Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
9364
rok szkolny
2011/2012

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Stanowiska skrzypu olbrzymiego Equisetum telmateia Ehrh. w rezerwacie przyrody "Polanki"

Rezerwat przyrody "Polanki" leży w obrębie gminy Sanok w miejscowości Bykowce.

Został on utworzony w 1996 roku w celu ochrony naturalnego drzewostanu bukowo-jodłowego będącego pozostałością dawnej buczyny karpackiej. Główną rolę w szacie roślinnej rezerwatu odgrywa drzewostan bukowy (około 60 %), mniej jest jodły, natomiast drzewostany świerkowe i sosnowe stanowią niewielki procent. Podłoże rezerwatu stanowią gleby brunatne. Walorem przyrodniczym rezerwatu są także licznie występujące rośliny chronione między innymi: języcznik zwyczajny Phyllitis scolopendrium, podrzeń żebrowiec Blechnum spicant, parzydło leśne Aruncus sylvestris, gnieźnik leśny Neottia nidus-avis, kukułka plamista Dactylorhiza maculata, lilia złotogłów Lilium martagon, bluszcz pospolity Hedera helix, pokrzyk wilcza jagoda Atropa belladonna oraz opisywany poniżej skrzyp olbrzymi Equisetum telmateia.


REKLAMA

Skrzyp olbrzymi jako jedyny przedstawiciel skrzypowatych (Equisetaceae) w Polsce objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Jest rośliną wieloletnią, tworzącą dwa rodzaje pędów: wczesną wiosną pojawiają się woskowożółte, członowane pędy zarodnikowe o wysokości do 50 cm. Na szczycie tego pędu występuje pojedynczy kłos utworzony z tarczowatych liści zarodnionośnych, na których mieszczą się zarodnie. Zarodniki dojrzewają od kwietnia do czerwca i są rozsiewane przez wiatr. Po wysypaniu się zarodników pędy te obumierają i latem z podziemnego kłącza wyrastają zielone, asymilacyjne pędy płonne Odgałęzienia boczne są członowane i nierozgałęzione. Liście ułożone są w okółkach i zrośnięte w pochewkę zwieńczoną 20-40 brunatnymi, szczeciniastymi ząbkami obejmującymi łodygę. Pędy płonne dorastają do 1,5m wysokości.

Występuje dość często w niższych partiach Karpat i reglu dolnym Sudetów oraz rzadziej na niżu. W Polsce osiąga wschodnią granicę swojego zasięgu. Rośnie w miejscach ocienionych, wilgotnych, wzdłuż rzek i potoków oraz przy źródliskach. Występuje na glebach mineralno-próchniczych o odczynie słabo kwaśnym i zasadowym.

Jest gatunkiem charakterystycznym eutroficznych lasów łęgowych ze związku Alno-Ulmion.

W ramach poszukiwań przyrodniczych na terenie rezerwatu ustalono występowanie skrzypu olbrzymiego na trzech stanowiskach. Poniżej przedstawiono ich charakterystykę.

Na stanowisku 1 populacja licząca około 85 osobników zasiedla obszar około 100m2 podnóża zbocza. Wysokość okazów waha się od 110 do 130 cm. Drzewostan buduje tutaj buk zwyczajny Fagus sylvatica, jodła pospolita Abies alba, grab Carpinus betulus oraz jawor Acer pseudoplatanus. W warstwie krzewów występuje czeremcha zwyczajna Padus avium, leszczyna pospolita Corylus avellana i bez czarny Sambucus nigra. W runie skrzypowi towarzyszą: niecierpek pospolity Impatiens noli-tangere, sałatnica leśna Aposeris foetida, kopytnik pospolity Asarum europaeum, dąbrówka rozłogowa Ajuga reptans, pierwiosnka lekarska Primula veris, bluszcz pospolity Hedera helix, nerecznica samcza Dryopteris filix-mas, podagrycznik pospolity Aegopodium podagraria, tojeść rozesłana Lysimachia nummularia, jeżyna Rubus sp., pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, śledziennica skrętolistna Chrysoplenium alternifolium, szczawik zajęczy Oxalis acetosella, turzyca leśna Carex sylvatica, czartawa pospolita Circaea lutetiana. Z mchów występuje porostnica wielokształtna Marchantia polymorpha oraz merzyk fałdowany Mnium undulatum. Teren jest podmokły, ze względu na spływające po stoku wody opadowe oraz bliskość potoku.


Księgarnia HELION poleca:

Drugie stanowisko skrzypu olbrzymiego znajduje się około 500 metrów w górę strumienia również w miejscu podmokłym, w którym łączą się dwa potoki. Znaleziono tutaj około 60 okazów tego gatunku. Ich wysokość wynosi od 100 do 130 cm. Między nimi rosną: sitowie leśne Scirpus sylvaticus, knieć błotna Caltha palustris, niezapominajka błotna Myosotis palustris, niecierpek pospolity Impatiens noli-tangere, pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, marzanka wonna Galium odoratum, dąbrówka rozłogowa Ajuga reptans, firletka poszarpana Lychnis flos-cuculi, mięta nadwodna Mentha aquatica, tojeść rozesłana Lysimachia nummularia, lepiężnik różowy Petasites hybridus, gajowiec żółty Galeobdolon luteum, dzwonek okrągłolistny Campanula rotundifolia, czartawa pospolita Circaea lutetiana, czyściec leśny Stachys sylvatica, sit rozpierzchły Juncus effusus, szałwia lepka Salvia glutinosa, przytulia czepna Galium oparine oraz nerecznica samcza Dryopteris filix-mas.

Kolejne stanowisko skrzypu olbrzymiego o powierzchni około 80m2 znajduje się w pobliżu wypływu cieku wodnego. Pod okapem bzu czarnego Sambucus nigra, leszczyny pospolitej Corylus avellana rośnie około 40 osobników skrzypu olbrzymiego o średniej wysokości 120 cm. Towarzyszącymi mu gatunkami roślin zielnych są: podbiał pospolity Tussilago farfara, niecierpek pospolity Impatiens noli-tangere, śledziennica skrętolistna Chrysoplenium alternifolium, pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, turzyca leśna Carex sylvatica, wilczomlecz migdałolistny Euphorbia amygdaloides, kopytnik pospolity Asarum europaeum, gwiazdnica gajowa Stellaria nemorum, jeżyna Rubus sp., tojeść rozesłana Lysimachia nummularia, czartawa pospolita Circaea lutetiana, dzięgiel leśny Angelica sylvestris, przytulia czepna Galium oparine, szczawik zajęczy Oxalis acetosella, dziurawiec zwyczajny Hypericum perforatum, bluszczyk kurdybanek Glechoma hederacea, szałwia lepka Salvia glutinosa, tojeść pospolita Lysimachia vulgaris oraz bluszcz pospolity Hedera helix.

Anna Dziabas-Krysa


Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



numer online: 69 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: