Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
5993
rok szkolny
2008/2009

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Społeczeństwo informacyjne

Społeczeństwo informacyjne jest tematem, który na przestrzeni ostatnich lat jest poruszany bardzo często. Szczególnie dużo mówi się o nim w kontekście rozwiniętych Krajów Zachodu, a zwłaszcza Stanów Zjednoczonych. Informacja w społeczeństwie informacyjnym jest postrzegana jako dobro konsumpcyjne. Na informacji się pracuje, informacją się handluje. Jest wykorzystywana na różne sposoby. Informacja a z nią komputeryzacja przyczyniły się do zmiany oblicza społeczeństwa. A także do zmiany systemów pracy.

Trudno jest określić początek ery społeczeństwa informacyjnego. W literaturze można znaleźć wiele propozycji: wynalezienie pierwszego komputera, stworzenie sieci Internet, zdominowanie gospodarki przez sektor usług - granicę 50% PKB po raz pierwszy przekroczyły one w Stanach Zjednoczonych (np. Hreen, 1999). Sam termin społeczeństwo informacyjne pochodzi z Japonii. Jako pierwszy użył go w 1963 roku Tadlo Umesamo w artykule na temat ewaluacyjnej teorii społeczeństwa opartego na "przemysłach informacyjnych". Następnie został spopularyzowany przez Kenichi Koyamę w rozprawie pt. "Wprowadzenie do Teorii Informacji", opublikowanej po japońsku w 1968 roku.

Obecnie istnieje wiele definicji społeczeństwa informacyjnego, a wspólnym ich mianownikiem jest informacja i jej wykorzystanie. Mimo to definicje te wciąż budzą wiele wątpliwości.

Potocznie mówi się o społeczeństwie informacyjnym jako o społeczeństwie wykorzystującym komputery i różnego rodzaju urządzenia związane z techniką cyfrową. Uważa się jednak, że brakuje nadal w tej kwestii czytelnego i zrozumiałego aparatu pojęciowego i terminologicznego. Dzieje się tak zapewne dlatego, że mamy do czynienia z pojęciem złożonym, które wciąż jest w stanie tworzenia się. Na jego określanie pewien wpływ mają też dość często doraźne interesy (polityczne, gospodarcze, naukowe) autorów definicji.

W dokumentach polskich funkcjonują następujące definicje tego pojęcia:

"Społeczeństwo informacyjne to nowy typ społeczeństwa, który ukształtował się w krajach, w których rozwój nowoczesnych technologii teleinformatycznych osiągnął bardzo szybkie tempo." (Projekty Rządowe w Polsce - Społeczeństwo informacyjne).

"Społeczeństwo informacyjne to społeczeństwo, które nie tylko posiada rozwinięte środki przetwarzania informacji i komunikowania, lecz środki te są podstawą tworzenia dochodu narodowego i dostarczają źródła utrzymania większości społeczeństwa." (Goban-Klas/Sienkiewicz 1999).

Oprócz nich funkcjonuje we współczesnym świecie jeszcze wiele innych definicji. Oto przyklady:

"Społeczeństwo informacyjne - nowy system społeczeństwa kształtujący się w krajach o wysokim stopniu rozwoju technologicznego, gdzie zarządzanie informacją, jej jakość, szybkość przepływu są zasadniczymi czynnikami konkurencyjności zarówno w przemyśle, jak i w usługach, a stopień rozwoju wymaga stosowania nowych technik gromadzenia, przetwarzania, przekazywania i użytkowania informacji". (ePolska...,2001).

"Pojęcie społeczeństwa informacyjnego oznacza formację społeczno-gospodarczą, w której produktywne wykorzystanie zasobu jakim jest informacja oraz intensywna pod względem wiedzy produkcja odgrywają dominującą rolę." (za: Kubicek 1999).

Najważniejsze cechy społeczeństwa informacyjnego tworzą "zbiór wzajemnych związków pomiędzy technikami i technologiami informacyjnymi i przemianami struktur gospodarczych z jednej strony, a polityką poszczególnych państw i organizacji międzynarodowych oraz celami różnych grup interesów (od producentów IT, poprzez nowo powstałe społeczności wirtualne aż do społeczności lokalnych i grup broniących się przed dokonującymi się zmianami." (za: Goliński)

Przedstawione wyżej związki kształtujące społeczeństwo informacyjne są widoczne w życiu codziennym. Aby przybliżyć ich działanie należy wyszczególnić pewne obszary. Należą do nich m.in.: edukacja, praca i gospodarka.

Edukacja w społeczeństwie informacyjnym pełni ogromną rolę. Istotą jej jest przecież przekazywanie i przetwarzanie informacji. Zwiększająca się ilość informacji, ciągłość zmian, pojawiające się nowe techniki komunikacyjne powodują większe zapotrzebowanie na wiedzę. Nie wystarcza już nauczyciel i książka, a źródłem wiedzy staje się w ogromnym stopniu program komputerowy czy Internet. We współczesnym świecie nie tylko dzieci i młodzież szkolna, ale także dorośli, zmuszeni są do zapoznawania się z nowymi technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi. Zwiększa się dostęp do największego źródła informacji, jakim jest Internet. Coraz więcej szkół umożliwia swoim uczniom dostęp do globalnej sieci. Z raportów ogłoszonych przez MEN dowiedzieć się można, że ogółem w latach 2004-2006 wyposażono pracownie komputerowe dla 9810 szkół różnych typów. Ponadto MEN zapewnił Internetowe Centra Informacji Multimedialnej dla 6580 bibliotek szkolnych oraz wyposażył w pracownie komputerowe składające się z 10-ciu stanowisk komputerowych oraz specjalistycznego sprzętu i oprogramowana 11 Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących. (za: manager.money.pl)

Także w coraz większej ilości domów spotyka się już komputery z dostępem do Internetu. Coraz większą popularnością cieszą się multimedialne programy edukacyjne, a także kursy i szkolenia, które nie wymagają wyjścia z domu (e-learning). Nowe formy nauczania wspomagające tradycyjną edukację będą coraz częściej stosowane. Ciągłe i szybkie przemiany wymuszają poszukiwania lepszych, wygodniejszych i dających zadawalające rezultaty rozwiązań. Ewoluująca wciąż technika informacyjno-komunikacyjna umożliwia powstawanie coraz to nowszych metod wspomagających adaptację człowieka do zmieniających się warunków otoczenia, pozwala łatwiej funkcjonować w rozwijającym się społeczeństwie informacyjnym.

Funkcjonowanie człowieka w dzisiejszym świecie to także coraz częściej umiejętność podejmowania pracy w firmach, które stosują zaawansowane technologie społeczeństwa informacyjnego. We współczesnym świecie firmie, która nie stosuje tych technologii, coraz trudniej istnieć. Na coraz bardziej konkurencyjnym rynku inwestowanie w technologie informacyjne i komunikacyjne jest niezbędne do ulepszania procesów produkcyjnych, ograniczania zanieczyszczenia środowiska oraz tworzenia bardziej inteligentnych produktów, które można szybko adaptować, reagując na zmiany popytu. Umożliwiają również kontakty między firmami z różnych krajów, przyczyniają się do ich rozwoju na wspólnym rynku i do zwiększania konkurencji w skali światowej.

Inwestowanie w technologie informacyjne i komunikacyjne ma zatem zasadnicze znaczenie dla rozwoju innowacji w firmach, zwiększania produktywności i konkurencyjności, ograniczania formalności i tworzenia nowych miejsc pracy. Europejskie firmy mają tego świadomość - trzy czwarte "nowych lub znacznie ulepszonych procesów wewnętrznych", jakie wprowadziły przedsiębiorstwa w UE w 2004r., były bezpośrednio związane z technologiami ICT. Aktualnie prawie połowa transakcji zakupu odbywa się on-line, a do roku 2005 19% firm stosowało specjalne rozwiązania handlowe ICT w dziedzinie handlu elektronicznego (źródło: Raport na temat e-biznesu w Europie 2005).

Rozwój technik informacyjnych daje możliwość dostępu do dużej ilości informacji, które są stale uaktualniane. Dzięki telewizji, telewizji cyfrowej, telefonii komórkowej, Internetowi, komputerom osobistym stał się on o wiele łatwiejszy. Niestety nadal ograniczone możliwości ich wykorzystywania (np. przez analfabetyzm informatyczny lub brak zainteresowania nowoczesnymi technologiami przez część obywateli) często są przeszkodą dla upowszechniania się społeczeństwa informacyjnego. W związku z tym tak ważna jest edukacja, szczególnie młodego pokolenia. Klemens Stróżyński w książce pt. "Technologia informacyjna w nowoczesnej szkole" adresowanej dla nauczycieli przedmiotów humanistycznych napisał, że "szkoła w społeczeństwie poprzemysłowym, pod wpływem innych instytucji życia społecznego, odchodzi od takiego zarządzania informacją w sensie reglamentowania, a najlepszym środkiem do tego jest uczenie uczniów zarządzania informacją - jej pozyskiwania, porządkowania, przetwarzania i interpretowania."

Globalizacja, spadające koszty sprzętu komputerowego, niższe opłaty za stałe łącza przyczyniają się do rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce. Obywatel może komunikować się z urzędami, placówkami zdrowia, ośrodkami kultury i nauki drogą elektroniczną. Tą drogą może też robić zakupy. Zwiększa się za tym świadomość informacyjna społeczeństwa. Lepiej wykształcone społeczeństwo to bardziej konkurencyjna gospodarka, w której wiedza decyduje o wspólnej przyszłości.

Literatura:

  • Goban-Klas T. "Media i komunikowanie masowe" Wydawnictwo Naukowe PWN, Kraków 2002
  • Goban-Klas, T., Sienkiewicz, P. "Społeczeństwo informacyjne: Szanse, zagrożenia, Wyd. Fundacji Postępu Telekomunikacji, Kraków 1999
  • Goliński M. "Społeczeństwo informacyjne - problemy definicyjne i problemy pomiaru" Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2002
  • Hreen J. "Nowa era komunikacji" Prószyński i S-ka, Warszawa 1999
  • "Społeczeństwo informacyjne i jego technologie" red. Sosińska-Kalata B., Materska K.,
  • Stróżyński K. "Technologia informacyjna w nowoczesnej szkole" Wydawnictwo eMPiK, Poznań 2001
  • ePolska (dok. elektron.): "Plan działań na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce na lata 2001-2006" : Dokument, przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki w ramach realizacji ustaleń Rady Ministrów z dnia 28 listopada 2000 r., został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 11 września 2001 r. In Komitet Badań Naukowych [on-line]. [dostęp: 16 maja 2003]. Dostępny w World Wide Web: http://kbn.icm.edu.pl
  • Maj M. (dok. elektron.) " Społeczeństwo informacyjne to ciągle abstrakcja" [dostęp: 18marca2008] Dostępny: http://manager.money.pl

    Sonata Grochowicz-Kluczka


  • Zaświadczenie online



    numer online: 120 gości

    reklama