Publikacje edukacyjne
strona główna  archiwum  dziedziny  nowości  zasady  szukaj  pomoc  poczta  redakcja 
               

 

Publikacja nr
9452
rok szkolny
2011/2012

 
Archiwum publikacji
w serwisie Publikacje edukacyjne

Twórczy nauczyciel w przedszkolu

"Twórczy nauczyciel - twórcze dziecko.
Tylko taki nauczyciel, który zna sens i potrzebę działania,
chce i umie świadomie realizować cele kreatywne,
potrafi stworzyć dziecku warunki sprzyjające
rozwojowi twórczej postawy."

Aby umożliwić rozwój ludzi w społeczeństwie, które samo znajduje się w rozwoju i aby pogłębić ich uczestnictwo we wspólnym życiu, trzeba kształtować nie tylko istoty ludzkie, ale i ich osobowość, zindywidualizowane, posiadające inicjatywę, zdolne do działań twórczych. Należy nauczyć każdego, by stał się samym sobą, był za siebie odpowiedzialny, będąc równocześnie odpowiedzialny za przemiany i postęp innych ludzi, rozwijał siły aktywności, by umiał nadawać sens doświadczeniom, miał poczucie spraw konkretnych i chęć do poszukiwań. Cele należy realizować już od pierwszych lat pobytu dziecka w przedszkolu. Dużą rolę odgrywa tu nauczyciel - wychowawca, który powinien stwarzać atmosferę sprzyjającą ekspresji, pobudzającą inwencję i twórczą odkrywczość. Chodzi o to, aby dziecko wysuwało własne pomysły i w ten sposób kształtowało postawę twórczą - tak ważną w procesie rozwijania osobowości. Dziecko w wieku przedszkolnym charakteryzuje się ogromną dociekliwością w zadawaniu pytań oraz swoistym uporem w działaniu i poznawaniu. To taki okres w życiu w którym wszystko jest ciekawe, kiedy ruchliwość i energia, chęć poznania i samodzielnego działania jest niespożyta. Okres ten w rozwoju dziecka jest naturalnym, nieograniczonym potencjałem twórczym. Zdolności twórcze, pomysłowość i naturalna kreatywność młodego dziecka ujawnia się najpełniej około piątego roku życia pod postacią rozbudzonej ekspresji werbalnej, plastycznej, muzycznej i ruchowej dziecka. Zatem widać, że dzieci są kreatywne z natury, dlatego tę wspaniałą zdolność należy w nich pielęgnować i rozwijać. Psychika dziecka w wieku przedszkolnym jest bardzo plastyczna, a wszelkie urazy pozostawiają w niej ślad na całe życie. Dlatego rola nauczyciela jest nie do przecenienia. Obok rodziców ma on decydujący wpływ nie tylko na karierę szkolną dziecka, ale także na całe jego przyszłe życie. Dla mnie najważniejsze jest aby moi wychowankowie odczuwali pełną akceptację z mojej strony i mieli poczucie bezpieczeństwa. Wówczas uczą się wzajemnej tolerancji, dobrze funkcjonują i lubią się wzajemnie. Najmłodszy wychowanek nie posiądzie żadnej wiedzy, jeżeli będzie miał poczucie zagrożenia lub odrzucenia. Dobrze funkcjonująca grupa przedszkolna jest jak rodzina, każdy w niej jest ważny i potrzebny.


REKLAMA

Po dwudziestu latach pracy pedagogicznej i ustawicznym samokształceniu chciałabym dostrzec wyraźniej kierunek moich działań pedagogicznych. Nie jest to sprawą prostą i oczywistą jakimi tendencjami powinnam się kierować, ponieważ wirująca wokół mnie rzeczywistość weryfikuje z dnia na dzień moje credo pedagogiczne. Stawiając pierwsze kroki w zawodzie dostrzegłam szansę dla swojego "niepokoju twórczego" i rozpoczęłam wymyślanie ciekawych, aczkolwiek "dziwnych" zajęć. S. Szober podaje: "nauczyciel nie może być bezkrytycznym naśladowcą cudzych wzorów i wskazówek, lecz zawsze żywym twórcą". Ustawicznie szukałam nowych rozwiązań i nadal szukam. Realizacja marzeń nie jest łatwa, ponieważ zawsze rzeczywistość bierze górę nad zamiarami. Jednak nigdy nie zrezygnowałam z wymyślania ciekawych zajęć, bo to właśnie jest moją pasją, a otaczające mnie warunki dopingują mnie do działania, bo lubię nowe wyzwania. Łącząc przeżywanie, emocje, działanie, zabawę, badanie i obserwację nie można tłumaczyć się tylko warunkami zewnętrznymi. Praktyka nauczyła mnie, że tak naprawdę wiele zależy od owej pasji i wiary, że będą warunki, również finansowe, by prowadzić ciekawe, twórcze zajęcia. Taka postawa wymaga dużej szczerości i wrażliwości, pewnej pokory i miłości do dziecka i zdolności dawania siebie.

Jako nauczyciel twórczy wiele czasu poświęcam na uczenie się rzeczy nowych. Bezustannie poszukuję, badam, eksperymentuję, sprawdzam różne sposoby rozwiązań, a to zajmuje mi więcej czasu na przygotowanie się do zajęć. Staram się być osobą pomysłową, otwartą na pomysły innych, zaangażowaną w to, co robię, odpowiedzialną, oryginalną i charakteryzującą się elastycznością myślenia. Stale wzbogacam swoją wiedzę merytoryczną i podnoszę swoje kwalifikacje zawodowe. Akceptuję samą siebie, swoje zalety i wady, by móc je również akceptować u swoich wychowanków, rozumieć ich i umieć im pomóc. Utrzymuję z dziećmi kontakt w taki sposób, aby dzieci widział we mnie człowieka godnego zaufania, który wszystkich traktuje jednakowo, bez jakichkolwiek uprzedzeń czy przywilejów, chociaż nie jest to łatwe. Przecież każdy człowiek jest inny, tak więc należy pozwolić na rzeczywistą odrębność wychowanków, nie stanowić dla nich zagrożenia, ale wręcz przeciwnie - być wrażliwym na oryginalność ich wypowiedzi, umieć każdego wysłuchać, być zawsze blisko. Jeżeli my nauczyciele, tacy będziemy, to każde dziecko będzie czuło się bezpiecznie i będzie wiedziało, że nauczyciel jest do jego dyspozycji wtedy, gdy ono tego potrzebuje. Twórczość powinna stać się stylem pracy każdego nauczyciela, ponieważ jak pisze S. Popek " nawet najdoskonalsza metoda, reguła, kanon stają się martwym schematem, jeżeli czynności pedagogiczne nauczyciela charakteryzuje działanie naśladowcze (kopiujące).

Nauczyciel twórczy poprzez swoją postawę powinien być dla swoich wychowanków wzorcem do naśladowania. Osobiście czerpię wiele satysfakcji z obcowania z dziećmi. Dla nich jestem przewodnikiem: pokazuję im różne możliwości, a nie narzucam gotowych rozwiązań. Staram się być blisko, przeżywać razem z nimi sukcesy i porażki, uczyć się i odpoczywać. Stawiam sobie coraz to wyższe wymagania i ciągle poszukuję nowych, lepszych rozwiązań. Moim nadrzędnym celem jest jak najlepsza praca z dzieckiem. Staram się pamiętać, że dzieci energiczne i swobodniejsze potrzebują przede wszystkim ukierunkowania, wskazania drogi rozwoju, podczas gdy dzieci bierne, zahamowane wymagają zachęty, porady i tworzenia sytuacji do rozwoju niezależności myślenia. Organizuję nauczanie w którym pulsuje życie i radość, gdzie panuje twórczość, a nie ma miejsca na nudę i szarzyzność. Steruję dziećmi w taki sposób, aby powoli przejmowały inicjatywę w swoje ręce, szukały różnych rozwiązań, nie bojąc się pomyłek. Wystrzegam się dawania rad i podawania rozwiązań, aby nie odbierać dzieciom możliwości samodzielnego dochodzenia do prawdy. Nieustannie zwracam uwagę na to, co dzieci robią, co mówią i jak mówią oraz obserwuję ich zachowanie w celu stawiania im właściwych pytań naprowadzający ich umysł w pożądanym kierunku.
Wychowanie twórcze to jedna z dróg, która może ułatwić funkcjonowanie dziecka w przyszłym życiu, w przestrzeni chaosu nasyconej sprzecznościami. Dziś już wiadomo na pewno, że wszystkie dzieci są wyposażone w pewien potencjał twórczy i że to właśnie od poziomu naszej zewnętrznej stymulacji zależy poziom rozwoju twórczego dziecka. Wychowanie i kształtowanie twórcze stwarza dziecku warunki do uczenia się bez strachu, pomaga wyjść poza schematy w myśleniu i działaniu. Sprzyja również rozwojowi zdolności dzieci, kształci myślenie twórcze, pomaga w odkrywaniu własnych możliwości, budzi ciekawość poznawczą, ułatwia realizację własnych pomysłów.

W społeczności nauczycielskiej bywa dość często, że twórczy nauczyciel z powodu "innego" podejścia do swojej pracy nie zawsze jest lubiany w gronie swoich koleżanek i kolegów z pracy. Myślę, że wynika to z tego, że stanowi dla nich w pewnym sensie zagrożenie. Być może obawiają się o to, że są gorsi i być może od nich też będzie wymagana wzmożona praca. Odtwórczy nauczyciele boją się twórczej pracy, innowacyjności i w ogóle wszelkich zmian. Bo po co pracować więcej za takie same pieniądze? Mimo to myślę, ze warto być twórczym nauczycielem. I nie wolno nam zapominać, że możemy działać w sposób zupełnie inny od tego, w jaki działamy. Twórcza praca daje poczucie własnej wartości, zaspokaja potrzebę uznania i sukcesu. Pozwala na rozwijanie u swoich wychowanków twórczej aktywności. Dążymy przecież wszyscy do osiągnięcia przez nich najwyższego poziomu samodzielności, rozwijania umiejętności dostrzegania różnorodnych problemów i dochodzenia różnymi drogami do najlepszych sposobów ich rozwiązywania.


Księgarnia HELION poleca:

Przyszłość należy do odważnych, ale najpierw należy zacząć od fundamentu: budowania siebie od podstaw, krok po kroku. Dzięki twórczej działalności nauczycieli edukacja stanie się odsłanianiem wielkiego ludzkiego potencjału, który jest ukryty w każdym człowieku. Nauka naszych dzieci stanie się wówczas radością uczenia się dla siebie, dla innych, dla świata. Warto więc podejmować intensywne działania, które będą zmierzały do unowocześniania procesu nauczania, tworzenia programów autorskich i usprawnień procesu dydaktycznego. Nie musimy sięgać po Nobla, nie musimy być mistrzami pędzla czy pióra, wynalazcami, odkrywcami. Czy nie będzie twórczością, gdy niezależnie i rozumnie będziemy budować swoją hierarchię wartości, jeśli codziennie z ciekawością i zadziwieniem dziecka będziemy poznawać świat, akceptująco patrzeć na poczynania innych, odważnie podchodzić do rozwiązywania problemów, godzić się z własnymi niedoskonałościami? Nie wszyscy jesteśmy młodzi, genialni i piękni, ale jak powiedziała B. Rakowiecka "możemy ciekawie i pogodnie żyć z tymi zdolnościami, którymi zostaliśmy obdarowani". Tylko twórcze działanie nauczycieli daje gwarancję wysokiego poziomu kształcenia. Staram się aby moja pasja stała się pasją moich wychowanków. Wykonuję swój zawód wierząc, że posiadam moc zaszczepienia swojej pasji życiowej innym. Bez tej wiary nie można być naprawdę zaangażowanym nauczycielem. A przecież mistrz pociąga za sobą uczniów. Budzi w nich ciekawość świata, chęć zdobycia wiedzy. Wyzwala w nich nieznane wartości. Jedną z nich jest chęć podzielenia się wiedzą. Ja w swoim życiu spotkałam takich nauczycieli, byli moimi mistrzami. Wierzę, że atrakcyjne przedszkole, wspaniali ludzie i pasjonujące zajęcia owocować będą ludźmi otwartymi na świat. Ludźmi, którzy w przyszłości stworzą nowe, lepsze życie.

Literatura:
1. Gloton R., Clero C., Twórcza aktywnośc dziecka, WSiP, Warszawa, 1969.
2. Juszczyk S., Twórczy rozwój nauczyciela, Impuls, Kraków, 1996.
3. Nęcka E., Psychologia twórczości, GWP, Gdańsk, 2003.
4. Pietrasiński Z., Myślenie twórcze, PZWS, Warszawa, 1969.
5. Szmith J., Rakowiecka B., Okraszewski K. Porządek i przygoda. Lekcje twórczości. Program edakucyjny.WSiP, Warszawa, 1997.

mgr Jolanta Płaczek
Przedszkole nr 13
w Gdyni


Zaświadczenie online Certyfikat publikacji



numer online: 158 gości

reklama

Księgarnia HELION poleca: