Mikrobiom skóry to zbiorowość bakterii, grzybów, wirusów i roztoczy bytujących na powierzchni naskórka oraz w mieszkach włosowych. Jego skład zmienia się z wiekiem, stylem życia, klimatem i sposobem pielęgnacji. Najczęściej dominują bakterie z rodzajów Staphylococcus, Cutibacterium, Corynebacterium oraz Streptococcus, ale obecne są też gatunki potencjalnie chorobotwórcze. Na jednym centymetrze kwadratowym może żyć nawet milion komórek bakteryjnych. Ta złożona wspólnota współpracuje z barierą hydrolipidową i odpowiada za stabilne, lekko kwaśne pH. Co ważne, mikrobiom skóry różni się w zależności od obszaru ciała, pory roku i codziennych nawyków higienicznych. Wpływają na niego również kosmetyki, tekstylia mające kontakt ze skórą oraz dieta.
Artykuł sponsorowanyJakie funkcje pełni mikrobiom skóry?
Prawidłowy mikrobiom skóry ogranicza kolonizację patogenów, konkurując o miejsce i składniki odżywcze, a także wytwarzając związki przeciwdrobnoustrojowe. Wspiera także miejscową odporność skórną SALT, modulując reakcje zapalne na alergeny i promieniowanie UV. Utrzymuje stabilne, lekko kwaśne pH, dzięki czemu enzymy naskórkowe działają prawidłowo, a bariera pozostaje szczelna.
Co istotne, mikrobiom skóry wspomaga gojenie mikrourazów i pośrednio zmniejsza przeznaskórkową utratę wody, co przekłada się na elastyczność oraz równy koloryt. Równowaga mikrobiologiczna poprawia tolerancję składników aktywnych i zmniejsza powstawanie podrażnień.
Jakie są przyczyny zaburzonego mikrobiomu skóry?
Dysbiozę, czyli zaburzenie równowagi mikrobiologicznej organizmu, mogą wywołać:
- zanieczyszczenia powietrza,
- intensywne promieniowanie UV,
- skrajnie odtłuszczające środki myjące,
- zbyt częste peelingi mechaniczne,
- antybiotykoterapia,
- wahania hormonalne,
- chroniczny stres i niewyspanie,
- dieta bogata w cukry proste i uboga w błonnik.
Za najczęstsze objawy uznaje się:
- zaczerwienienia,
- świąd,
- pieczenie,
- uczucie ściągnięcia,
- nadmierne łuszczenie,
- większa skłonność do trądziku, łojotokowego lub atopowego zapalenia skóry.
Gdy mikrobiom skóry traci równowagę, skóra szybciej reaguje na czynniki drażniące i wolniej wraca do stanu komfortu. Dlatego warto obserwować, czy po wprowadzeniu nowych kosmetyków nie pojawia się ciągłe szczypanie, plamy lub uporczywa suchość. Są to sygnały, że codzienna pielęgnacja wymaga korekty.
Mikrobiom skóry – pielęgnacja twarzy i ciała
Zacznij od łagodnego oczyszczania: wybieraj preparaty o zbalansowanym pH i delikatnych substancjach myjących. Unikaj tarcia, osuszaj skórę przez przykładanie ręcznika i wymieniaj go regularnie.
Następnie nawilżaj i odbudowuj barierę. W tym celu dobrze sprawdzają się gliceryna, kwas hialuronowy, pantenol, ceramidy oraz skwalan. Złuszczanie dobieraj rozważnie; zamiast mocnych peelingów mechanicznych wybieraj niskie stężenia PHA lub kwasu mlekowego, a częstotliwość dopasuj do reakcji skóry.
Przez cały rok stosuj ochronę przeciwsłoneczną, ponieważ UV zaburza mikrobiom skóry i przyspiesza starzenie. Dbaj też o higienę akcesoriów, rzadziej dotykaj twarzy i regularnie pierz poszewki. Od środka wspieraj mikrobiom skóry dietą bogatą w warzywa, produkty pełnoziarniste i fermentowane przetwory, a także odpowiednią ilością snu i aktywnością fizyczną.
Mikrobiom skóry to biologiczna podstawa zdrowej cery. Konsekwentna, łagodna pielęgnacja i ochrona przeciwsłoneczna wspierają równowagę na lata. Jeśli objawy utrzymują się mimo zmian w pielęgnacji, skonsultuj się z dermatologiem.