Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
74
rok szkolny
2002/2003

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Poznajemy Unię Europejską

Praca w pełnej wersji z załącznikami dostępna na naszej płycie CD

Lekcje:

I. Europa bez granic.
II. Poznajemy główne instytucje Unii Europejskiej.
III. Polska wobec Unii Europejskiej.

Lekcja I.

Temat: Europa bez granic.

Cele operacyjne:
- uczeń potrafi opisywać powiązania pomiędzy regionami i państwami Europy,
- uczeń potrafi odkrywać i akceptować siebie samego i innych,
- uczeń potrafi prezentować wiedzę dotyczącą własnego regionu, państwa lub innych regionów i państw,
- uczeń rozumie potrzebę integracji europejskiej,
- uczeń rozumie potrzebę zachowania własnej tożsamości narodowej,
- uczeń potrafi wyjaśnić na czym polega zasada swobodnego przepływu osób, kapitału,
- uczeń potrafi przedstawić argumenty za i przeciw wynikających z uproszczeń w ruchu transgranicznym,
- uczeń kształtuje postawy:
- tolerancji
- eliminacji stereotypów
- świadomości wspólnoty
- pokojowego rozwiązywania konfliktów
- chęci współpracy
- akceptacji różnych stylów życia
- otwartości wobec innych

Czas trwania:
- 45 minut

Metody i formy zajęć:
- indywidualna praca z tekstem,
- ankieta "eurobingo",
- elementy wykładu,
- analiza "za i przeciw",

Materiały i środki dydaktyczne:
- materiał tekstowy "Europa bez granic" (załącznik I,1 ), dla każdego ucznia
- schemat "Swoboda w ruchu po Europie" ( załącznik I,2 ), dla każdego ucznia
- ankieta "eurobingo" (załącznik I,3 ), dla każdego ucznia
- dwa duże arkusze papieru,

Przebieg zajęć.
1. Nauczyciel proponuje aby samodzielnie lub po dyskusji z kolegą każdy z uczniów na kartce w punktach wypisał co dla niego oznacz pojęcie " Europa bez granic". ( czas ok.5 min,).
2. Nauczyciel rozdaje każdemu uczniowi materiał tekstowy " Europa bez granic", daje polecenie żeby każdy ten tekst teraz przeczytał ( załącznik nr I,1 ). ( czas ok. 10 min.).
3. Nauczyciel proponuje aby opierając się na tekście oraz własnych wcześniejszych przemyśleniach, określić jakie są pozytywne i negatywne konsekwencje otwierania granic i znoszenia ograniczeń w podróżowaniu po Europie. Argumenty uczeń ma wpisać na schemacie " Swoboda w ruchu po Europie" ( załącznik I,2 ) - czas 10 min.
4. Przydatne byłoby podsumowanie pkt. 3 lekcji poprzez zapisania na dużym arkuszu papieru najczęściej pojawiających się za i przeciw. Starajcie się w niej nawiązać do aktualnej sytuacji Polski. ( czas ok. 5 min.).
5. Nauczyciel wyjaśnia uczniom, że wypełniając dotychczasowe polecenia zauważył z pewnością iż swoboda przemieszczania się , a idąc dalej znoszenie innych ograniczeń w relacjach pomiędzy państwami niesie ze sobą różnorakie konsekwencje. Powiązania pomiędzy krajami europejskimi zacieśniają się. Zobrazowaniu tego procesu służy następne ćwiczenie. Nauczyciel rozdaje uczniom ankietę "eurobingo" i prosi o jej wypełnienie ( załącznik I,3 ) ( czas ok. 10 min. ).
6. Jako podsumowanie zajęć wszyscy zastanawiają się nad wnioskami wypływającymi z powyższych zajęć. Można je spisać na dużym arkuszu papieru. ( czas ok. 5min ).

Załącznik Nr I,1.
" Europa bez granic".

Jedną z czterech wolności europejskich jest swobodny przepływ osób. Już traktat o EWG (1957) podnosił kwestię swobodnego poruszania się na obszarach państw objętych umowami wspólnotowymi. Swoboda poruszania się w rozumieniu ustaleń oznaczała nie tylko zniesienie kontroli paszportowych i celnych. Oznaczała także możliwość podjęcia pracy przez obywatela UE w dowolnie wybranym kraju wspólnotowym na tych samych zasadach, co obywatele tego państwa. Jest to równoznaczne z uznaniem jego kwalifikacji, a więc dyplomów ukończenia uczelni lub innych typów szkół. Z kwestią tą wiązało się także prawo do osiedlania się, a w konsekwencji także prawo do podejmowania działalności zawodowej. W roku 1984 Rada Europejska uchwaliła zniesienie formalności celnych i policyjnych dla osób podróżujących na terenie Unii
Swobodny ruch osobowy oznacza dążenie do zniesienia wewnętrznych granic pomiędzy państwami Unii, a w konsekwencji wzmocnienia współpracy w zakresie sądownictwa, policji, administracji tych państw oraz podjęciem prac nad ujednoliceniem procedur postępowania w wyżej wymienionych dziedzinach. Oznacza to także wzmocnienie zabezpieczeń granic zewnętrznych państw, które przystąpiły do układu. Z przepisem tym trudno będzie się pogodzić niektórym krają.

Załącznik Nr I,2.
Schemat "Swoboda w ruch po Europie".
(...)

Załącznik Nr I,3.
Ankieta "eurobingo".
(...)

Lekcja II.

Temat: Poznajemy główne instytucje Unii Europejskiej.

Cele operacyjne:
- uczeń zdefiniuje pojęcia: Komisja Europejska, Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Trybunał Sprawiedliwości,
- uczeń wymienia skład poszczególnych instytucji,
- uczeń zna sposoby wyłaniania członków poszczególnych instytucji Unii,
- uczeń zna kompetencje wymienionych instytucji,
- uczeń zna siedziby głównych instytucji Unii,
- uczeń docenia wkład pracy indywidualnej w osiągnięciach całego zespołu,

Czas trwania:
- 45 minut

Metody i formy zajęć:
- grupowe puzzle,
- indywidualna praca z tekstem,
- tabela tematyczna,
- elementy wykładu

Materiały i środki dydaktyczne:
- schemat metody grupowe puzzle (załącznik Nr II,1A i Nr II,1B ) - dla nauczyciela,
- tabela tematyczna (załącznik Nr II, 2 ), -szt. 5
- informacje tekstowe na temat głównych instytucji Unii Europejskiej ( załączniki: Nr II,3; II,4; II,5; II,6; II,7 ),
- karty indywidualne dla poszczególnych członków grupy ( załącznik Nr II,8 ), - po 5 szt. każda tabelka, łącznie - 25 szt.
- numery grup i nazwy instytucji ( załącznik Nr II,9 ),

Przebieg zajęć.
1. W części wstępnej lekcji należy przypomnieć uczniom, że każda organizacja musi być zarządzana przez odpowiednie organy, czyli instytucje, które kierują jej działalnością. W Unii Europejskiej jest ich wiele, ale jest ona organizmem wielopaństwowym ( 15 ) i obejmuje prawie 400 milionów mieszkańców. Można wspomnieć o trzech filarach dzisiejszej Unii: Europejskiej Wspólnocie Węgla i Stali, Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej oraz Euroatomie.
2. Nauczyciel dzieli klasę na pięć grup, każda po 5 osób ( załącznik II,1B ). Wśród nich musi być jedna osoba, która dobrze czyta ze zrozumieniem i potrafi przekazywać informacje innym. W każdej grupie taka osoba pełni rolę eksperta ( lidera). Jeśli w klasie jest więcej uczniów niż 25 nauczyciel powołuje ich na obserwatorów, którzy notują indywidualnie uwagi na temat przebiegu wydarzeń, pod koniec lekcji przedstawiają swoje spostrzeżenia.
3. Liderzy ( eksperci ) otrzymują od nauczyciela tabele tematyczne ( załącznik nr II,2 ), oraz teksty dotyczące instytucji Unii Europejskiej w kolejności: - lider grupy 1 - załącznik nr II,3 - lider grupy 2 - załącznik nr II,4 - lider grupy 3 - załącznik nr II,5 - lider grupy 4 - załącznik nr II,6 - lider grupy 5 - załącznik nr II,7
Pozostali członkowie grup otrzymują kartki w kolejności dla każdego inną instytucję Unii ( załącznik nr II,8 ).
4. Lider zapoznaje się z treścią tekstu dotyczącego instytucji Unii, którą otrzymał od nauczyciela ( trwa to ok. 10min. ).
5. Po tym czasie pozostali uczniowie z każdej grupy ( jako przedstawiciele swojej grupy ) udają się do określonego eksperta ( lidera ) w celu zdobycia danych (załącznik nr II,1A ).
6. Liderzy dzielą się wiedzą z przedstawicielami poszczególnych grup i wypełniają odpowiednie karty ( 10 min. ).
7. Następni wysłannicy wracają do swoich macierzystych grup i wspólnie razem ze swoim liderem wypełniają tabelę tematyczną ( załącznik nr II,2 ) - 15 min.
8. W ten sposób z poszczególnych wycinków wiedzy otrzymujemy całość dotyczącą głównych instytucji Unii Europejskiej.
9. Na koniec obserwatorzy, jeśli tacy istnieją, przedstawiają swoje spostrzeżenia.

Załącznik Nr II,3.
Komisja Europejska.

Jest najważniejszym organem wykonawczym Unii Europejskiej i nazywana jest "rządem europejskim". Obecnie w skład Komisji wchodzi 20 komisarzy, po jednym z dziesięciu państw i po dwóch z Francji, Niemiec, Włoch, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Kadencja komisarzy trwa 5 lat, w trakcie pełnienia tej funkcji nie mogą zajmować innych stanowisk. Członkowie są wyznaczani przez rządy państwowe, po akceptacji przez pozostałe państwa. Ich zadaniem jest ochrona interesów Unii, a nie interesów kraju, którego są obywatelami. Wymagana jest od nich niezależność i bezstronność.
Na czele Komisji stoi przewodniczący i dwóch zastępców. Rola przewodniczącego jest niezwykle istotna, ponieważ to pod jego politycznym przewodnictwem pracuje cała Komisja. Ponadto uczestniczy on w posiedzeniach Rady Europejskiej, czyli przywódców państw członkowskich. Wyboru przewodniczącego dokonują przywódcy państw członkowskich, a następnie kandydatura musi być przyjęta po konsultacji z Parlamentem Europejskim, który zatwierdza całą Komisję. Każdy komisarz odpowiada za daną dziedzinę np.: rolnictwo, środowisko. Każdemu z nich podlega przynajmniej jedna Dyrekcja Generalna ( jest ich 26 ). Często zwane są one ministerstwami.
Komisja odpowiada przed Parlamentem Europejskim, który władny jest wnioskować o votum nieufności, a nawet zmusić Komisję do zbiorowej rezygnacji.
Komisja Europejska jest uprawomocniona do przedstawiania wspólnej polityki i zarządzania działaniami Unii, ale decyzje podejmowane są przez państwa na forum Rady Europejskiej.
Kompetencje Komisji są szerokie:
- czuwa nad przestrzeganiem postanowień traktatów ("strażnik traktatów"),
- ma wyłączną inicjatywę legislacyjną,
- może wydawać samodzielne akty prawne (mogą one być anulowane przez Radę Unii Europejskiej),
- reprezentuje Wspólnoty na zewnątrz,
- zarządza budżetem Unii i funduszami strukturalnymi,
- czuwa nad przestrzeganiem prawa unijnego,
- negocjuje umowy międzynarodowe,
- wciela w życie politykę Unii, realizuje w ten sposób postanowienia Rady Ministrów,

Załącznik Nr II,4.
Parlament Europejski.

Jest organem przedstawicielskim Wspólnot, co znaczy, że członkowie są wybierani w demokratycznych, powszechnych i bezpośrednich wyborach. Odbywają się one raz na 5 lat, począwszy od 1979 roku.
Parlament Europejski nie stanowi prawa w Unii Europejskiej, ale uczestniczy w procesie decyzyjnym. Ma też uprawnienia dotyczące uchwalania budżetu, przyjmowania nowych członków oraz zatwierdzania układów stowarzyszeniowych. Kontroluje pracę Komisji Europejskiej. Może także ustanawiać tymczasowe Komitety Dochodzeniowe, badające ewentualne wykroczenia lub nieprawidłowości w stosowaniu prawa wspólnotowego (europejskiego). Wybiera Rzecznika Praw Obywatelskich.
Posiedzenia plenarne Parlamentu odbywają się w Strasburgu w cyklu comiesięcznym , z wyjątkiem sierpnia i trwają tydzień. Dodatkowe sesje odbywają się w Brukseli. Członkowie Parlamentu pracują w 19 komisjach:
- spraw zagranicznych i bezpieczeństwa,
- rolnictwa, rybołówstwa i rozwoju wsi,
- budżetowej,
- gospodarki, waluty i polityki przemysłowej,
- energii, badań naukowych i technologii,
- stosunków gospodarczych z zagranica,
- prawa i praw obywatelskich,
- spraw socjalnych, zatrudnienia, środowiska pracy,
- polityki regionalnej, zagospodarowania przestrzennego,
- transportu i ruchu turystycznego,
- problemów ekologicznych, ochrony zdrowia ludności i ochrony konsumentów,
- młodzieży, kultury, oświaty i środków masowego przekazu,
- rozwoju i współpracy,
- swobód obywatelskich i spraw wewnętrznych,
- kontroli budżetu,
- praw kobiet,
- petycji,
- regulaminowej, kontroli wyborów, zagadnień immunitetu,
- instytucjonalnej,
Parlament ma władzę ustawodawczą, pełni także funkcje kontrolne w stosunku do władzy wykonawczej. Wydaje opinię na temat przyjęcia nowego członka, czy zawarcia układu stowarzyszeniowego.

Załącznik Nr II,5.
Rada Europejska.

Rada Europejska (nie należy jej mylić z Radą Europy i Radą Unii Europejskiej), choć nie jest w sensie formalnoprawnym organem Wspólnot Europejskich, jest jednak często uznawana za jedną z instytucji UE. Rada wytycza strategiczne cele rozwoju Unii. Powołana w 1974 roku, odbywa się w formie systematycznych spotkań szefów rządów państw członkowskich Wspólnot Europejskich. Rada zbiera się co najmniej dwa razy w roku, pod przewodnictwem głowy państwa lub szefa rządu państwa członkowskiego, któremu przypada przewodnictwo w Unii Europejskiej. Przewodnictwo trwa pół roku i zmienia się rotacyjnie. Po każdym szczycie przewodniczący zobowiązany jest do złożenia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdania z działalności Rady Europejskiej, a raz w roku raportu na temat postępów integracji europejskiej.
Zadania Rady Europejskiej:
- wytycza główne kierunki polityki Unii Europejskiej,
- rozwiązuje kwestie sporne, których Rada Unii Europejskiej nie była w stanie rozwiązać,
- rozstrzyga problemy wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,
- wyznacza kierunki działań w sprawach stosunków gospodarczych i politycznych z innymi państwami,
Rada Europejska nie podlega kontroli Trybunału Sprawiedliwości i innych organów Wspólnot.

Załącznik Nr II,6.
Rada Unii Europejskiej.

Jest Najważniejszym organem decyzyjnym Unii Europejskiej, który powstał na mocy Traktatu o EWG w 1958 r. Do Traktatu z Maastricht ( 1992 ) nazwana Radą Ministrów. W jej skład wchodzą ministrowie resortowi państw członkowskich i - w zależności od tematyki omawianej na spotkaniu - ministrowie zajmujący się daną dziedziną. Przewodnictwo w RUE sprawuje Minister Spraw Zagranicznych państwa, które w danym półroczu obieło prezydencję w Unii.
Posiedzenia RUE w postaci Rady Generalnej ( Ministrowie Spraw Zagranicznych ) odbywają się raz w miesiącu. Rady Branżowe ( np. Ministrowie Rolnictwa lub innego resortu) obradują 2-4 razy w roku. Posiedzenia odbywają się w Brukseli bądź Luksemburgu.
Kompetencje RUE są bardzo ogólne i szerokie:
- wytyczanie celów politycznych,
- zawieranie porozumień międzynarodowych w imieniu UE,
- podejmowanie decyzji w kwestiach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa,
- sprawowanie kontroli nad budżetem,
- uchwalanie wynegocjowanych przez Komisję układów międzynarodowych,
- koordynacja polityki gospodarczej,
- wydawania aktów prawnych,
Decyzje najważniejsze ( przyjęcie nowych członków, zmiany traktatowe ) muszą być podejmowane jednomyślnie, inne zwykłą większością głosów ( 8 na 15 ) lub kwalifikowaną większością.
Sekretarz generalny RUE jest Wysokim Przedstawicielem Unii do spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Podlega mu jednostka analizowania i szybkiego ostrzegania.

Załącznik Nr II,7.
Trybunał Sprawiedliwości.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości, zwany też Trybunałem Wspólnot lub Sądem Sprawiedliwości, ma swoją siedzibę w Luksemburgu. W jego skład wchodzi 15 sędziów, po jednym z każdego państwa Unii oraz 9 adwokatów (rzeczników ) generalnych. Wyznaczani są na sześcioletnie, odnawialne kadencje, jednak co trzy lata połowa składu sędziowskiego jest wymieniana. Przewodniczący jest wybierany spośród składu sędziowskiego bezwzględną większością głosów na trzyletnią kadencję. Zadaniem rzeczników jest przygotowanie bezstronnych i niezależnych opinii.
Do zadań Trybunału należy rozpatrywanie skarg i sporów. Wnioski do Trybunału mogą składać państwa członkowskie lub instytucje.
Trybunał kontroluje zgodność aktów prawnych wydawanych przez instytucje unijne i państwa z traktatami.
Trybunał interpretuje też prawo wspólnotowe oraz rozpatruje odwołania od decyzji Sądu Pierwszej Instancji.

Lekcja III.

Temat: Polska wobec Unii Europejskiej.

Cele operacyjne:
- uczeń potrafi określić pozycję i rolę Polski w Europie,
- uczeń potrafi analizować dane statystyczne,
- uczeń potrafi interpretować diagramy i wykresy,
- uczeń potrafi wyjaśniać korzyści i zagrożenia związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej,
- uczeń potrafi określić swoją tożsamość lokalną, narodową i europejską,
- uczeń potrafi wypracować postawę empatii, która owocuje prospołecznym zachowaniem przez całe życie,
- uczeń potrafi prezentować wiedzę dotyczącą wybranych zagadnień,
- uczeń potrafi posiąść zdolności do krytycznego myślenia, wyrażania opinii i niezależnej oceny,

Czas trwania:
- 45 minut

Metody i formy zajęć:
- analiza tekstu, diagramów i wykresów,
- praca grupowa,
- elementy dyskusji

Materiały i środki dydaktyczne:
- materiał tekstowy "Wizja Europy."- załącznik Nr III,1 ( 6 szt.),
- materiał tekstowy "Polska a Unia". - załącznik Nr III.,2 (6 szt.),
- arkusze do wypełniania -załącznik Nr III,3(dla każdego ucznia),
- plansze z diagramami " Polacy na tle Unii"- załącznik nr III,4 ( 1 komplet ),

Przebieg zajęć.
1. Nauczyciel dzieli klasę na 6 grup. Każdej rozdaje materiały tekstowe " Wizja Europy." (załącznik Nr III,1 ), prosi o przeczytanie i jego wypełnienie. ( czas ok. 5 min. ).
2. Każda z grup przedstawia wizję ( krótko ją uzasadniając ), która, po dyskusji wewnątrz grupy, odpowiada największej części członków grupy. ( czas ok.10 min.).
3. Przedstawiciele ( liderzy grup ) podchodzą do nauczyciela, który rozdaje im materiały tekstowe " Polska a Unia" ( załącznik Nr III,2 ), oraz arkusze do wypełnienia ( załącznik Nr III,3 ). Po zapoznaniu się z materiałem tekstowym każdy uczeń wypełnia arkusz według własnej gradacji ważności zagadnień. Zadanie to utrwala generalne argumenty świadczące o korzyściach relacji UNIA-POLSKA i POLSKA-UNIA. Pozwala na wspólne wyszukiwanie najważniejszych treści. Materiały po zakończeniu zajęć uczeń zabiera do domu, dla utrwalenia wiadomości.( czas ok.15 min.).
4. Liderzy grup podchodzą do nauczyciela i losowo wybierają po dwie plansze z diagramami " Polacy na tle Unii" ( załącznik Nr III,4 ). Każda grupa dokonuje analizy i wyniki własnych przemyśleń prezentuje całej klasie.( czas ok. . 15 min. ).

Załącznik Nr III,1.
" Wizja Europy".

Na zajęciach Klubu Europejskiego uczniowie rozmawiają o wizji przyszłej, wspólnej Europy. Ich wyobrażenia dopasuj do przedstawionych tekstów.

WIZJE EUROPY:

- EUROPA OJCZYZN
- EUROPA - SYSTEMEM REGIONÓW
- EUROPA - WSPÓLNY ORGANIZM

Tekst 1.

"Można pracować za granicą. Zaraz za mostem jest firma komputerowa, w której pracuje mój brat. Gdy wraca z pracy jedzie nową drogą, którą oba państwa wspólnie wybudowały. Nie ma posterunków granicznych."

WIZJA..........................................................................

WTekst 2.

W"Mogę jechać na wakacje do wybranego kraju, nie potrzebuję paszportu. Walutę też mamy taką samą, chociaż mieszkamy w różnych państwach odległych o 1500 km."

WWIZJA...........................................................................

WTekst 3.

W"Bardzo różnią nas obyczaje, obrzędy, wygląd naszych mieszkań. Gospodarkę, naukę i kulturę mamy jednak bardzo zbliżoną."

WWIZJA............................................................................

WZałącznik Nr III,2.
" Polska a Unia ".

WJAKICH KORZYŚCI OCZEKUJEMY.

W- wsparcia technologicznego i szkoleniowego polskiej gospodarki,
- pobudzenia rozwoju gospodarczego kraju - poprawy warunków życia,
- wzrostu PKB wynikającego z rozwoju handlu i produkcji,
- wzrostu eksportu towarów polskiego, stosunkowo mało skażonego rolnictwa ( zdrowa żywność ),
- zwiększenia bezpieczeństwa państwa i obywateli,
- ułatwień handlowych, likwidacji ceł, swobodnego przepływu: kapitału, towarów, usług i osób,
- dostępu do funduszów Unii,
- napływu nowych inwestycji i technologii,
- umożliwienia podróżowania bez kontroli granicznej,
- osiedlania się i podejmowania pracy w dowolnych krajach UE,
- uznania równorzędności polskich świadectw i dyplomów z wydawanymi w Europie Zachodniej,
- przestrzegania praw człowieka według standardów unijnych,
- ważności praw jazdy na terenie całej Unii,
- zezwolenia na pracę, podjęcie nauki, założenie firmy w dowolnym kraju Unii,

CO POLSKA WNIESIE DO UNII.

- kapitał ludzki - ok. 38,5 mln - w tym wielu ludzi młodych,
- dorobek kulturowy,
- zdrową i smaczną żywność,
- potencjał intelektualny,
- możliwość wymiany handlowej z dużym, jak na warunki europejskie, krajem,
- możliwość inwestowania w naszym kraju,

Załącznik Nr III,3.
Arkusz do wypełnienia
Na podstawie treści załącznika III,2.

RANKING OCZEKIWANYCH KORZYŚCI.
(możesz podać własne propozycje nie wykazane w treści analizowanego tekstu)

Mariola Stachewicz
Gimnazjum nr 1 w Chełmnie
Michał Stachewicz
Gimnazjum nr 2 w Chełmnie


Zaświadczenie online



numer online: 97 gości

reklama