dziecko przewraca kartki, klepie ręką, obraca książkę w różne strony itp. Następnie przychodzi etap rozpoznawania obrazków (to jest dom, to pies itp.) choć zainteresowanie książką jest również krótkie i zmienne.

Dopiero rodzice lub nauczyciel mogą zainteresować dziecko treścią książki, odwołując się do uczuć i wyobraźni młodego czlowieka.

Obecnie coraz bardziej docenia się rolę różnych czynników działających we wczesnym i najwcześniejszym okresie życia człowieka. Duże znaczenie przypisuje się pierwszym kontaktom i doświadczeniom dla dalszej drogi rozwoju osobowości. Jednym z elementów współdziałajacych z calym środowiskiem wychowującym jest książka. Składa się na to wiele przyczyn związanych z właściwościami wieku dziecięcego między innymin: ze skłonnością do naśladownictwa, identifikowania się z postaciami literackimi, szybkim rozwojem mowy i myślenia, aktywnością poznawczą i zabawową, wrażliwością emocjonalną, intesywnością w poznawaniu i przeżywaniu świata, a jednocześnie niepodważalnością autorytetu dorosłych - rodziców i wychowawców. Kontakt dziecka z książką, nie jest jednak tak naturalną potrzebą dziecka jak zabawa. Rozbudzenie takich potrzeb wymaga pewnych wzorów, których dostarczyć może przede wszystkim środowisko rodzinne i przedszkolne.

Stały kontakt ze starannie dobranymi utworami literackimi z zakresu poezji i prozy - piękną książką zawierającą obok artystycznych ilustracji, tekst literacki z bohaterem pozytywnym na czele, budzą wrażliwość estetyczną dziecka, a jednocześnie sprzyjają rozwijaniu postaw twórczych.

Utwór literacki, podobnie jak na intelekt, wpływa na strefę emocjonalną dziecka. Świadczy o tym między innymi jego niezmiernie żywa reakcja, kiedy słucha opowiadania, śmieje się i płacze, nieruchomieje w momentach napięcia. Ma to doniosłe znaczenie w dziedzinie wychowania społecznego.

Odziałując tak silnie na uczucia - ważne jest aby starannie dobierać utwory literackie, takie które mają pozytywnych bohaterów, z którymi dzieci chętnie się identyfikują. Np. baśnie przedstawiają problem dobra i zła w sposób uproszczony, zrozumiały dla dzieci - sierotka jest dobra i pracowita - czarownica zła i podstępna. Dobro jest nagradzane - zło karane.

Problem wychowania moralnego poprzez dzieła literatury były i są przedmiotem sporów i dyskusji. Czy należy zapoznać małych cztelników tylko z utworami reprezentującymi jednoznacznie wysokie wartości - czy przeciwnie - ukazywać świat z całym jego dramatyzmem i konfliktami?

Niewątpliwie jednak pozytywne wzorce literackie sprzyjają wzmacnieniu więzi rodzinnej, zachęcają do wykonywania prostych, codziennych czynności samobsługowych. Bardzo ważną rolę odgrywa także wzorzec literacki w zawiązywaniu się szerszych kontaktów spolecznych, współdziałania na rzecz innych, pierwszych dziecięcych przyjaźni, poszukiwaniu "prawdziwego" przyjaciela wśród zwierząt i rówieśników, kształcenie się uczuć przywiązania do ojczyzny, miasta rodzinnego, osiedla.

Literatura dziecięca z silnie zaznaczonymi postaciami - bohaterem pozytywnym - i jego przeciwieństwem, jest chętnie wykorzystywana w zabawie w teatr. Często się zdarza, że dziecięce przedstawienia w przedszkolu są organizowane według zbyt mechanicznie skopiowanych wzorów teatru dla dorosłych. I tak jak w prawdziwym teatrze wybiera sie gotowy scenariusz, nauczycielka - reżyser dobiera aktorów, przydziela im role, uczy tekstu na pamięć, przygotowuje kostiumy i dekoracje. Takie przygotowania są bardzo często męczące dla dzieci i dla nauczycieli, a czasem pozbawione walorów wychowawczych. Tymczasem jeżeli dziecko nie uczy się tekstu, ale stara się go zrozumieć i przyswoić (dlaczego postępowanie bohatera było dobre, słuszne, szlachetne) samo stara się odtworzyć jego postępowanie, początkowo w formie zabawy kierowanej, a potem coraz bardziej spontanicznej i twórczej.

Od rodziców i nauczycieli zależy tylko dobiorą literaturę dla dzieci, aby jej walory byly pomocne w kształtowaniu się osobowości dzieci. Wybierając książki dla swoich wychowawanków powinniśmy brać pod uwagę:
- właściwości i potrzeby dzieci
- artystyczne wartości utworów
- wychowawcze wartości utworów - zadania i treści wychowania.

Renata Ciołek


Zaświadczenie online



numer online: 67 gości

reklama