Złoty buntownik wiedeńskiej bohemy – Klimt nie tylko malował, ale i prowokował. Jego „Pocałunek” to nie tylko romantyczna scena, ale też 180 cm² płatków złota, które zmieniły sztukę w biżuterię. Gdy krytycy krzyczeli, że freski uniwersyteckie są zbyt odważne, spakował pędzle i stworzył własną grupę artystów – Secesję. Kochał kobiety (i miał z nimi czworo dzieci), a jego pracownia pełna była kotów i modeli w… samych szlafrokach. Dziś jego portrety kosztują miliony, a złote tła wciąż hipnotyzują.
Dzieciństwo i początki kariery
Gustav Klimt urodził się 14 lipca 1862 roku w Baumgarten, przedmieściu Wiednia, w biednej rodzinie rzemieślniczej. Jego ojciec, Ernst Klimt, był złotnik-grawer, a matka, Anna Klimt, zajmowała się domem. Gustav miał siedmioro rodzeństwa, z których dwóch, Ernst i Georg, również zostało artystami.
W 1876 roku Klimt rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych w Wiedniu, gdzie studiował architekturę i malarstwo. W 1883 roku, mając zaledwie 21 lat, założył z bratem Ernstem i przyjacielem Franzem Matschem studio artystyczne „Künstler-Compagnie”. Ich wspólne prace zdobywały uznanie w świecie sztuki i przynosiły pierwsze sukcesy, w tym zamówienia na freski i dekoracje wnętrz budynków publicznych.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1876 | Rozpoczęcie nauki w Szkole Sztuk Pięknych w Wiedniu |
| 1883 | Założenie „Künstlercompagnie” z bratem Ernstem |
| 1897 | Założenie „Secesji Wiedeńskiej” |
Artystyczne dojrzewanie i styl Klimta
W latach 90. XIX wieku Klimt zaczął zwracać się ku symbolizmowi i secesji, tworząc kompozycje, w których łączył motywy naturalne z elementami geometrycznymi. W 1897 roku stał się jednym z założycieli Wiedeńskiej Secesji – grupy artystów dążących do odnowy sztuki. Klimt był prezesem tej grupy do 1905 roku.
W 1900 roku Klimt ugruntował swoją pozycję jako jeden z najważniejszych malarzy wiedeńskiej secesji. Z tego okresu pochodzą jego najbardziej znane prace, nazywane „złotymi”, ze względu na użycie złotej farby i bogatą ornamentykę. Do tych dzieł należy m.in. słynny „Pocałunek” (1907-1908) oraz „Portret Adele Bloch-Bauer I” (1907).
| Rok | Nagroda/Osiągnięcie |
|---|---|
| 1890 | Złoty medal na Wystawie Światowej w Paryżu |
| 1902 | Uznany za Malarza Dekoracyjnego Roku w Austrii |
| 1911 | Nagroda im. Carla von Hasenauera |
Kontrowersje i skandale
Twórczość Klimta często była otoczona kontrowersjami ze względu na przedstawianie odważnych, erotycznych tematów i odniesień do mitologii. Jego dzieła, takie jak „Danae” (1907) czy „Judith I” (1901), były zarówno uwielbiane, jak i krytykowane przez ówczesne społeczeństwo.
Największy skandal związany z twórczością Klimta wybuchł w 1905 roku, gdy artysta otrzymał zlecenie na stworzenie cyklu fresków dla auli Uniwersytetu Wiedeńskiego. Jego dzieła, przedstawiające Filozofię, Medycynę i Prawo, zostały uznane za niemoralne i obrazoburcze. W efekcie Klimt zrezygnował z tego zlecenia, a freski zostały zniszczone podczas II wojny światowej.
Życie prywatne Gustava Klimta
Gustav Klimt był znanym kobieciarzem, który przez całe życie unikał stałych związków. Miał liczne romanse z modelkami i klientkami. Choć nie był żonaty, miał co najmniej czworo dzieci, z których najbardziej znana jest córka Gustav, artystka Friederike Maria Beer-Monti.
Klimt miał wielki wpływ na młodego artystę Egon Schiele, który stał się jego uczniem i przyjacielem. Ich relacja była pełna wzajemnego szacunku i inspiracji. Schiele często nawiązywał do dzieł Klimta w swojej twórczości, a Klimt wspierał młodszego kolegę, pomagając mu w wystawianiu prac i zdobywaniu zleceń.
Dziedzictwo i wpływ na świat sztuki
Dzisiaj dzieła Gustava Klimta można podziwiać w wielu muzeach na całym świecie. Najważniejszą kolekcję jego prac posiada wiedeńska Galeria Belvedere, gdzie można zobaczyć m.in. „Pocałunek”, „Judith I” oraz „Portret Adele Bloch-Bauer I”.
Twórczość Gustava Klimta inspirowała liczne pokolenia artystów, zarówno w czasach secesji, jak i później. Jego niezwykłe dzieła, łączące ornamentykę, symbolizm i odważne tematy, stanowią ważne źródło inspiracji dla współczesnych twórców.