Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
7817
rok szkolny
2010/2011

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Abraham Kardiner "Osobowość podstawowa"

Amerykański antropolog kultury i psychoanalityk, główny przedstawiciel orientacji freudowskiej. W swojej karierze poświęcił się budowaniu wyjaśnień związanych z antropologią kulturową. Poszukiwał odpowiedzi na pytanie o źródła i motywy działań człowieka. Dokonał rewizji freudyzmu i przekształcił wiedzę wiedeńskiego uczonego na pożytek antropologicznych badań terenowych.
Freud uważał, że w procesie kształtowania osobowości największy nacisk, powinno się kłaść na doświadczenie zdobyte w dzieciństwie, popędy biologiczne oraz stosunki z rodzicami.
Kardiner rozszerzył te koncepcję i w swoich badaniach (terenowych) postarała się o odnalezienie innych źródeł różnic osobowościowych.


REKLAMA

Kardiner dokonał podziału instytucji na 2 kategorie.
Instytucja jako jednostka analizy kulturowej dla Kardinera była sposobem ludzkiego postępowania, myślenia, wierzenia i odczuwania (praktyki, obyczaje), ulokowane w osobowości ludzkiej.

  • instytucje pierwotne (podstawowe) są punktem wyjścia rozwoju jednostki ludzkiej, nie zaś kultury. Są one odpowiedzialne za formowanie się postaw osobowości ludzkiej. Działają w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa. Wiążą się z procesem tłumienia popędów pierwotnych. Są to praktyki socjalizacyjne jakie każda grupa wytworzyła, aby przygotować ich do życia w społeczeństwie.
  • instytucje wtórne umożliwiają przystosowanie jednostki do otoczenia, umożliwiają zaspokajanie ludzkich potrzeb (religia, rytuał, folklor, mitologia, systemy tabu-to co pozwala odnaleźć sie nam w grupie); instytucja kultury wpływa na naszą osobowość.

    Kardiner rozwijał badania nad mechanizmami wzajemnego oddziaływania kultury i osobowości. Odrzucił on teorią represyjności kultury, zanegował instynktywizm, przyjmując, że podstawowe cechy psychiki ludzkiej wytwarzają sie w toku przystosowywania się jednostki do warunków i wymogów środowiska społecznego. Uznał także, że stosunek osobowości i kultury to oddziaływanie wzajemne. Stworzył on pojęcie osobowości podstawowej, wspólnej wszystkim, a przynajmniej większości członków społeczeństwa, która staje się bazą dla wykształcenia osobowości indywidualnej.

    Osobowość pojęto jako konfigurację cech psychicznych. Badania kultury połączono z rozważaniami psychologicznymi. Kultura i osobowość zostały uznane za wzajemnie oddziałujące na siebie, wbrew dotychczasowemu jednostronnemu determinizmowi.
    Pojęcie osobowości podstawowej pierwotnie używane było przez Herodota i Cezara w celu opisu charakteru narodowego. Jednak grupa tak samo nie może mieć wspólnego charakteru, jak jak nie może mieć wspólnej duszy lub płuc.
    Ponadto właściwości wyróżnione w strukturze osobowości podstawowej, nie stanowią ukształtowanych cech charakteru, lecz rodzaj formy, która pozwala rozwijać się owym cechą.

    Osobowość podstawowa-elementy osobowości występujące u przedstawiciela określonej kultury, zharmonizowane z jej instytucjami czyli sposobem myślenia, wierzenia, postępowania itp.
    Jest to podłoże postaw uczuciowych i systemu wartości właściwemu zbiorowości, w której wychowany został człowiek. Różnice w osobowościach podstawowych powstają na drodze wychowania.
    Osobowość podstawowa to główny punkt wyjścia do kształtowania się zróżnicowanych osobowości poszczególnych jednostek.
    Pojęcie podstawowej struktury osobowości stało się więc doniosłym narzędziem operacyjnym, dzięki niemu bowiem w sposób dokładny wyznaczamy wzajemne powiązania różnych praktyk społecznych przez odwoływanie się do ich zgodności lub niezgodności z pewnymi stale występującymi potrzebami i popędami ludzkimi.

    Jeśli wiemy, w jaki sposób ukształtowana jest osobowość podstawowa, możemy dokonywać pewnych przewidywań dotyczących instytucji, jakie osobowość ta prawdopodobnie utworzy np. osobowość zawiera w sobie elementy nieufności wobec rodziców, możemy oczekiwać, że ów brak zaufania nie ograniczy się do rodziców, lecz będzie rozciągał się na innych.


    Księgarnia HELION poleca:

    Główna zaletą tego pojęcia jest to, że dostarcza podstawy badania struktur społecznych oraz ustalania relacji miedzy instytucjami nie bezpośrednio lecz za pośrednictwem jednostek tworzących je.

    Hierarchia systemów w podstawowej strukturze osobowości:
    1. Systemy projekcji oparte o doświadczenie w drodze racjonalizacji, generalizacji, systematyzacji i opracowania. Do tej kategorii należy system bezpieczeństwa jednostki o raz system superego, tzn. Te, które dotyczą sumienia i ideałów;
    2. Systemy wyuczone zw. z popędami (np. masturbacja);
    3. Systemy wyuczone, które nie obejmują popędów lecz zawierają idee towarzyszące działaniom (np. zakopywanie odchodów);
    4. Systemy tabu wyuczone jako elementy składowe rzeczywistości;
    5. Czysto empiryczne systemy rzeczywistości, poddające się uzasadnieniu;
    6. Systemy wartości i ideologie (krzyżujące się z innymi systemami)

    2 i 3 = ogromny zasób informacji przekazywany dziecku na drodze bezpośredniego nauczania

    Są to konstruktywne składniki podstawowej struktury osobowości, ale nie są one jednorodne. Różnią się stopniem, w jakim są uświadamiane oraz podatność na zmianę.

    Wychowanie i wpływ na jednostkę

    Kardiner szczególna uwagę zwraca na instytucje pierwotne, podstawowe; zakłada on zgodnie z duchem psychoanalitycznym, że podobieństwo podstawowych mechanizmów osobowościowych w poszczególnych zbiorowościach wynika z podobieństwa sposobów postępowania z niemowlętami w obrębie tych zbiorowości. Wśród tych zachowań i sposobów postępowania Kardiner wymienia tj.: czuły kontakt rodziców z niemowlęciem, ilość czasu, który niemowlę spędza w samotności, sposób odstawienia od piersi i surowość lub łagodność treningu czystości. Kardiner sądził, że o ile instytucje pierwotne kształtują podstawowe struktury osobowości, o tyle podstawowa struktura osobowości kształtuje tzw. Instytucje wtórne. Jest to mechanizm, który wiąże w jedną logiczną całość osobowość jednostki i ponadjednostkowe zjawiska kulturowe.

    Opis wychowania

    Niemowlę nie dysponuje gotowymi reakcjami, że w wyniku opisanych warunków tworzy się dziecku określone środowisko, że jego potrzeby i napięcia są stałe oraz jeśli zostaną zaspokojone małym nakładem wysiłku lub kosztem nieznacznej niewygody dziecka, pojawi sie określony system integracyjny, jeśli natomiast pozostają nierozładowane, powstaje w rezultacie inny układ. Dziecko wytworzy przypuszczalnie określona postawę wobec rodziców, wobec siebie oraz wobec napięć, które sprawiają mu tyle niewygody.
    Czy postawy te muszą być trwałe? Nie muszą, jeśli w życie dziecka wkroczą inne czynniki, które będą im przeciwdziałać. Przy braku takowych postawy te będą się raczej utrzymywać.
    Jeśli dziecko w okresie dojrzewania napotka wpływy powodujące umocnienie owych reakcji, gdy stanie się dorosłym złożą się one na jego charakter. Warunki w dzieciństwie ulegają konsolidacji i tworzą podstawę późniejszych zastosowań projekcyjnych.

    Biografia jako społeczny materiał źródłowy

    Odtwarzanie biografii jest jednym z najtrudniejszych przedsięwzięć w psychologii. Tak jak w opisie społeczeństwa, mamy tu do uwzględnienia rozległy obszar spraw. Opracowanie adekwatnej biografii wymaga wiedzy o kulturze, w jakiej żyje podmiot, znajomości jego osobistego wzoru przystosowania, ukształtowanego przez swoiste okoliczności jego środowiska życiowego i wreszcie-pewnego teoretycznego schematu organizacji danych.
    Znając charakter jednostki, znamy cechy jego osobowości, wiemy czego się spodziewać po nim i jak postępować z nim w razie potrzeby.
    Dodatkowo, gdy obserwujemy codzienna aktywność jednostki, zapisujemy jego reakcje wobec etnografa, śledzimy sny, możemy wydobyć z tego wszystkiego wiarygodną historię jego życia io stworzyć obraz osobowości.

    Systemy rzeczywistości i konfiguracje kultury

    By badać systemy integracyjne, trzeba sięgnąć do podstaw. To możliwe jest poprzez psychoanalizę, która kładzie nacisk na aspekt genetyczny. Szczególnym przedmiotem zainteresowań Kardinera stało się śledzenie rozwoju systemów, które nazywał systemami projekcji. Przeciwstawił je systemowi racjonalnemu.
    Systemy projekcji są naroślami rozwiniętymi z zalążkowych doświadczeń urazowych występujących w obrębie modelu rozwojowego jednostki. Stanowiąc znaczący składnik struktury charakteru jednostki.
    Systemy projekcji i systemy racjonalne tworzą podstawę konfiguracji kulturowych czy układów instytucjonalnych.
    Wszystkie społeczeństwa dysponują wzorami instytucjonalnymi opartymi zarówno na systemach projekcji jak i na systemach racjonalnych. Żadna kultura nie może być zdominowana przez jeden z tych systemów z wyłączeniem drugiego.
    Systemy racjonalne -> naukowe(uczenie się)

    Kluczowe systemy integracyjne:

  • opieka macierzyńska
  • pobudzanie uczuciowości
  • wczesne szkolenie
  • wtajemniczanie seksualne
  • zinstytucjonalizowane postawy wobec rodzeństwa
  • wdrażanie do pracy
  • dojrzałość płciowa
  • małżeństwo
  • charakter uczestnictwa w społeczeństwie
  • czynniki zespalające społeczeństwo
  • systemy projekcji
  • systemy rzeczywistości wyprowadzone ze źródeł empirycznych lub projekcyjnych
  • techniki produkcji.

    Alina Kieres
    Magdalena Figura


  • Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



    numer online: 103 gości

    reklama

    Księgarnia HELION poleca: