Archiwa Środki stylistyczne | Publikacje.edu.pl

Glosolalia w literaturze – co to jest? Wyjaśnienie i przykłady

Redakcja -

Glosolalia w literaturze to coś więcej niż zwykły bełkot – to świadomy eksperyment artystyczny, w którym brzmienie i rytm wypierają logiczny sens. Zamiast nudnych...

Amplifikacja (retoryka) – czym jest i jak używać?

Redakcja -

Amplifikacja to nie zwykłe gadulstwo, ale retoryczne "mięśnie" tekstu, służące celowemu wzmocnieniu przekazu i manipulacji uwagą odbiorcy. Choć kojarzy się z wydłużaniem, jej wariant wertykalny...

Apozycja jako figura stylistyczna – konstrukcja i przykłady

Redakcja -

Apozycja to gramatyczny trik polegający na zestawieniu dwóch rzeczowników, z których jeden dookreśla drugi – na przykład „rzeka Wisła” czy „szewc pijaczyna”. Ten zabieg...

Aluzja literacka – co to jest? Definicja, rola i przykłady

Redakcja -

Aluzja literacka to wyrafinowana gra autora z czytelnikiem, polegająca na świadomym, ale niejawnym nawiązaniu do innego dzieła, postaci czy mitu. Zamiast wykładać kawę na...

Lipogram – co to jest? Wyjaśnienie i przykłady

Redakcja -

Lipogram to wciągająca gra słowna, polegająca na stworzeniu tekstu z całkowitym pominięciem konkretnej litery. Choć brzmi to jak szaleństwo, Georges Perec napisał tak całą...

Dialektyzacja – co to jest? Cechy, gunkcja i przykłady

Redakcja -

Dialektyzacja to celowy zabieg artystyczny, który wprowadza elementy gwary do utworu, by nadać mu autentyczny, ludowy charakter. To nie błąd, lecz świadoma gra brzmieniem...

Parenteza – co to jest? Funkcja, znaczenie i przykłady

Redakcja -

Parenteza to samodzielne wtrącenie – ujęte w nawiasy, myślniki lub przecinki – służy doprecyzowaniu faktów albo dorzuceniu emocjonalnego komentarza na boku. Choć technicznie izolowana...

Emfaza – czym jest? Znaczenie i przykłady

Redakcja -

Czym jest emfaza? Choć kojarzy się głównie z podniesionym głosem, to znacznie więcej niż krzyk. To potężne narzędzie stylistyczne, które pozwala podkreślić kluczowe słowa...

Homonim – co to jest? Definicja i przykłady

Redakcja -

Homonim to wyraz, który brzmi lub wygląda identycznie jak inny, ale oznacza coś zupełnie odmiennego. Klasyk to słowo „zamek” – budowla lub suwak. To zjawisko...

Zeugma – co to za środek stylistyczny? Omówienie i przykłady

Redakcja -

Zeugma to błyskotliwy środek stylistyczny, w którym jeden wyraz – zazwyczaj czasownik – „obsługuje” jednocześnie dwa różne wątki, często łącząc świat fizyczny z abstrakcyjnym....

Polisyndeton – co to jest? Definicja, funkcje i przykłady

Redakcja -

Polisyndeton, czyli wielospójnikowość, to celowe zagęszczenie tekstu łącznikami takimi jak „i” czy „a”. Choć szkolna gramatyka uznałaby to za błąd, w literaturze ten zabieg...

Kontaminacje językowe – czym są? Definicja i przykłady

Redakcja -

Kontaminacja językowa to nic innego jak skrzyżowanie dwóch wyrazów lub zwrotów, z których powstaje zupełnie nowa hybryda. Czasem jest to celowy i genialny zabieg...

Synonim – czym jest? Rodzaje, funkcje i przykłady

Redakcja -

Synonimy decydują o emocjach, precyzji i rytmie tekstu. W praktyce rzadko trafisz na idealne kopie, częściej żonglujesz wariantami stylistycznymi, które zmieniają neutralne zdanie w...

Asyndeton – co to za figura? Wyjaśnienie i przykłady

Redakcja -

Asyndeton, czyli bezspójnikowość, to zabieg polegający na celowym pomijaniu spójników. „Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem” – to właśnie on. Ten prosty trik sprawia, że tekst staje...

Enumeracja (wyliczenie) – co to jest? Wyjaśnienie i przykłady

Redakcja -

Enumeracja, czyli po prostu wyliczenie, to figura retoryczna polegająca na wymieniu kolejnych elementów tej samej kategorii. Ten prosty zabieg składniowy potrafi niesamowicie podkręcić dynamikę...

Pleonazm – co to jest? Przykłady i różnice między tautologią

Redakcja -

Czym dokładnie jest pleonazm? To językowy nadmiar, znany wszystkim jako „masło maślane”. Choć „cofanie się do tyłu” czy „fakt autentyczny” to zazwyczaj rażące błędy logiczne...

Zapożyczenie – co to jest? Rodzaje i przykłady

Redakcja -

Używasz słów „komputer” albo „event”? To właśnie zapożyczenia, czyli elementy przejęte z języków obcych, które w literaturze pełnią funkcję znacznie ważniejszą niż tylko nazewniczą. Od sarmackiej...

Antropomorfizacja – na czym polega? Od definicji po przykłady

Redakcja -

Antropomorfizacja to sposób, w jaki rzeczy i zjawiska zaczynają myśleć, mówić i czuć jak ludzie. Dzięki temu świat staje się bardziej zrozumiały, zabawny lub...

Zrosty – czym są i jak je rozpoznać? Cechy i przykłady

Redakcja -

Zrosty to najprościej mówiąc dwa słowa stapiające się w jedno, tracąc granice i tworząc nową całość, jak „dobranoc” czy „maminsynek”. Mają jeden akcent, mocny...

Instrumentacja głoskowa – co to jest? Przykłady i funkcje

Redakcja -

Brzmienie w tekście potrafi działać jak muzyka – szumi, przyspiesza, łagodnieje, dźwięczy emocjami. Instrumentacja głoskowa to sposób, w jaki autor gra głoskami, by słowo...

Kolokwializm – co to jest? Funkcje i przykłady

Redakcja -

Kolokwializmy to ta część języka, która sprawia, że mowa brzmi naturalnie, a nie jak wycyzelowany referat. Używamy ich, gdy chcemy być bliżej odbiorcy, powiedzieć...

Gradacja jako figura stylistyczna – definicja i przykłady

Redakcja -

Gradacja to sposób, w jaki słowa potrafią rosnąć w siłę lub łagodnie wygasać. Gdy mówisz szmer, szept, gwar, wrzawa — czujesz, jak emocje wspinają się coraz...

Anafora – co to za środek stylistyczny? Funkcja i przykłady

Redakcja -

Anafora to powtarzalny początek, który nadaje rytm, porządkuje myśli i wzmacnia przekaz – od poezji po mowę publiczną. Dzięki niej tekst zyskuje strukturę jak...

Antonim – czym jest? Rodzaje, funkcje i przykłady

Redakcja -

Antonimy to słowa, które stoją po przeciwnych stronach znaczeniowej osi — jak dobry i zły, żywy i martwy. Pokazują, że język nie tylko opisuje świat, ale też porządkuje nasze myślenie przez kontrasty. Od greckiego anti onoma – „przeciw imieniu”...

Inwokacja – funkcja, cechy i przykłady w literaturze

Redakcja -

Inwokacja to sposób na nadanie tekstowi wagi, tonu i emocjonalnego kierunku. To moment, w którym autor prosi o natchnienie lub błogosławieństwo, a jednocześnie otwiera...

Echolalia – co to za środek stylistyczny?

Redakcja -

Echolalia potrafi zaczarować tekst tak, że czytamy go nie dla treści, ale dla samego brzmienia. Powtórzenia słów, sylab czy głosek tworzą puls przypominający refren,...

Sarkazm – to to jest? Wyjaśnienie z przykładami

Redakcja -

Sarkazm to językowa broń, która powoduje uśmiech, a w rzeczywistości kąsa z precyzją skalpela. Łączy ironię z ciętym osądem, potrafi rozbroić hipokrytę, rozśmieszyć i...

Kontrast – co to za środek stylistyczny? Omówienie i przykłady

Redakcja -

Kontrast to gra przeciwieństw, dzięki której słowa, obrazy i emocje zyskują nową głębię. Zderzenie jasnego z ciemnym, wzniosłego z codziennym czy dobra ze złem sprawia, że sensy stają...

Parafraza – co to znaczy? Omówienie i przykłady

Redakcja -

Parafraza to świadome przekształcenie cudzego tekstu tak, by zachować sens, ale pokazać go po swojemu. Łączy w sobie kreatywność i precyzję: może służyć nauce,...

Paradoks – co to jest? Definicja i przykłady z literatury

Redakcja -

Paradoks to jeden z tych literackich środków literackich, które potrafią wywrócić myślenie czytelnika do góry nogami. Łączy w jednym obrazie lub zdaniu elementy wydające...

Groteska – co to jest? Definicja, cechy i przykłady

Redakcja -

Groteska miesza śmiech z grozą, wzniosłość z codziennością, a patos z błazeństwem — i właśnie w tym kontrastowym chaosie kryje swoją siłę. Deformuje świat,...

Środki stylistyczne – lista wszystkich środków, funkcje i przykłady

Redakcja -

Środki stylistyczne to narzędzia, które zmieniają brzmienie, budowę i znaczenie wypowiedzi – od aliteracji przez metafory po anafory. Dzielą się na fonetyczne (dźwięk), słowotwórcze...

Apostrofa – co to jest? Definicja, funkcja i przykłady

Redakcja -

Zdarzyło ci się wykrzyknąć „O Boże!” ze zdumienia albo rozczulić zwrotem „Litwo, Ojczyzno moja!”? To właśnie apostrofa – figura retoryczna, która ożywia przedmioty, zjawiska i idee,...

Środki stylistyczne

Informacje