Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
817
rok szkolny
2003/2004

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Rozwijanie zdolności twórczych uczniów na lekcjach "muzyki"

Tworzenie jako specyficzna forma działalności człowieka urzeczywistnia się na terenie różnych obszarów ludzkiej egzystencji. Jedną z dziedzin wyodrębnionych wśród innych obszarów ludzkiej działalności, a równocześnie pozostającą z nimi w rozlicznych związkach jest dziedzina twórczości artystycznej. Twórczość muzyczna jest specyficzną formą działalności człowieka - kompozytora. W teorii i praktyce muzycznej komponować znaczy to samo co tworzyć (powoływać do istnienia, zestawiać elementy muzyczne w całości w sposób niepowtarzalny).Definiując twórczość (działanie twórcze) w dziedzinie muzyki przyjmujemy, że jest to proces świadomy, przemyślany i weryfikowany (myślenie twórcze), wspierany artystyczną intuicją (fantazja- wyobraźnia), wiedzą i doświadczeniem, będący wreszcie wyrazem dojrzałych przeżyć (motywacje i uczucia).

Naturalne tendencje do tworzenia widoczne są już w klasach nauczania zintegrowanego. Natomiast w klasach starszych spontaniczna działalność twórcza dzieci jest zahamowana. W miarę dorastania kształtuje się u dziecka krytyczna samoocena, a z nią obawa przed kompromitacją, ośmieszeniem, negatywną reakcją otoczenia. Jeżeli zatem szkoła podstawowa nie podejmie wysiłku, aby od klasy I kształtować i rozwijać zdolności twórcze dzieci, to może zaprzepaścić szansę ich rozwoju. Bardzo ważna jest tu rola wychowawcy. Nauczyciel powinien być wrażliwy na wszelkie nowe pomysły pochodzące od uczniów, powinien je cenić. Musi wierzyć, że dzieła zasługujące na miano twórczych mogą również stworzyć dzieci. Nauczyciel powinien popierać i wysoko cenić inicjatywę i samodzielność dzieci, stwarzać sytuacje pozwalające na ujawnienie zdolności twórczych oraz możliwości wyrażania samego siebie.


REKLAMA

Należy wdrażać dzieci do rzetelnej oceny każdego pomysłu oraz stawiać przed nimi coraz to trudniejsze zadania. Należy rozwijać fantazję i wyobraźnię oraz wrażliwość dzieci na bodźce związane z określoną dziedziną twórczości (np. muzyką, poezją, plastyką). Aktywność twórcza przyczynia się do rozwoju osobowości i przygotowuje do twórczego stylu życia. Z punktu widzenia psychologii, żadna ze sztuk nie daje tyle możliwości rozwijania zdolności twórczych jak muzyka. Przejawem twórczej postawy muzycznej dzieci jest improwizacja. Ta forma aktywności muzycznej charakteryzuje się dużą swobodą i spontanicznością. Polega ona na realizowaniu przez dziecko określonych zadań w sposób dowolny. W aktywności tej silnie zostaje zaangażowana wyobraźnia muzyczna dziecka. Główną rolę odgrywa w improwizacji sam proces tworzenia, kształcenie gotowości twórczej, natomiast końcowy wynik pozostaje na dalszym planie. Tworzący muzykę operują rytmem, dźwiękiem, słowem, ruchem, tańcem. Wykorzystywanie tych możliwości na lekcjach "muzyki" pozwala rozwijać zdolności twórcze dzieci. Uczenie się wyrażania własnych przeżyć, nadawanie im określonych kształtów czy ujmowanie ich w określoną formę oraz sprzężenia zwrotne, jakie zachodzą pomiędzy dziełem (rezultatem, wytworem) a jego twórcą, wspólnie stanowią esencjonalną wartość towarzyszącą rozwojowi dziecka na drodze od dzieciństwa do dorosłości. Wychowanie muzyczne społeczeństwa, jego umuzykalnienia - rozumiane najogólniej, czy też przygotowanie go do świadomego korzystania z dorobku rodzimej i światowej kultury muzycznej- to ciągle ten sam cel podstawowy pedagogiki muzycznej. Twórczość muzyczna uczniów otwiera nowe możliwości przybliżenia uczniom muzyki. Sposoby rozumienia i przeżywania muzyki kształtują się poprzez proces analogiczny do działań twórczych kompozytora. Tworzenie muzyki przez uczniów posiada też walor szczególny: pozwala na osiąganie o wiele lepszych - niż poprzez inne sposoby - efektów w zakresie przygotowania ich do percepcji muzyki współczesnej.

Literatura:
J. Wierszyłowski: Psychologia muzyki. Warszawa 1970
M. Przychodzińska- Kaciczak : Muzyka i wychowanie. Warszawa 1969
Z. Burowska: Słuchanie i tworzenie muzyki w szkole. Warszawa 1980
T. Żak: Uzdolnienia twórcze a osobowość. Poznań 1986

Urszula Wysocka


Zaświadczenie online



numer online: 56 gości

reklama