Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5682
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Nauczanie metodą projektów jedną z form na ciekawą lekcję w pracy z dzieckiem z upośledzeniem umysłowym

Reforma edukacji otworzyła przed nauczycielami możliwość stosowania nowych form pracy, dostosowanych do lokalnych warunków, potrzeb, możliwości edukacyjnych uczniów. Wymusiła zmianę metod pracy nauczyciela z podających, gdzie nauczyciel eksponował sam siebie, na aktywizujące - skierowane na aktywność uczniów. To uczeń staje się stroną aktywną, twórczą, nauczyciel pełni rolę organizatora całego procesu dydaktycznego, który stymuluje, wspiera i pomaga w osiąganiu celów. Zatem grupę metod aktywizujących cechuje to, że w procesie kształcenia aktywność uczniów przewyższa aktywność nauczyciela.

Rodzaje aktywności:
- Emocjonalna - motywacja i przeżywanie,
- Intelektualna - myślenie,
- Sensoryczna - działanie,
- Werbalna - wypowiadanie swoich myśli.

Metoda projektowania dydaktycznego wydaje się być szczególnie atrakcyjną formą realizacji zadań dydaktycznych i wychowawczych w pracy z dzieckiem z upośledzeniem umysłowym. Metoda ta pozwala zarówno nauczycielom, jak i uczniom rozwijać umiejętność podejmowania planowanych działań, uczy odpowiedzialności i samodzielności. Jej istota polega na tym, że uczniowie samodzielnie realizują zaplanowane przez nauczyciela zadanie powiązane z programem nauczania jednego lub kilku przedmiotów. Przystępując do realizacji zadania, uczniowie otrzymują jego opis zawierający cele, sposoby pracy i kryteria oceny. Ze względu na swój rozmiar projekt realizowany jest w dłuższym okresie czasu (kilka tygodni, semestr).

Kategorie projektów.

1. Projekty badawcze - ich celem jest rozwijanie przez uczniów umiejętności zbierania informacji z różnych źródeł, ich krytyczna analiza (rozwiązania jakiegoś problemu "badawczego") i zaprezentowanie wyników, np. w formie raportu.

2. Projekty, których celem jest podjęcie jakiegoś działania na terenie szkoły lub środowiska lokalnego - uczniowie rozwijają w ten sposób umiejętności związane z planowaniem i realizowaniem przedsięwzięć, podziałem zadań, podejmowaniem decyzji.

3. Projekty, które stanowią okazję do podsumowania wiedzy i umiejętności zdobytych w trakcie realizacji jakiejś części programu (uczniowie stosują w praktyce zdobytą wiedz e i umiejętności oraz stopień ich opanowania). Projekt tego rodzaju pozwala na kompleksową ocenę kompetencji uczniów.

4. Projekty, których celem jest zdobywanie przez uczniów nowych informacji i umiejętności.

Fazy realizacji projektu.

Faza 1 - jest to zainicjowanie projektu i wybór tematu. Wybór ten może odbywać się różnorako:

- Nauczyciel określa w sposób ogólny merytoryczne ramy projektu,
- Nauczyciel sam określa pewną pulę szczegółowych tematów,
- Wszystkie grupy realizują ten sam temat określony przez nauczyciela.

Faza 2 - rozważenie propozycji tematów

Uczniowie po wstępnym rozeznaniu dotyczącym problematyki związanej z wybranym przez siebie projektem dokonują opisu projektu.

Opis ten powinien zawierać:
- Szczegółowy temat projektu,
- Cel projektu,
- Przewidywaną formę realizacji i prezentacji.

Faza 3 - przydział tematów projektu (spisanie kontraktu)

Kontrakt powinien zawierać wszystkie informacje, które są niezbędne uczniom, aby mogli wykonać swoją pracę. Istnieją różne wzory kontraktów, ale najczęściej powinien on zawierać następujące elementy:

- Temat projektu,
- Forma wykonania,
- Zadania dla poszczególnych członków grupy,
- Źródła zbierania danych,
- Terminy konsultacji z nauczycielem,
- Termin, sposób, czas prezentacji,
- Kryteria oceny projektu.

Faza 4 - realizacja projektu

Projekt powinien być wykonywany samodzielnie, nie może być hamowana inwencja i inicjatywa uczniów. Rola nauczyciela sprowadza się do wspierania uczniów i konsultacji.

Faza 5 - prezentacja projektu

Prezentacja jest finalnym etapem pracy uczniów, podczas którego muszą oni zaprezentować innym własną interpretację tematu. Formę prezentacji powinni wybrać wykonawcy projektu, ale podstawowe jej ramy należy określić w kontrakcie.

Faza 6 - ocena projektów

Dobrym pomysłem jest włączenie uczniów do procesu oceniania projektu. Może to mieć dwojaką postać:

- Włączanie uczniów w ocenę projektów prezentowanych przez uczniów - może to być cała klasa lub wybrane jury

- Samoocena - wówczas uczniowie powinni odpowiedzieć na następujące pytania:

1. Co się udało, a czego nie udało się zrealizować?
2. Dlaczego nie wszystkie cele zostały zrealizowane?
3. Jak układała się współpraca w grupie, co można poprawić w tej dziedzinie?
4. Jak inni ocenili naszą pracę?
5. Biorąc pod uwagę cały projekt, co zrobilibyśmy inaczej powtarzając go?

Formy prezentacji.
- Wystawa prac wykonanych przez uczniów (albumów, plakatów, rysunków, schematów itp.)
- Inscenizacja
- Wykład z wykorzystaniem środków audiowizualnych
- Odczytanie raportu z odwołaniem się do wykresów, map, diagramów itp.
- Prezentacja muzyki lub innych nagrań (np. wywiadu, reportażu) z taśmy magnetofonowej
- Prezentacja modelu lub planu
- Przygotowanie gry lub zabawy, która prezentuje efekty pracy, a zarazem aktywizuje pozostałych uczniów
- Opracowanie zebranych informacji w formie konkursu dla innych uczniów

Metoda projektów pozawala na kształtowanie takich umiejętności uniwersalnych jak:
- Umiejętność pracy w grupie,
- Formułowanie problemów,
- Planowanie i organizacja własnej pracy,
- Korzystanie z różnych źródeł informacji,
- Klasyfikowanie informacji z punktu widzenia celów (projektu),
- Umiejętność integrowania wiedzy z różnych przedmiotów nauczania,
- Zapisywanie i prezentowanie zebranych materiałów (w różnych formach),
- Przygotowywanie i praktykowanie wystąpień publicznych,
- Formułowanie i wyrażanie swoich opinii,
- Słuchanie opinii wyrażanych przez innych,
- Podejmowanie decyzji grupowych,
- Rozwiązywanie konfliktów,
- Samoocena swojej pracy.

Metoda projektów ma następujące zalety:

- Rozwija samodzielność, samorządność i umiejętność współpracy i życia w grupie rówieśniczej, integruje ją,
- Stymuluje rozwój poznawczy, emocjonalny i motoryczny,
- Uwzględnia indywidualne potrzeby, zainteresowania i uzdolnienia,
- Rozwija twórcze myślenie,
- Umożliwia zaprezentowanie wyników własnej pracy,
- Łączy pracę umysłową z działalnością praktyczną,
- Łączy w spójne całości treści rozbite w szkole na różne przedmioty nauczania.

Bibliografia:

  • E. Pasternak: "Materiały z metodyki kształcenia upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim w szkole specjalnej", UMSC Lublin, 1994.
  • Poradnik nauczyciela, listopad 2000, Nauczanie metodą projektów, Jacek Królikowski.

    Przykłady scenariuszy zajęć z języka polskiego z wykorzystaniem metody projektowania dydaktycznego:


    REKLAMA

    Publikacja archiwalna do pobrania z serwera FTP.

    Aby pobrać daną publikację wpisz jej numer:
    i naciśnij > > >

    UWAGA:
    Numer ukazuje się w lewym górnym rogu okna danej publikacji.

    Anna Chyżewska
    Marlena Kowalska
    Zespół Szkół Specjalnych w Karnowie


  • Zaświadczenie online



    numer online: 68 gości

    reklama