Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
8051
rok szkolny
2010/2011

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Zmiany w zakresie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach

Wprowadzenie

Już dziś można szykować się do zmian planowanych na najbliższe lata przez Ministra Edukacji Narodowej, panią Katarzynę Hall. Władze oświatowe przygotowały rozporządzenie, które dotyczy zasad udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych (szczegóły patrz: Dz.U.nr228, poz.1487). Tym samym traci swoją ważność Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003r. (Dz.U.nr11, poz.114).

Podmioty świadczące pomoc psychologiczno-pedagogiczną.

Omawiane rozporządzenie wchodzi w życie 1 lutego 2011 roku. Pierwsza zmiana dotyczy określenia, kto będzie udzielał w placówkach oświatowych pomocy psychologiczno - pedagogicznej. Dotychczas pomocy takiej udzielał głównie pedagog lub psycholog, którzy swoją pracą uzupełniali działania nauczycieli i wychowawców. Zgodnie z rozporządzeniem od nowego roku szkolnego dyrektorzy szkół będą mogli zatrudniać specjalistów, do których ustawodawca zaliczył nie tylko nauczycieli, wychowawców, pedagoga szkolnego, psychologa, ale również doradcę zawodowego, logopedę oraz innych specjalistów w zakresie udzielania pomocy specjalistycznej (§4.2). To oznacza, że ministerstwo nie ogranicza doboru kadry do potrzeb szkoły, a wręcz przeciwnie umożliwia zatrudnianie kompetentnych pracowników.

W jaki sposób można wykorzystać wysokie kwalifikacje kadry pedagogicznej?

Dyrektor szkoły będzie mógł również wykorzystać siły drzemiące w gronie pedagogicznym. Wielu nauczycieli legitymuje się dodatkowymi kwalifikacjami zdobytymi na studiach podyplomowych. Gdy zajdzie potrzeba, mogą oni pracować z uczniami, których funkcjonowanie w społeczności klasowej i szkolnej odbiega od normy. Dyrektor może wykorzystać przysługujące mu prawo i przykładowo zatrudnić matematyka, który posiada certyfikat ukończenia studiów podyplomowych w zakresie socjoterapii. Pomysł ministerstwa jest trafnym rozwiązaniem, ponieważ uwzględnia potencjał zawodowy kadry nauczycielskiej.


REKLAMA

Zasadność powiększenia kadry pedagogicznej o nowych specjalistów - prezentacja częściowych wyników badań własnych.

Pozytywnym aspektem tych zmian jest również uwzględnienie oczekiwań rodziców, uczniów i nauczycieli w kwestii poszerzenia grona pedagogicznego o nowych specjalistów (T.Łubiński, 2010, s.51-68). W 2010 roku przeprowadzono badania w jednej z elbląskich szkół ponadgimnazjalnych. W badaniu ankietowym uczestniczyło 76 rodziców, 111 uczniów i 22 nauczycieli. Wyniki badań ujawniły, że aż 35% uczniów widzi potrzebę zatrudnienia doradcy zawodowego. Wskazanie to jest jak najbardziej słuszne, ponieważ tego rodzaju specjalista poprzez swoje działania może doprowadzić do dokonania przez młodzież świadomego i satysfakcjonującego wyboru dalszej drogi zawodowej lub kierunku kształcenia w uczelni wyższej. Podobna liczba rodziców (34%) opowiada się za zatrudnieniem doradcy zawodowego, a wielu z nich (25%) wolałoby zatrudnić specjalistę w zakresie socjoterapii, który pracowałby z młodzieżą mającą problemy w funkcjonowaniu społecznym. Nauczyciele zaś byli innego zdania: 58% spośród ankietowanych widzi w swoim gronie również psychologa. Obecnie większość szkół nie zatrudnia psychologa na pełnym etacie. Sądzę, że taki specjalista stanowiłby kompetentne uzupełnienie kadry pedagogicznej, służąc merytoryczną pomocą, niezbędną w rozwiązywaniu wielu specyficznych problemów emocjonalnych młodzieży.

Nowe podstawy prawne dotyczące procedur powoływania zespołów interdyscyplinarnych.

Istotne zmiany zachodzą również w kwestii planowania i koordynowania pomocy psychologiczno - pedagogicznej. Gdy nauczyciele zdiagnozują u danego ucznia jakiekolwiek problemy dotyczące nieharmonijnego rozwoju lub problemy edukacyjne związane z trudnościami w zakresie opanowania odpowiednich treści określonych w podstawie programowej, zostaną zobligowani do poinformowania dyrektora szkoły o problemach i potrzebach wychowanka (§18.2). Dyrektor z kolei podejmie decyzję o powołaniu zespołu (§19.2), w którego skład wejdą nauczyciele, wychowawcy oraz określeni specjaliści. Gremium to ustali zakres niezbędnej pomocy dydaktycznej i psychologiczno - pedagogicznej oraz określi formy, sposoby i metody pracy oraz terminarz zaplanowanych działań (§20.1), które następnie zostaną zatwierdzane przez dyrektora szkoły (§21.1).

Proponowane zmiany dotyczące planowania pracy zespołów uważam za korzystne. Jednoosobowe podmioty specjalistów utworzą zespoły interdyscyplinarne. Dzięki temu między specjalistami nawiązany zostanie dialog, który przyczyni się do lepszego zrozumienia problemu, trafniejszych decyzji oraz profesjonalnego indywidualnego podejścia do problemów i potrzeb ucznia.

Czym są karty indywidualnych potrzeb?

Kolejną nowością jest obowiązek wypełniania przez zespoły "kart indywidualnych potrzeb", w których będą umieszczane szczegółowe informacje odnośnie postępów wychowanka, planowanych działań zespołowych oraz efektów pracy (§27.1). Karty mają na celu dokumentowanie pracy zespołów i wprowadzenie przejrzystości w realizowaniu pomocy uczniowi. Czy jednak nie spowodują zwiększenia ilości dokumentów do wypełniania? Wykorzystanie techniki komputerowej, gromadzenie informacji w odpowiednich bazach danych znakomicie rozwiąże ten problem.

Rola pedagoga szkolnego w świetle nowych podstaw prawnych.

Najważniejszym dokumentem określającym zadania pedagoga szkolnego od nowego roku szkolnego 2011/2012 stanie się Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010r. (Dz.U.nr228, poz.1487) w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych. Zasadniczą zmianą jest połączenie zadań pedagoga szkolnego z zadaniami psychologa. Do zadań pedagoga i psychologa w szkole należy:

  • Prowadzenie badań i działań diagnostycznych, a w tym diagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych, edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych, a także wspieranie mocnych stron uczniów (§29.1).
  • Minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie zaburzeniom zachowania oraz realizacja różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej w środowisku szkolnym i pozaszkolnym poszczególnych uczniów (§29.2).
  • Prowadzenie terapii indywidualnej i grupowej (§29.3).


    Księgarnia HELION poleca:

    Osobne zadania zostały sprecyzowane dla logopedy oraz doradcy zawodowego. Należy dodać, że ustawodawca w świetle nowych przepisów odciążył pedagoga szkolnego z obowiązku pełnienia funkcji doradcy zawodowego. Według nowego rozporządzenia w przypadku, gdy w szkole nie pracuje doradca zawodowy, dyrektor szkoły wyznacza nauczyciela, który będzie planował i realizował odpowiednie zadania z zakresu edukacji zawodowej (§31.2).

    Współpraca instytucjonalna.

    Omawiana ustawa określa również zakres współpracy instytucji ze szkołami. Według informacji zawartych w omawianym rozporządzeniu, w dalszym ciągu placówki oświatowe mogą liczyć na wsparcie merytoryczne i metodyczne poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz ośrodków doskonalących nauczycieli (§32).

    Wiele zależeć będzie od postawy władz szkolnych, aktywności i zaangażowania nauczycieli i pedagoga szkolnego w sposobie organizacji pracy zespołów. Być może właśnie to pedagog stanie się koordynatorem zespołów interdyscyplinarnych. Będzie on mógł pełnić taką rolę, lecz nie będzie musiał uczestniczyć we wszystkich pracach każdego zespołu. Pozytywną zmianą jest również to, że nauczyciele w większym stopniu niż dotychczas zostaną zaangażowani w udzielanie pomocy psychologiczno - pedagogicznej, czego efektem będzie lepsze poznanie problemów i potrzeb uczniów.

    Współpraca podmiotów społeczności szkolnej (tzn. nauczycieli, wychowawców, pedagoga, psychologa, rodziców, uczniów, dyrektora) z pewnością przyczyni się do powstania odpowiednich interakcji międzypodmiotowych, dzięki którym poprawi się jakość wzajemnej komunikacji. Powszechnie zagości w niej podejście w postaci poradnictwa dialogowego. Zdaniem Alicji Kargulowej (2006, s.39), "podmioty współpracujące razem szukają rozwiązań. Wszyscy są badaczami, tylko że pedagog i nauczyciele wykorzystują swoje doświadczenie w rozwiązywaniu problemów szkolnych".

    Podsumowanie

    Nowe rozporządzenie wprowadza wiele korzystnych zmian, które tworzą pozytywną jakość w organizowaniu i udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole. Pozytywną jakością będzie podejście indywidualne do potrzeb każdego ucznia. Problemy dzieci i młodzieży będą rozpatrywane przez specjalistów, którzy zespołowo zajmą się ich rozwiązywaniem. Szkoły uaktywnią częstokroć niewykorzystany potencjał własny, w tym wypadku kwalifikacje nauczycieli przedmiotowych zdobytych na studiach podyplomowych.

    Bibliografia:
    1. Kargulowa, A. (2006). O teorii i praktyce poradnictwa. Warszawa: PWN.
    2. Łubiński, T. (2010). Rola pedagoga szkolnego w procesie dydaktyczno-wychowawczym szkoły na przykładzie Zespołu Szkół Mechanicznych w Elblągu. Elbląg: Praca magisterska.
    3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. (Dz.U.nr228, poz.1487).

    Tomasz Łubiński


  • Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



    numer online: 154 gości

    reklama

    Księgarnia HELION poleca: