Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
8947
rok szkolny
2011/2012

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Wykorzystywanie zwierząt do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych w świetle ustawy o ochronie zwierząt

"Każde życie zwierzęce ma prawo do poszanowania"
Art.2.Deklaracji Praw Zwierzęcia 1978 Paryż, zrewidowana w 1989r.(1)

W dzisiejszych czasach powinniśmy odnosić się do zwierząt na podobnych zasadach, jak do ludzi. Każde zwierzę ma prawo do życia, do humanitarnego traktowania i szacunku. Ochrona zwierząt jest przedmiotem wielu międzynarodowych i europejskich konwencji. Jako przykłady przytoczyć można konwencję o ochronie zwierząt przy przewozie międzynarodowym (Paryż, 13 grudnia 1968) czy Europejską Konwencję o ochronie zwierząt hodowlanych i gospodarskich, z dnia 10 marca 1976 ze Strasburga. Żeby zapewnić im należytą ochronę w Polsce, dnia 21 sierpnia 1997 uchwalono ustawę o ochronie praw zwierząt. Współcześnie wielu ludzi chętnie ogląda filmy, pokazy czy występy nie tylko z udziałem ulubionych gwiazd, prezenterów czy aktorów - coraz częściej pojawiają się zwierzęta. Oglądając projekcję lub występ zazwyczaj skupiamy się na tym, co widzimy w danej chwili. Warto jednak zastanowić się nad tym, co dzieje się z naszymi "zwierzęcymi aktorami", podczas przygotowań do pokazu oraz wtedy, gdy opadnie kurtyna, gdy skończy się nagrywanie filmu.

Rozdział 4 wspomnianej ustawy dotyczy postępowania ze zwierzętami wykorzystywanymi do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych. Przedmiotem ochrony prawnej jest tutaj każdy rodzaj zwierząt. Nie jest więc istotny żaden podział na gatunki, chodzi tutaj o każde zwierzę, które wykorzystywane jest przez człowieka w pokazie, filmie, sporcie itp.


REKLAMA

Przepisy tego fragmentu ustawy adresowane są do organizatorów widowisk. To oni odpowiedzialni są za zapewnienie realizacji wymagań stawianych przez ustawę. Art.15 wskazuje na katalog kryteriów, które muszą być spełnione, aby użyć zwierzę do wyżej określonych celów. Po pierwsze jest to konieczność, która dotyczy warunków odbywanych występów, treningów i tresury, a także metod, które stosuje się w postępowaniu podczas tych pokazów. Art.15 jasno wskazuje, że warunki te "nie mogą zagrażać życiu i zdrowiu zwierząt, ani powodować ich cierpienia". Ponadto, warunki te muszą być określone w scenariuszu lub programie, który wymaga zatwierdzenia przez Głównego Lekarza Weterynarii lub wskazaną przez niego osobę. Oznacza to, że istnieje pewien rodzaj kontroli i zwierzchnictwa nad standardem i organizowaniem pokazów lub kręceniem filmów z udziałem zwierząt. Art.15 Ust.3 przewiduje zakaz "stosowania farmakologicznych i mechanicznych metod i środków dopingujących". Drugi generalny zakaz ustanowiony w tym przepisie to zabronienie wykorzystywania zwierząt, które są po transporcie, bez regeneracji wypoczynkowo - ruchowej. Ponadto ustawa wskazuje na to, iż konieczne jest zapewnienie zwierzętom wykorzystywanym do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych opieki lekarsko - weterynaryjnej. Art.15 stanowi więc ogólnie o warunkach, jakie powinny mieć zapewnione zwierzęta wykorzystywane do wyżej wymienionych przeze mnie celów.

W kolejnym artykule "zabrania się wykorzystywania zwierząt w widowiskach i sportach noszących znamiona okrucieństwa, a w szczególności zabrania się organizowania walk z udziałem byków, psów, kogutów". Co prawda sporty z udziałem zwierząt są także niebezpieczne dla ludzi, jednak w omawianym artykule wnosi się o dobro zwierząt.(2)

Kolejny aspekt, który porusza ustawa w rozdziale 4 to tresura zwierząt. Przykładowo, idąc do cyrku oglądamy piękne widowiska z udziałem zwierząt, np. tańczący niedźwiedź czy reagujący na każdą komendę prezentera słoń. Czy jednak zastanawiamy się nad tym, jakimi metodami udało się osiągnąć taki rezultat? Niedźwiedzie "uczy się tańczyć" poprzez podłożenie im pod nogi gorących płyt, które wywołują jedynie odruch podobny do tańca, a słonie niejednokrotnie dźgane są w ciało by wykonywały określone figury. Przeciwko takim praktykom występuje Art.17 polskiej ustawy. Tresura może być prowadzona tylko dla celów widowiskowo - rozrywkowych i obronnych. Do tresury w celu widowiskowym mogą być wykorzystywane tylko zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli, co oznacza, że nie wolno podjąć się tresury zwierząt dziko żyjących w świecie przyrody. Osoba, która tresuje zwierzęta jest zobowiązana do tego, by zapewnić im warunki egzystencji stosownie dla danego gatunku. Art.17. Ust.2 wspomina także, że tresura nie może być prowadzona w taki sposób, że powodowałaby cierpienie zwierząt. Kolejny zakaz stanowi, że wyłącznym celem tresury nie może być zwiększenie agresywności zwierzęcia. Bardzo istotny jest Ust.4, który zakazuje zmuszania zwierząt do czynności, do których nie są przyzwyczajone, czyli takich, które "powodują ból lub są sprzeczne z ich naturą". Ust.7 zawiera odesłanie do Art.9 w zakresie warunków poza samymi procedurami tresury. Tym samym zwierzęta poddane tresurze muszą mieć zapewnione "pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody". Art.17. Ust.5 zawiera "ustawowy wyjątek od zasady swobody działalności artystycznej"(3). Zakazuje się bowiem, działalności menażerii objazdowych. Menażerie objazdowe, zgodnie z tzw. "słowniczkiem ustawowym" z Art.4. Ust.4 jest to "działalność w zakresie organizowania obwoźnych wystaw zwierząt". W artykule następnym ustawodawca statuuje zakaz "propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania, zadawania cierpienia lub innej przemocy, ze strony człowieka, której ofiarami są zwierzęta, chyba że sceny te mają na celu napiętnowanie okrutnego zachowania wobec zwierząt." Art.17.Ust 6 zabrania więc zachęcania, nawoływania lub też czynienia powszechnie dostępnymi drastycznych scen z udziałem zwierząt, których sprawcą jest człowiek. Tym samym nie ma zakazu pokazywania scen z wzajemnym zadawaniem sobie cierpienia przez zwierzęta. Zakaz ten nie jest jednak złamany, jeśli polegać ma na szczególnym ukazaniu okrucieństwa czynu społeczeństwu. Bardzo często takie praktyki umożliwiają wywołanie bezpośrednich i szokujących efektów u otoczenia bądź osób które mogłyby zadać takie cierpienie zwierzętom.


Księgarnia HELION poleca:

Ostatni artykuł, który pragnę przytoczyć to Art.18, który statuuje dwa wymogi stawiane osobom wykorzystującym zwierzęta do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych i specjalnych. Po pierwsze, jest to konieczność "przetrzymywania, hodowania i prezentowania ich jedynie w stadninach, cyrkach, lub bazach wojskowych albo miejscach przeznaczonych dla zwierząt wykorzystywanych do celów specjalnych", po drugie jest to zagwarantowanie nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej. Zwierzęta wykorzystywane do celów specjalnych to według. Art.4 Ust.20 "zwierzęta, których profesjonalna tresura oraz używanie odbywa się na podstawie odrębnych przepisów, regulujących szczegółowe zasady działania jednostek Polskich Sił Zbrojnych, Straży Granicznej i innych formacji podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, służb kontroli celnej, ratownictwa oraz regulujących zasady szkolenia i wykorzystywania psów - przewodników osób ociemniałych."

Art.18.Ust 2. dotyczy zasad bezpieczeństwa podczas przetrzymywania, hodowli lub prezentacji zwierząt. Owe bezpieczeństwo musi być zagwarantowane jednakowo ludziom i zwierzętom.

Miejmy nadzieję, że oglądając ulubiony film czy widowisko będziemy jedynie podziwiać nadzwyczajne umiejętności zwierząt, nie martwiąc się o to, czy są one odpowiednio przy tym traktowane.

Bibliografia:
1. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, Dz.U. 1997 nr 111 poz. 724
2. Wojciech Radecki, Ustawy: o ochronie praw zwierząt, o doświadczeniach na zwierzętach - z komentarzem, Warszawa 2007

Przypisy:
1) Tekst Deklaracji w: Wojciech Radecki, Ustawy: o ochronie praw zwierząt, o doświadczeniach na zwierzętach - z komentarzem,s.35
2) ibidem s.95
3) ibidem, s.98

Eliza Etynkowska
studentka prawa
Uniwersytet Mikołaja Kopernika
w Toruniu


Zaświadczenie online



numer online: 97 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: