Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
8480
rok szkolny
2010/2011

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Dom Pomocy Społecznej jako środowisko wychowawcze

Środowisko wychowawcze jako podstawowy element rozwoju człowieka

W ostatnich latach zmienił się pogląd na rolę i miejsce domu pomocy społecznej w strukturze opieki nad starszym człowiekiem. Nie jest to obecnie tylko tzw. "umieralnia", ale ważny element życia i rozwoju człowieka.


REKLAMA

Wychowanie, niezależnie od celów jakie sobie stawia, zawsze występuje w określonym środowisku wychowawczym. Zdaniem Jana Szczepańskiego jest nim część "środowiska społecznego i kulturowego [...], która wywiera wpływ na wytwarzanie się trwałych postaw, poglądów, wiedzy, sposobów postępowania" (1993, s.819). Czyli środowisko wychowawcze to wszystkie te sytuacje, zdarzenia, interakcje, przedmioty, z którymi jednostka ma styczność i które oddziałując na nią prowadzą do jej rozwoju. Stefan Kunowski przez środowisko wychowawcze rozumie "całokształt rzeczywistych wpływów na jednostkę, głównie jednak działających w sposób nieświadomy i niezamierzony (...), wpływów stałych i zmiennych" (2000:229). Wiemy już więc, że środowisko wychowawcze to nieświadome i niezamierzone, stałe lub zmienne wpływy otoczenia na jednostkę. Aleksander Kamiński ujmuje w sposób następujący środowisko wychowawcze - "jest częścią obiektywnego środowiska społecznego człowieka (wraz z jego podłożem przyrodniczym i kontekstem kulturowym), tworzą je osoby, grupy społeczne i instytucje pełniące zadania wychowawcze, pobudzające jednostki i grupy dzieci, młodzieży, dorosłych do przyswojenia wartości moralnych i zgodnych z nimi zachowań społecznych, odpowiadających ideałowi wychowawczemu społeczeństwa" (1978:93). Takie ujęcie środowiska wychowawczego daje nam pełny obraz możliwości wychowawczych środowiska. Kamiński nie koncentruje się tylko na dzieciach i młodzieży jako podmiotach działań wychowawczych, ale mówi też o dorosłych, jako grupie nie tylko podejmującej działania wychowawcze, ale też im podlegającej. Stanisław Kowalski przez środowisko wychowawcze rozumie "społecznie kontrolowany i nastawiony na realizację celów wychowawczych system bodźców społecznych, kulturowych i przyrodniczych" (1976a:92). Kowalski wskazuje tu sposób rozpatrywania środowiska zarówno w sensie obiektywnym, które jest niezależne od człowieka, oraz subiektywnym, czyli należącym do kogoś - np. konkretnej jednostki, grupy społecznej bądź instytucji. Bogusław Śliwerski zalicza do środowiska wychowawczego te osoby i grupy społeczne, "które wywołują i regulują działalność wychowawczą" (2004:30). Florian Znaniecki uważa, że środowisko wychowawcze jest środowiskiem wyodrębnionym ze środowiska społecznego przez jakąś grupę, która wytwarza je celowo "dla osobnika mającego zostać jej członkiem po odpowiednim przygotowaniu" (2001:51). Wynika z tego, że środowisko wychowawcze jest tworzone i społecznie kontrolowane przez jego podmioty. Anna Przecławska i Wiesław Theiss rozpatrując pojęcie środowiska nadają szczególny wymiar relacjom międzyludzkim w obszarze informacyjnym i działaniowym poprzez traktowanie wychowania w środowisku jako spotkania, dialogu, współdziałania ludzi, co ma prowadzić do przekraczania "różnych wymiarów indywidualnego oraz zbiorowego życia: ograniczeń współczesnych i historycznych, kulturowych i cywilizacyjnych, czy narodowościowych i religijnych" (1996:28). Do spojrzenia na środowisko wychowawcze w kategorii dialogu i współdziałania dodałabym jeszcze jeden, ściśle związany z wymienionymi przez autorów wymiar, który należy przekroczyć, mianowicie stereotyp. W stanowisku Przecławskiej i Theissa nowatorskie jest wysunięcie na pierwszy plan relacji międzyludzkich, twórczego działania rozwijającego się w warunkach dobrowolności, wolności i uznania preferowanych wartości, a jednoczesne odejście od przedmiotowego postrzegania podmiotów środowiskowych. Człowiek jest podmiotem środowiska wychowawczego. Do osiągnięcia pełnej humanizacji środowiska wychowawczego ma prowadzić właśnie dialog i współdziałanie.

(...)

Pełna publikacja dostępna bezpośrednio ze stron serwisu:

otwórz (PDF - 77 KB)
lub prawym przyciskiem myszy: Zapisz element docelowy jako...
Do odczytu dokumentu konieczny jest np. program Adobe Reader

Joanna-Dorota Piaskowska


Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



numer online: 157 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: