Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5955
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Nowoczesne metody nauczania języków obcych

Referat dla zespołu języków obcych.

Nowe badania z dziedziny metodyki języków obcych traktują nauczanie przez współpracę jako jeden z ważniejszych elementów nauczania i wychowania.

Uczniowie są sobie nawzajem potrzebni, a dobra praca wszystkich w grupie wpływa na indywidualny sukces każdego z nich. Według najnowszych programów w zreformowanej szkole do procesu dydaktycznego należy wprowadzić elementy nauczania przez współpracę już od najmłodszych lat.

Nauczyciel powinien stworzyć sytuacje do współpracy poprzez odpowiednie działania:
- określenie wspólnych celów grupy: ucz się i upewnij się, czy inni grupie też się uczą;
- ustalenie wspólnej, grupowej oceny za pracę: jeśli każda osoba w grupie osiągnie pewien określony poziom wiedzy, za którą rozliczana jest grupa, to grupa otrzymuje dodatkowe punkty;
- przygotowanie "uzupełniających się źródeł wiedzy": każdy uczeń opracowuję partię materiału, za który rozliczana jest grupa, biorąc odpowiedzialność za nauczanie jej innych;
- wyznaczanie ról uczniom: każdy uczeń w grupie pracującej na bazie tych samych materiałów ma inną rolę do odegrania, wykonuje inną część pracy składającej się w sumie na sukces grupowy (typowe role to: zachęcanie wszystkich do pracy, podsumowywanie pomysłów, zapisywanie ich itp.).

Ważne są bezpośrednie pozytywne relacje między uczniami. Uczniowie powinni pomagać sobie nawzajem w uczeniu się, dzielą się informacjami, opiniami, dyskutują, uczą innych itp.

Nauczyciel powinien zadbać o to, aby uczniowie trenowali umiejętności potrzebne do utrzymywania dobrych relacji z innymi w grupie oraz aby fizyczne otoczenie uczniów (np. układ mebli) sprzyjał takim relacjom.

Ponieważ praca każdego ucznia ma wpływ, na wyrażony np. oceną sukces innych czonków grupy, staje się on współodpowiedzialny za ten sukces. W swoich działaniach musi brać pod uwagę innych. Nauczyciel może wprowadzić element indywidualnej oceny uczniów, dając im zadanie do wykonania; przeprowadzając test, czy zadając pytania jednej osobie z grupy.

Funkcjonowanie w grupie wymaga rozwijania szeregu umiejętności warunkujących pozytywne relacje z innymi i efektywność w trakcie realizacji zadania. Współpracując w grupach uczniowie uczą się dobrego komunikowania się, podejmowania decyzji, rozwiązywania konfliktów itp.

Nauczyciel powinien uczniom stwarzać okazje do refleksji nad tym jak przebiega praca w grupie. Może w tym celu wykorzystać ankiety wypełniane przez całą grupę lub indywidualnie przez pojedyncze osoby, zachęcając uczniów do dyskusji wokół takich pytań jak np.: Wymieńcie przynajmniej trzy zachowania, działania, które ułatwiły grupie realizację zadania?

Co mogłoby uczynić pracę w waszej grupie jeszcze bardziej skuteczną? Inny sposób to wyznaczanie obserwatorów, którzy potem przekazują grupie informację zwrotną, lub dawanie tej informacji przez nauczyciela.

Przykładowe techniki dla rozpoczynających nauczanie przez współpracę


1. Zwróć się do sąsiada: Poproś uczniów, aby zwrócili się do swojego sąsiada w ławce i spytaj go o coś, co dotyczy lekcji np. poprosili o wyjaśnienie pojęcia, które było nauczane, wyjaśnienie niezrozumiałych elementów jakiegoś ćwiczenia, wymienienie trzech jego zdaniem, najważniejszych problemów omawianego w czasie lekcji zagadnienia itp.
2. Czytająca grupa: Uczniowie opracowują wspólnie jakiś temat (np. z podręcznika) w kilkuosobowych grupach. Jeden z uczniów czyta głośno tekst, drugi robi notatki, a trzeci sprawdza, czy wszyscy rozumieją treść i zgadzają się z proponowaną przez grupę odpowiedzią na pytania do tekstu. Na zakończenie wszyscy uczniowie podpisują się na kartce z odpowiedziami, potwierdzając w ten sposób, że je akceptują (wersja: pytania mogą mieć dołączone trzy wersje odpowiedzi, a grupa musi wybrać właściwą; można wyznaczyć dodatkowe role dla uczniów).
3. Układanka: Uczniowie pracują w kilkuosobowych grupach. Każdy członek grupy opracowuje część jakiegoś materiału (np. fragment tekstu "lekcje" w podręczniku), a następnie zapoznaje z nim pozostałych uczniów tworzących grupę. W ten sposób wszyscy uczą się od siebie nawzajem po czym odbywa się rundka, w trakcie której każdy członek grupy zadaje pozostałym pytanie testujące ich wiedzę. Chodzi o to, aby wszyscy opanowali materiał jako całość, a nie tylko "swoją część"
4. Grupa zadaniowa: Przed projekcją filmu, przed wykładem lub innego typu prezentacją lub przed lekturą tekstu dotyczącego podanego problemu uczniowie ustalają w grupie co już wiedzą na ten temat oraz układają listę kilku pytań dotyczących tego, co chcieliby się dowiedzieć. Po prezentacji uczniowie odpowiadają na zapisane wcześniej pytania, podejmują dyskusję wokół nich, itp.
5. Odpytujący przyjaciel; Poproś uczniów aby zadawali sobie w parach pytania dotyczące faktów, które powinni zapamiętać z lekcji, ucząc się do testu itp. Powinni robić to tak długo, aż obydwaj zapamiętają te fakty.
6. Czytający kumple: Poproś uczniów, aby przeczytali sobie nawzajem opowiadania, które napisali (w klasie, w domu), prosząc partnerów z grupy o uwagi dotyczące treści, stylistyki itp. Poproś uczniów aby opowiedzieli sobie nawzajem (nawzajem małej grupie) o ulubionych (lub ostatnio przeczytanych) książkach i podsumowali wspólnie główny wątek lektury.
7. Wspólne ćwiczenie: Uczniowie wykonują w parach jakieś ćwiczenie dzieląc się rolami: np. jedna osoba czyta pytania, druga zapisuje odpowiedzi, jeśli uda im się uzgodnić wspólną wersję (w innym przypadku zapisywane są obydwie wersje).
8. Sprawdzanie zadania domowego: Uczniowie sprawdzają w grupie zadania domowe, dyskutując nad ewentualnymi różnicami w odpowiedziach. Uczniowie, którzy po dyskusji zdecydują się dokonać zmian w swojej pracy domowej powinni to krótko uzasadnić pisemnie. Kiedy uda im się uzgodnić jednakową odpowiedź na wszystkie pytania spinają razem kartki wszystkich członków grupy i dają nauczycielowi, który sprawdza jedną z nich i wystawia na tej podstawie ocenę całej grupie.

Bardzo istotną metodą jest praca w grupach. Badania wykazały, że metoda ta sprzyja lepszemu przyswajaniu przez uczniów wiedzy i umiejętności, poprawia relacje w grupie oraz między grupami funkcjonującymi wewnątrz klasy, a nawet podnosi samoocenę uczniów. W badaniach tych stwierdzono również pozytywne efekty poboczne: większe zadowolenie z pobytu w szkole, zmianę norm klasowych w kierunku wyższego szacunku dla lepszych uczniów, wzrost poczucia, że uczeń ma wpływ na swój szkolny "los", zmniejszenie czasu na doskonalenie umiejętności językowych.

Badania zespołowe (Group Investigation). Uczniowie pracują w małych grupach, w obrębie których wspólnie coś badają lub studiują, dyskutują lub projektują. Dzielą się na 2-6 osobowe zespoły, a następnie wybierają sobie któryś z zaproponowanych przez nauczyciela tematów, stanowiących pewną całość. Grupy dzielą się węższymi zadaniami, a następnie opierając się na wykonywanych indywidualnie zadaniach przygotowują wspólny produkt. Każdy zespół prezentuje efekty swojej pracy całej klasie. Została opracowana modyfikacja tego wariantu (Kagan 1989) o wdzięcznej nazwie Co-op Co-op.

Równocześnie jak wynika z badań oraz innych obserwacji - nie wystarczy podzielić uczniów na grupy i kazać im razem pracować. Ważne jest, by tak zorganizować pracę grupową, aby ostateczny rezultat zależał od efektów pracy każdego z uczniów, a nie tylko pracy zespołowej - grupowe cele powinny iść w parze z możliwością indywidualnego rozliczenia każdego ucznia z jego pracy.

Magdalena Majka
Szkoła Podstawowa nr 3
w Rzeszowie


Zaświadczenie online



numer online: 69 gości

reklama