Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
9042
rok szkolny
2011/2012

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

"Wysypkowe zdolności" i nietypowe zainteresowania osób z autyzmem i z Zespołem Aspergera

Przekonanie, iż wszystkie osoby z autyzmem posiadają jakieś uzdolnienia jest tylko mitem. Ewa Pisula wskazuje, iż dotyczą one ok. 5- 15 % tej populacji.
Fascynacja danymi przedmiotami często wskazuje na zachowania obsesyjno-kompulsywne. Obszar zainteresowań jest niezwykle różnorodny, nieograniczony i groteskowy. Osoby z Zespołem Aspergera lub z autyzmem mogą pasjonować się określoną dziedziną nauki np. matematyką, fizyką, muzyką, sztuką; niejednokrotnie stając się ekspertami. Zdobycie encyklopedycznej wiedzy łączy się z posiadaniem niezwykłych zdolności do zapamiętywania szczegółów. Stereotypie związane z jakimś obszarem mogą przejawiać się w formie tzw. "wysepkowych zdolności". Wprawdzie dotyczą wąskiego zagadnienia lecz wtedy wiedza ta osiąga wymiar geniuszu. Przykładem jest chociażby historia Temple Grandin.


REKLAMA

Specyficzne zainteresowania mogą zostać konstruktywnie wykorzystane. Pasja często rekompensuje deficyty w pewnych obszarach funkcjonowania, co z kolei stanowi dużą wartość terapeutyczną i umożliwia zdobycie pracy. Czy zatem chęć do tworzenia nowych rzeczy nie wydaje się być czymś osobliwym, jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt występowania lęku przed nieznanym i pragnieniem stałości? Znaczące jest właśnie to, iż rozwijanie swojego talentu odbywa się na płaszczyźnie życia społecznego. Czy wobec tego wykorzystanie swoich zdolności jest próbą poukładania chaotycznego świata, scalenia nie poznanych dotąd elementów w jedną całość, teorię, wynalazek? Naukowcy śledząc biografie wybitnych postaci minionych epok odkryli w ich geniuszu ślady cech typowych dla Zespołu Aspergera lub innych zaburzeń. Agnieszka Rynkowska w swoim dziele Zespół Aspergera. Inny mózg. Inny umysł przeprowadza nas przez świat ludzi o "wielkich umysłach", ekscentrykach, samotnikach, którzy często w swym "szaleństwie" doprowadzali do tego, iż całe ich życie podporządkowane było tej jednej pasji. Autorka opisuje geniusz i obłęd: Georga Orwella, Spinozy, Kanta, Mozarta, Beethovena, Vincenta Van Goha i wielu innych sławnych ludzi, którzy wprowadzając innowacje do świata literatury, filozofii, muzyki i malarstwa wyznaczyli nowe trendy kulturowe, stając się ikonami rewolucyjnych wręcz przemian.

Tony Atwood również wskazuje wybitne jednostki, które mając cechy typowe dla Zespołu Aspergera, jednocześnie dokonały wielkiego postępu w nauce i sztuce. Wymieniając takich geniuszy jak: Albert Einstein, Bela Bartók, Bill Gates przywołuje tym samym wypowiedź samego Hansa Aspergera na ten temat: "Wydaje się, że aby osiągnąć sukces w nauce lub sztuce, konieczna jest odrobina autyzmu. Aby osiągnąć sukces, istotnym składnikiem staje się zdolność odwrócenia uwagi od życia codziennego, od tego, co proste i praktyczne tak, aby mieć umiejętność przemyślenia jakiejś kwestii w sposób oryginalny tak, aby wkroczyć na nieprzetarte ścieżki, inwestując wszystkie zdolności w jedną dziedzinę wiedzy." (1)

Warto jednak podkreślić, iż osoby z autyzmem lub z Zespołem Aspergera tak bardzo pochłonięte swoimi zainteresowaniami, często zaniedbują swój rozwój w innych obszarach życia, które paradoksalnie łączą się z wykonywaniem prostych czynności. Często nie potrafimy odpowiednio zareagować na ich ekscentryczność i przyklejamy etykiety. Być może zbyt mała wiedza (lub/i też jej brak) naszego społeczeństwa na ten temat sprawia, iż reagujemy śmiechem, zawstydzeniem aż w końcu odrzuceniem. Sytuacja nie wydaje się być problemowa, jeżeli hobby dotyczy zwykłego zbierania nakrętek od butelek, zielonych guzików czy filatelistyki. Jednakże, kiedy w środku nocy budzi nas pukanie do drzwi dziecka, które dowiedziawszy się, że mamy nowy komputer, postanowiło "rozłożyć je na części"- czujemy się bezradni. Tony Atwood pisze np. "Elektronika i komputery to jeszcze inne dziedziny zainteresowań, czasem realizowanych wbrew zasadom bezpieczeństwa. Pewien mężczyzna był zaintrygowany diagrami obwodów elektronicznych i lampami błyskowymi. Zainteresowanie to wiązało się także z ciekawością, co by się stało, gdyby lampę podłączyć bezpośrednio do domowej sieci elektrycznej. Cudem udało mu się przeżyć eksplozję"! (2)

Dlaczego jednak osoby o wielkich umysłach, o tak niebywałych talentach (które przecież dla przeciętnej jednostki są nieosiągalne!) - nie potrafią podać ręki na powitanie, rozpocząć rozmowy ani utrzymać kontaktu wzrokowego? Co sprawia, iż stają się znakomitymi twórcami, wynalazcami a nie potrafią samodzielnie zawiązać sznurowadeł? Jak wytłumaczyć powiązanie pomiędzy geniuszem a obłędem?

Przypisy:
1- Atwood T., Zespół Aspergera, Poznań 2006, s. 111.
2- Tamże, s. 80.

Bibliografia:

  • Atwood T., Zespół Aspergera, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2006.
  • Rynkiewicz A., Zespół Aspergera, Inny mózg, Inny umysł, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2009.

    Marzena Grygiel


  • Zaświadczenie online



    numer online: 90 gości

    reklama

    Księgarnia HELION poleca: