Publiczne przedszkola, w świetle prawa oświatowego, są placówkami nieferyjnymi, co oznacza, że pracują normalnie podczas zimowej przerwy szkolnej. Dotyczy to również oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, choć tam organizacja zajęć może wyglądać inaczej, często poprzez łączenie grup czy zmiany kadrowe. W przypadku placówek prywatnych decydują zapisy umowy, jednak większość z nich zapewnia opiekę przez cały rok, zdejmując z rodziców konieczność brania urlopu.
Czy przedszkole ma ferie zimowe? Przepisy w pigułce
Krótka odpowiedź brzmi: nie, publiczne przedszkola nie mają ferii zimowych. W świetle polskiego prawa oświatowego przedszkola są tzw. placówkami nieferyjnymi. Oznacza to, że ich funkcjonowanie nie jest uzależnione od kalendarza roku szkolnego, który obowiązuje uczniów szkół podstawowych i średnich.
Ustawa Prawo oświatowe nie przewiduje przerwy w działalności przedszkoli na czas zimowego wypoczynku uczniów. Placówki te mają obowiązek zapewnić opiekę i realizację programu wychowania przedszkolnego przez cały rok, z wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy oraz przerw ustalonych przez organ prowadzący (zazwyczaj w okresie wakacyjnym).
Dlatego, jeśli Twoje dziecko chodzi do publicznego przedszkola, nie musisz martwić się o konieczność brania urlopu w terminie ferii szkolnych w Twoim województwie. Placówka będzie otwarta, a opieka zapewniona.
Jak funkcjonują przedszkola publiczne w trakcie ferii?
Choć przedszkola są otwarte, ich praca w okresie ferii zimowych często wygląda nieco inaczej niż w zwykłym tygodniu. Wynika to z faktu, że wielu rodziców decyduje się w tym czasie na wyjazdy lub pozostawienie dzieci w domu ze starszym rodzeństwem, co skutkuje znacznie niższą frekwencją.
Dyrektorzy placówek często dostosowują organizację pracy do zmniejszonej liczby dzieci. Warto być przygotowanym na pewne zmiany organizacyjne, o których zazwyczaj jesteśmy informowani z wyprzedzeniem.
Czego możesz się spodziewać w przedszkolu podczas ferii?
- Łączenie grup – dzieci z różnych grup wiekowych mogą przebywać w jednej sali (np. maluchy razem ze starszakami).
- Zmiany w kadrze – Twoim dzieckiem mogą opiekować się inni nauczyciele niż zazwyczaj, ponieważ wychowawcy również często korzystają wtedy z urlopów wypoczynkowych.
- Luźniejszy plan dnia – rzadziej realizowane są wtedy kluczowe elementy podstawy programowej czy zajęcia dodatkowe (np. angielski, rytmika), a czas wypełnia głównie zabawa swobodna i integracja.
- Zmiany w żywieniu – jeśli frekwencja jest drastycznie niska, kuchnia może pracować w innym trybie, ale posiłki zawsze muszą być zapewnione.
Zerówka a ferie
To właśnie rodzice dzieci z „zerówek” (rocznego przygotowania przedszkolnego) są zazwyczaj najbardziej zdezorientowani. Wynika to z faktu, że zerówki mogą znajdować się w dwóch różnych typach budynków, co wpływa na atmosferę, choć niekoniecznie na przepisy.
Zasady zależą od tego, czy Twoje dziecko uczęszcza do zerówki w przedszkolu, czy do oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Poniżej omawiamy obie sytuacje.
Zerówka w przedszkolu
Tutaj sytuacja jest jasna i klarowna. Dzieci realizujące roczne przygotowanie przedszkolne w budynku przedszkola podlegają tym samym zasadom, co młodsze grupy (3-, 4- i 5-latki).
Placówka działa normalnie, nie ma ferii, a rodzice mogą przyprowadzać dzieci zgodnie ze standardowym harmonogramem. Obowiązują tu zasady placówek nieferyjnych, więc opieka jest zagwarantowana.
Zerówka w szkole (oddział przedszkolny)
To tutaj pojawia się najwięcej nieporozumień. Szkoła podstawowa jest placówką feryjną – starsi uczniowie mają wolne, na korytarzach jest cicho, a szatnie są puste. Jednak oddział przedszkolny w szkole podstawowej prawnie nadal funkcjonuje jako placówka nieferyjna.
Oznacza to, że oddział przedszkolny w szkole powinien działać również w czasie ferii zimowych. Nauczyciele przedszkolni mają inne pensum i zasady urlopowe niż nauczyciele szkolni. W praktyce jednak szkoły często sugerują rodzicom, by w miarę możliwości zostawili dzieci w domu.
Jeśli szkoła jest otwarta, a Ty potrzebujesz opieki dla dziecka z zerówki szkolnej, dyrektor ma obowiązek ją zapewnić – często w formie grupy łączonej (świetlicowej) dla wszystkich przedszkolaków, którzy w tym czasie przyszli do szkoły.
Przedszkola niepubliczne (prywatne) – co decyduje o wolnym?
W przypadku placówek prywatnych, zasady funkcjonowania w dni wolne od nauki szkolnej reguluje przede wszystkim statut przedszkola oraz umowa cywilnoprawna, którą podpisali rodzice.
Większość przedszkoli niepublicznych działa w modelu „biznesowym”, nastawionym na wsparcie pracujących rodziców. Dlatego standardem rynkowym jest brak ferii zimowych i zapewnienie pełnej opieki przez 12 miesięcy w roku.
Zdarzają się jednak wyjątki, zwłaszcza w placówkach o specyficznym profilu (np. niektóre przedszkola waldorfskie, przyzakładowe lub małe punkty przedszkolne). Mogą one mieć w statucie zapis o przerwach pokrywających się z kalendarzem szkolnym. Zanim zaplanujesz styczeń lub luty, koniecznie zajrzyj do swojej umowy lub zapytaj dyrektora placówki.
Kiedy przedszkole może być zamknięte?
Wielu rodziców myli ferie zimowe z przerwą wakacyjną, zakładając, że w obu przypadkach przedszkole jest zamknięte. To błąd. Istnieje zasadnicza różnica w organizacji pracy przedszkoli zimą i latem.
Ferie zimowe:
- Placówka macierzysta jest otwarta.
- Nie trzeba zapisywać dziecka na specjalne dyżury w innych lokalizacjach.
- Opieka odbywa się w znanym dziecku budynku.
Przerwa wakacyjna (lipiec/sierpień):
- Organ prowadzący (gmina/miasto) ustala harmonogram przerw technicznych.
- Zazwyczaj przedszkole jest zamknięte przez jeden miesiąc wakacji (np. lipiec), a otwarte w drugim (sierpień).
- W miesiącu zamknięcia obowiązuje tzw. system dyżurów – rodzic musi zapisać dziecko do innego, wskazanego przez gminę przedszkola, które w tym czasie pełni dyżur.
Co zrobić, gdy dyrektor prosi o pozostawienie dziecka w domu?
Zdarza się, że w publicznych placówkach (a zwłaszcza w oddziałach przedszkolnych przy szkołach) rodzice spotykają się z „miękką presją”. Możesz usłyszeć komunikaty typu: „Będzie tylko dwójka dzieci, może uda się Państwu zorganizować opiekę?” lub „Kuchnia nie będzie gotować dla garstki dzieci”.
Jako rodzic musisz wiedzieć, że:
- W placówce publicznej masz prawo przyprowadzić dziecko w czasie ferii, jeśli placówka nie ma ustalonej oficjalnej przerwy przez organ prowadzący.
- Niska frekwencja nie zwalnia placówki z obowiązku zapewnienia opieki i wyżywienia (nawet jeśli miałby to być catering zamiast kuchni szkolnej).
- Dyrektor może łączyć grupy, ale nie może zamknąć placówki „bo się nie opłaca”, bez zgody gminy.
Jeśli pracujesz i nie masz możliwości zapewnienia opieki w domu, możesz z czystym sumieniem posłać dziecko do przedszkola lub zerówki. To nie jest przysługa ze strony placówki, ale jej ustawowy obowiązek.