Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5617
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Profilaktyka szkolna, założenia ogólne

Profilaktyka szkolna jest to proces wspomagania dziecka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi jego prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu, a także ograniczaniu i likwidowaniu czynników, które blokują prawidłowy rozwój i zaburzają zdrowy styl.

Każda placówka oświatowa, po analizie, wie, jakie są potrzeby, które powinny być zaspokojone. Wtedy może przystąpić do tworzenia szkolnego programu profilaktycznego dostosowanego do potrzeb uczniów.

Szkolny Program Profilaktyki, dalej zwany SPP, będzie opierał się na wysiłku nauczycieli, wychowawców, pedagoga szkolnego i rodziców wzmacniania czynników chroniących i osłabiania czynnika ryzyka.

Program profilaktyki w szkole powinien wykorzystać program wychowawczy szkoły, chociaż wychowanie nie wyczerpuje wszystkich zadań profilaktyki.

W szkole może być realizowana profilaktyka pierwszorzędowa, której zadaniem jest przeciwdziałanie zagrożeniom, wspieranie procesu wychowania oraz identyfikacja osób będących w grupie podwyższonego ryzyka.

SPP powinien być:
1. Uzupełnieniem programu wychowawczego szkoły
2. Dostosowany do warunków szkoły i wieku rozwojowego uczniów
3. Powinien odpowiadać na realne problemy oraz zagrożenia pojawiające się w szkole i w środowisku
4. Opracowany przez zespół ds. po przeprowadzeniu diagnozy problemów dzieci i młodzieży na podstawie jej wyników
5. Należy uwzględnić optymalny czas na konstruowanie programu
6. Do opracowania SPP dyrektor powołuje zespół złożony z pedagoga szkolnego, wychowawców i nauczycieli. Do współudziału można zaprosić specjalistów w formie konsultantów.
7. SPP uchwala i dokonuje zmian Rada Pedagogiczna.

Jak zostanie skonstruowany SPP, zależy wyłącznie od grona pedagogicznego danej placówki oświatowej? Każda społeczność szkolna ma własne potrzeby i zasoby, tradycje i przyzwyczajenia.

Działania profilaktyczne (zapobiegawcze, korekcyjne) tworzą, więc warunki do sprawnej realizacji procesu wychowawczego. Działania realizowane są głównie w sytuacji szkolnej i dostarczają wiedzy o tematyce prawidłowości rozwojowych oraz istoty zaburzeń i możliwości ich identyfikacji. Współcześnie obserwuje się trzy główne sposoby realizacji:
1. Konstruowanie programów przez pryzmat wieku odbiorców, a w ramach wewnętrznej struktury programu wyróżnienie trzech zmiennych: wiedzy, wartości i działań.
2. Identyfikacja głównych zagadnień tematycznych z zakresu problematyki i realizacja ich w sposób zróżnicowany w zależności od wieku odbiorcy.
3. Trzeci to, rozbudowanie i wykorzystanie obligatoryjnego programu szkolnego, aby nabrał on charakteru profilaktycznego.

Wiek warunkuje, jaką wiedzą powinna dysponować jednostka, jakie preferować wartości oraz jakimi umiejętnościami się wykazać w życiu codziennym. Przykładem tego programu jest koncepcja E.S.Huta. Wyróżnia ona cztery podziały wiekowe, zróżnicowane ze względu na poziom dojrzałości i doświadczenia życiowego, a do tego dostosowuje wiedzę, wartości i działania.

Pierwsza grupa to dzieci od początku wieku przedszkolnego do ukończenia trzeciej klasy szkoły podstawowej. W tym okresie dzieci są po raz pierwszy wystawione na oddziaływanie świata zewnętrznego i problemy występujące w nim. Tym dzieciom brak świadomości społecznej. Myślenie dzieci ma charakter konkretny, bazują przede wszystkim na doświadczeniu. Wiedza uzyskana w pierwszych klasach szkoły podstawowej jest fundamentem do dalszych działań profilaktycznych.

Druga grupa to dzieci od czwartej do szóstej klasy szkoły podstawowej. W tym właśnie okresie rozpoczyna się eksperymentowanie. Preferowane działania koncentrują się na problemie przeciwstawiania się presji rówieśniczej. Sprzyjają temu wspólne działania klasowe.

Trzecia grupa to młodzież gimnazjalna. Tutaj ważną rolę odgrywa okres dojrzewania, który stawia nowe wymagania. Zmienia się organizm i układ nerwowy. Ponadto młodzież zaczyna się oddalać od swoich rodziców i innych dorosłych autorytetów. Nastolatek odczuwa naturalną potrzebę akceptacji ze strony rówieśników, ale jednocześnie pojawia się lęk przed odrzuceniem. Dlatego trzeba nauczyć młodego człowieka jak ma sobie radzić w sytuacjach stresujących i lękowych. W tym okresie młodzież musi rozumieć, że stopniowo zwiększa się im swoboda, a wraz z nią poziom odpowiedzialności za swoje postępowanie. Dlatego więc w programie profilaktycznym powinno się uwzględnić poczucie osobistej odpowiedzialności.

Czwarta grupa to uczniowie szkół średnich, w której profilaktyka powinna osiągnąć punkt kulminacyjny. W tym okresie odbywa się przechodzenie do dorosłego życia. Młodzieży potrzebna jest umiejętność mówienia "nie" bez równoczesnej utraty dobrej opinii wśród rówieśników. Niestety mówienie "nie" jest rzeczą trudną, dlatego rolą nauczyciela jest pomoc w tej sprawie młodym ludziom, poprzez umiejętne zagadnienia profilaktyczne.

Małgorzata Krasucka
Miejska Szkoła Podstawowa nr 4
w Zawierciu


Zaświadczenie online



numer online: 117 gości

reklama